Femijet, probleme me te nxenurit, si te trajtohen Sonila Isaku

Pamundesi per te lexuar, veprime matematikore por edhe ne te shkruar, keto jane shenjat dalluese per nje prind apo mesues per te pare anomalite tek nje femije qe pershkruhet si problem i te nxenit. Ajo qe “u jep alarmin” prinderve e por me se shumti mesuesve eshte se keta femije kane veshtiresi te mesoje alfabetin, fjalet qe rimojne, ose te beje lidhjen mes shkronjave dhe tingujve korrespondues. Sipas specialisteve, nje pjese e femijeve kane probleme te te nxenurit gjate viteve te shkolles duke filluar qe nga klasat e para e deri me lart. Ne crregullimet e te nxenurit perfshihen nje sere problemesh si ato te lexuarit, matematike apo te shkruarit, Psikologet por edhe mjeket e shendetit mendor bejne me dije se eshte vleresuar se crregullimet e te nxenurit prekin 2 deri ne 10 per qind te popullates, ne varesi te testeve dhe perkufizimeve te crregullimeve te perdorura. “Crregullimi i aftesise se te lexuarit, matematikore, dhe te shkruarit mund te dallohen nga prinderit dhe mesuesit. Karakteristika kryesore e ketyre crregullimeve eshte se leximi, aftesite matematikore, aftesite per te shkruar jane dukshem nen nivelin e pritur, duke patur parasysh moshen kronologjike, inteligjencen e matur dhe shkollimin e individit ne perputhje me moshen e tij”, ka pohuar mjeku psikiater, Ariel Como. Sipas tij, femijet me crregullime ne te nxene nuk jane femije me prapambetje mendore. Ata mund te kene inteligjence mesatare ose te larte dhe serish te kene probleme ne lexim, shkrim apo matematike. Por, mund te ndodhe qe femija te kete edhe veshtiresi ne te nxene dhe njekohesisht edhe prapambetje mendore, por keto jane dy gjera te ndryshme. Nder “simptomat” kryesore qe kane femijet me probleme te te nxenit dhe kjo ne varesi te llojit jane ato raste kur kane veshtiresi te mesoje alfabetin, fjalet qe rimojne, ose te beje lidhjen mes shkronjave dhe tingujve korrespondues. Mund te beje gabime kur lexon me ze te larte, kur perserit fjalet dhe frazat dhe kur ben pauza te shpeshta mund te mos kuptoje ate qe lexon vete, etj. Por qe kjo te kuptohet mire duhet qe prinderit dhe mesuesit te jene te vemendshem ne rastet kur nje femije te vuaje per te shprehur idete me shkrim, mund te mesoje gjuhen me veshtiresi dhe te kete fjalor te varfer. “Te tjera raste qe njihen jane edhe ato kur femijet mund te kene probleme per te lidhur tingujt me shkronjat, ose te dalloje ndryshimet e vogla mes fjaleve qe tingellojne ne menyre te perafert. Po keshtu kemi dhe raste kur mund te kene veshtiresi te kuptoje shakate, frazat me nenkuptime dhe sarkazmin”, pohon psikiatri.

Simptomat

Nder “simptomat” kryesore qe kane femijet me probleme te te nxenit dhe kjo ne varesi te llojit jane ato raste kur kane veshtiresi te mesoje alfabetin, fjalet qe rimojne, ose te beje lidhjen mes shkronjave dhe tingujve korrespondues. Mund te beje gabime kur lexon me ze te larte, kur perserit fjalet dhe frazat dhe kur ben pauza te shpeshta, mund te mos kuptoje ate qe lexon vete, etj.

Keshillat dhe menyrat per te zgjidhur problemin

Ekzistojne zgjidhjet per te ndihmuar keta femije. Keshtu mesuesit si individualisht edhe ne grupe duhet te ndihmojne ne gjetjen e nje metode te unifikuar duke marre parasysh nje sere strategjish te rekomanduara. “Nder te paret rekomandohet mireorganizimi i klases i cili eshte shume i rendesishem per te gjithe nxenesit, ne menyre qe te arrijne qe gjithsecili te kuptoje ate cka eshte percaktuar. Po keshtu cdo mesues duhet te kuptoje karakteristikat e te mesuarit te nxenesve dhe te planifikojne instruksione te pershtatshme”, ka pohuar specialisti. Sipas tij, e rendesishme eshte qe mesuesit por edhe prinderit duhet te komunikojne me femijet ne menyre pozitive, sensitive dhe nxitese ku duhet perdorur edhe humori.

Crregullimet e te nxenurit perfshijne:

Crregullimet e aftesise se te lexuarit,

Crregullimet e aftesise matematikore dhe

Crregullimet e aftesise se te shkruarit.

Mungesen e perqendrimit dhe shprehive

Mund te shkruaje ne menyre te rremujshme

Te mos e mbaje lapsin normalisht

Mund te vuaje per te shprehur idete me shkrim

Mund te mesoje gjuhen me veshtiresi

Mund te kete probleme per te lidhur tingujt me shkronjat