Festa e Birres - Historia 200 vjecare e Oktoberfest ne Mynih
160Per here te pare kjo feste eshte zhvilluar para 200 vjetesh por atehere cdo gje ishte ndryshe. Ne vitin 1810 Princi i kurores se Bajernit Ludvig u martua me Princeshen Therese te Saskoni - Hildburghausen-it. Me kete rast u organizua me 17 tetor nje gare e madhe vrapimi me kuaj ne nje livadh te madh ne hyrje te Mynihut.
50 mije vizitore festonin te gezuar duke brohoritur ne tetor te vitit 1810 martesen aristokratike. Festa e pare eTetorit sic u quajt ne kete kohe ishte nje sukses i madh qe shpejt u vendos160 te zhvillohej perseri vitin e ardhshem. Ne vitin e dyte te kesaj feste fshataret bavareze prezantuan edhe prodhimet e tyre. Per perzgjedhjen e tyre vendosej ne panairet blegtorale.Bildunterschrift Groszligansicht des Bildes mit der Bildunterschrift Oktoberfest ne Mynih. Pamje nga garat me kuaj qe zhvilloheshin dikur
Oktoberfest jo vetem feste birre
Disa vjet me vone pati gara qitjeje. Pas 1819 per here te pare pati stenda birre dhe stenda vere. Tregtaret e pijeve dhe pasticieret vendosen po ashtu stendat e tyre. Karakteri i festes kombetare nuk ndryshoi. Shpejt u fol per kohen e henes se plote kur ishte menduar qe te zhvillohej160 kjo feste. Dhe ne fakt koha atehere ishte gjithmone nje kohe e bukur ndoshta koha me e bukur e gjithe vitit.
Ne vitin 1831 kompozitori Felix Mendelson Bartholdy u detyrua i merzitur qe koncertin e tij ta shtynte per shkak te festes se tetorit. Ne fakt arsyeja e vertete per festimin e dasmes se Princit te kurores Ludvig dhe Princeshes Therese gjate viteve gjithnje e me shume u harrua. Simboli i sheshit Theresienwiese eshte statuja Bavaria e larte gati 20 metra. Ludvig nderkohe mbreti i Bavarise e zbuloi statujen e dames impozante ne vitin 1850. Nuk eshte vetem ajo160 mbreselenese. Ne Festen e Tetorit ka edhe figura te tjera mjaft interesante qe terheqin njerez.
Festa e tetorit edhe biznes fitimprures
Bildunterschrift Groszligansicht des Bildes mit der Bildunterschrift Oktoberfest 2011 - Kryeministri i landit Horst Seehofer dhe kryebashkiaku i Mynihut Christian Ude
Njeri prej tyre ishte Steyer Hans i ashtuqujaturi edhe herkuli160 bavarez. Ai arriti me gishtin e mesit te heqe nje gur te rende plumb qe peshonte 500 funt. Si ekonomist ai mundi kete fuqi ta perdore edhe ne tendat e birres ne forme restoranti. Sidomos kur festa kombetare gjithnje e me shume po shnderrohej ne feste birre. Ne fund te shekullit te 19-te fabrikat e birres ne Mynih zbuluan gjate festes se tetorit si platforme reklamash dhe si biznes fitmiprures shtese shitjen per nje kohe te shkurter te nje sasie te madhe birre.
Tani ka nje tende shume te madhe birre te re. Dhe vizitoret e festes per te shuar etjen shkojne vazhdimisht tek ajo. Kjo feste160 terheq edhe me shume defryes shoumene te cilet me trenat e160 tyre te tmerrshem karuzelat per femije anijet qe rrotullohen etjer160 iu krijojne160 femijeve dhe te rriturve atmosfere te kendshme. Me keto lloj biznesi shetites ata mundnin te fitonin mire por sigurisht nje mot i mire ishte po ashtu parakusht. Prandaj festa e tetorit e zhvendos ne shtator. Dhe ne kete kohe festa eshte edhe me bukur dhe me argetuese.
Bildunterschrift Groszligansicht des Bildes mit der Bildunterschrift Karuzel qe perdoret gjate festes dhe qe frekuentohet me shume nga te rinjte
Oktoberfest perjeton edhe kohe te veshtira
Lufta e Pare Boterore e nderpreu kete feste te perzemert tradicionale vjetore. Pas fundit te luftes festat perjetuan kohen me te veshtire nga inflacioni dhe nacionalsocializmi.160 Megjithate do te festohej. Edhe ne Luften e Dyte Boterore nuk pati feste te tetorit. Ne periudhen e pasluftes fillimisht pati dy festa te vogla vjeshte. Dhe ne 1949 u be nje feste e madhe Oktoberfest - ku njerezit u veshen me kostume tradicionole kombetare - burrat me kostume pushkataresh. Tradite deri sot eshte qe kryetari i bashkise se Mynihut permes fjaleve te tij te hap festen. Per here te pare kjo ka ndodhur ne vitin 1950.
Nje goditje te rende pati Festa e Tetorit ne 1980 Nje atentator nga krahu radikal i djathte shpertheu nje bombe. Ai shkaktoi vrasjen e 13 njerezve dhe plagosjen e me shume se 200 vizitoreve. Funerali ishte i madh megjithe friken per rrezikun e nje atentatit tjeter. Por per 30 vjet Festa e Tetorit eshte zhvilluar gjithmone qete dhe pa probleme. Dhe kjo feste do te zhvillohet perseri si gjithmone si Koha me e bukur e gjithe vitit.
Autor Conny Paul/Mimoza Kelmendi
Redaktoi Aida Cama
160