Fmija nuk m fle gjum! duhet t bj?
N shumicn e familjeve, prjetohet i njjti problem midis prindit dhe fmijs. Fmija nuk dshiron q t fle gjum hert, ndrsa prindi insiston n at. Pr prindrit q punojn, kjo situatё bёhet akoma mё e vёshtirё. Po kjo mund tё parandalohet me rregjimin e gjumit qё mund ti mёsohet fёmijёs qё nё moshё tё vogёl. Nёse nuk ka ndonjё problem organik, kjo ёshtje mund tё zgjidhet nga vetё prindi, e nё rastin konkret mё shumё, nёna.
Pse fёmija juaj kёrkon qё tё fle vonё?
* Nё moshёn nga 3 deri nё 6 vje, fёmijёt me kapriot e tyre, kontrollojnё kёmbёnguljen e prindit. Ky lloj testi fokusohet nё atё qё prindёrit kёrkojnё tё bёjnё mё me insistim. Fёmija, duke treguar kёmbёngulje dhe inat, mund tё provojё vendosmёrinё e prindit.
*Veanёrisht nё familjet ku nёna dhe babai punojnё tё dy, fёmija mund tё mos dёshirojё tё shtrihet herёt, pasi kёrkon tё kalojё aste mё tё gjata dhe tё lumtura me familjen e tij. Pёr kёtё, mund edhe tё mos dёshirojё tё fle herёt.
*Fёmija juaj mund tё edhe tё ketё frika e natёs dhe pёr kёtё mund tё mos ketё gjum. Pagjumёsia dhe problemet e tilla tek fёmijёt qё janё nё moshёn e shkollёs, lidhen me stresin dhe frikёn. Kёto fenomene dhe tё tjera ngjarje traumatike qё ndodhin gjatё ditёs, mund tё shkaktojnё frikё dhe pagjumёsi tek fёmija. Kjo situatё mund tё pёrkeqёsohet akoma mё shumё nё raste divorcesh apo xhelozitё nё prag tё lindjes sё fёmijёve tё tjerё. P.sh., kur lind njё fёmijё I dytё nё familje, I pari fillon tё dyshojё se prindёrit tashmё nuk do ta duan atё si mё parё dhe do ti pёrkushtohen mё shumё bebit tё vogёl. Kjo mund tё jetё njё tjetёr arsye qё shtyn atё tё mos fle gjumё apo tё vuaj nga pagjumёsia. Ёshtё tepёr e rёndёsishme qё prindi nё kёtё moment tё kuptojё gjendjen nё tё cilёn I ndodhet fёmija. Kёtu, pёrve ngrohtёsisё sё prindit nevojitet edhe shkathtёsia dhe aftёsia e prindit pёr tё kuptuar dhe marrё nёn konroll situatёn.
*Njё tjetёr shkak mund tё jetё edhe parregullsia e jetёs familjare nё kohёn kur fёmija ёshtё ende i vogёl. Nёse ai mёsohet me njё situatё tё tillё, ёshtё e vёshtirё qё tё ndikosh nё vitet qё vijojnё.
Si mund tё verprojmё qё fёmija jonё tё fitojё njё rregjim gjumi?
*Pёr tё nxitur gjumin tek fёmija, mё parё atij tregojini njё pёrrallё. Sipas moshёs sё fёmijёs, lini njё dritё tё ndezuar. Nёse ka frikё, lёreni pakёz derёn tё hapur dhe vini pranё tij njё lodёr tё vogёl qё atij i pёlqen.
*Sipas moshёs sё fёmijёs, shpjegojini me mёnyra tё pёrshtatshme sepse ai duhet tё fle herёt. Pёr moshёn e tij dhe tё fёmijёve parashkollore, nevojitet qё tё flihet nga 10 deri nё 12 orё, ndёrkohё qё tek tё rriturit kjo ndryshon nga 6 nё 8 orё. Kёtё situatё duhet ta shpjegoni me mёnyrat mё tё pёrshtatshme qё ai mund ta kuptojё.
