Flet ish-ministri i Financave, Arben Malaj: “Kushtetuta e Shqipërisë ngarkon KLSH-në për kontrollin e financave të vendit”

Vëzhgimi/Rama shkel Kushtetutën, me propozimin për auditimin e financave nga kompani të huaja

Edi Rama ka ndërmend të bëjë një faull kushtetues me dashje. Me marrjen e detyrës së kryeministër i Republikës Edi Rama pritet të bëjë “një auditim ndërkombëtar të të gjithë sistemit të funksionimit të shtetit shqiptar, duke e filluar nga auditimi i financave të Shqipërisë dhe i të dhënave të ekonomisë shqiptare brenda këtij viti”. Sipas tij, është një proces i domosdoshëm. Por sipas ligjit themeltar të shtetit, Kushtetutës, auditimin e  financave publike është eskluzivitet i Kontrolli i Lartë i Shtetit. Neni 162, 163, 164, 1464, i Kushtetutës së Republikës së Shqipërisë shprehet qartë se autidimi i financave publike i ngarkohet KLSH, si “institucioni më i lartë i kontrollit ekonomik e financiar.  Ai u nënshtrohet vetëm Kushtetutës dhe ligjeve”. Pra, një auditim ndërkombëtar të të gjithë sistemit të financave duke anashkaluar Kontrollin e Lartë të Shtetit do të ishte një shkelje e Kushtetutës dhe do të prekte pavarësinë e institucioneve kushtetuese ku ekzekutivi është i ndarë qartësisht nga legjislativi dhe gjyqësori. Ndërkaq Kontrolli i Financave Publike është një proces sa i rëndësishëm, aq edhe kompleks, që kryhet nëpërmjet një numër strukturash dhe organesh të ngritura me ligj. Sistemi i kontrollit përbëhet nga kontrolli i brendshëm dhe kontrolli i jashtëm. Sistemi i kontrollit të brendshëm financiar publik për të gjitha njësitë e qeverisjes së përgjithshme. “Kontroll i brendshëm financiar publik” është tërësia e sistemit menaxherial, financiar dhe të kontrolleve të tjera, ku përfshihen dhe strukturat administrative, metodat, procedurat, si dhe auditimin e brendshëm, të ngritur për realizimin e objektivave të drejtimit, me parim transparencën, ligjshmërinë, përdorimin me ekonomi, efiçencën dhe efektivitetin. Ndërsa auditimi i Jashtëm bëhet nga Kontrolli i Lartë Shtetit, në përputhje me ligjin nr. 8270, datë 23.12.1997: “Për Kontrollin e Lartë të Shtetit”. Kontrolli i Lartë i Shtetit, në përputhje me legjislacionin dhe standardet ndërkombëtare të kontrollit të përpunuar nga INTOSAI, kontrollon administrimin e pronës shtetërore dhe zbatimin e buxhetit të shtetit nga subjektet e përcaktuara me ligj. Kontrolli mbulon çështjet e rregullshmërisë, të administrimit financiar dhe vlerësues. Sidoqoftë Edi Rama nuk mund ta trajtojë shtetin si një firmë private, e cila mund të kontrollohet nga kompanitë e huaja. Shteti shqiptar nuk ka deklaruar faliment që të kryeministrit të kërkojë auditim jashtë kushtetutës. Edi Rama po këshillohet keq nga Ilir Beqja, sekretar për Programin, për autidimin e financave publike. Ilir Beqja, është kapur një herë më shkelje kushtetuese duke përfituar fonde publike edhe pse kishte mandatin e deputetit, dhe për këtë arsye iu hoq mandati. Kjo do të ishte hera e dytë që Ilir Beqja bashkë me Edi Ramën shkelin haptazi kushtetutën.

Malaj: Kushtetuta e Shqipërisë ngarkon KLSH-në për kontrollin e financave të vendit/Kushtetuta e Shqipërisë ngarkon Kontrollin e Lartë të Shtetit për kontrollin e financave të vendit. Është ky mendimi i ish-ministrit të Financave, Arben Malaj, i cili thekson se një auditues i huaj nuk mund të anashkalojë institucionet shqiptare.  Auditimi i financave publike i takon Kontrollit të Lartë të Shtetit dhe jo të huajve. Ish-ministri I Financave, Arben Malaj, thekson se nuk mund të anashkalohen institucionet shqiptare ndaj dhe del kundër kryesocialistit Rama mbi idenë e një audituesi ndërkombëtar.  Një ditë pasi Asambleja e PS I dha postin e tij në Kryesi Taulant Ballës, Malaj thekson se është larguar vetë nga strukturat drejtuese, por do të vazhdojë të japë kontributin e tij si socialist.  Nuk flet për plane konkrete, por Arben Malaj duket se nuk ka ndërmend të tërhiqet nga jeta publike, edhe pas përfundimit të mandatit të tij parlamentar.