*Sё pari, duhet tё pёrgatisni njё plan tё pёrshtatshёm pёr orarin e gjumit tё fёmijёs, plan ky qё duhet tё ketё edhe kufizime tё caktuara. Ky orar gjumi vendoset nё mёnyrё tё vullnetshme nga prindi. Nuk duhet nё asnjё mёnyrё qё fёmija tё rri pranё prindёrve nё dhomёn e ndenjes deri kur ai tё filloj tё fle apo tё jetё i pёrgjumur. Nёse fёmija nё kёtё rast merr njё sinjal fare tё vogёl nga nёna apo babai, ai e pёrdor kёtё pa asnjё lloj ngurimi. Por, duhet gjithashtu qё edhe me orarin e gjumit tё mos ekzagjerohet shumё. Njё traum, njё sёmundje apo njё gёzim familjar, mund tё ndryshojё orarin e gjumit tё fёmijёs. Me raste, pёr tё nxitur edhe veprime pozitive tek fёmija, mund tё tolerohet nja zgjatje e orarit tё gjumit.
*Mos harroni qё njё prind qё ulet para televizionit, merr njё kafe apo njё aj dhe qёndron duke bёrё qejf, nuk mund ti thotё kurrёsesi fёmijёs ohu, shpejt nё dhomё se tё ka ardhur orari gjumit. Sidomos nё njё periudhё tё tillё kur prindi kёrkon ti mёsojё rregjimin e gjumit fёmijёs, duhet qё para asaj ore tё krijohet njё mjedis I kёndshёm, tё thuhet qё pas gjysёm ore do tё shtrihemi, tё fiket televizori etj. Nё prag tё gjumit, duhet gjithashtu qё fёmija tё mos luajё lojra me veprime aktive.
Pse fёmija juaj kёrkon qё tё fle vonё?
* Nё moshёn nga 3 deri nё 6 vje, fёmijёt me kapriot e tyre, kontrollojnё kёmbёnguljen e prindit. Ky lloj testi fokusohet nё atё qё prindёrit kёrkojnё tё bёjnё mё me insistim. Fёmija, duke treguar kёmbёngulje dhe inat, mund tё provojё vendosmёrinё e prindit.
*Veanёrisht nё familjet ku nёna dhe babai punojnё tё dy, fёmija mund tё mos dёshirojё tё shtrihet herёt, pasi kёrkon tё kalojё aste mё tё gjata dhe tё lumtura me familjen e tij. Pёr kёtё, mund edhe tё mos dёshirojё tё fle herёt.
*Fёmija juaj mund tё edhe tё ketё frika e natёs dhe pёr kёtё mund tё mos ketё gjum. Pagjumёsia dhe problemet e tilla tek fёmijёt qё janё nё moshёn e shkollёs, lidhen me stresin dhe frikёn. Kёto fenomene dhe tё tjera ngjarje traumatike qё ndodhin gjatё ditёs, mund tё shkaktojnё frikё dhe pagjumёsi tek fёmija. Kjo situatё mund tё pёrkeqёsohet akoma mё shumё nё raste divorcesh apo xhelozitё nё prag tё lindjes sё fёmijёve tё tjerё. P.sh., kur lind njё fёmijё I dytё nё familje, I pari fillon tё dyshojё se prindёrit tashmё nuk do ta duan atё si mё parё dhe do ti pёrkushtohen mё shumё bebit tё vogёl. Kjo mund tё jetё njё tjetёr arsye qё shtyn atё tё mos fle gjumё apo tё vuaj nga pagjumёsia. Ёshtё tepёr e rёndёsishme qё prindi nё kёtё moment tё kuptojё gjendjen nё tё cilёn I ndodhet fёmija. Kёtu, pёrve ngrohtёsisё sё prindit nevojitet edhe shkathtёsia dhe aftёsia e prindit pёr tё kuptuar dhe marrё nёn konroll situatёn.
*Njё tjetёr shkak mund tё jetё edhe parregullsia e jetёs familjare nё kohёn kur fёmija ёshtё ende i vogёl. Nёse ai mёsohet me njё situatё tё tillё, ёshtё e vёshtirё qё tё ndikosh nё vitet qё vijojnё.
Si mund tё verprojmё qё fёmija jonё tё fitojё njё rregjim gjumi?
*Pёr tё nxitur gjumin tek fёmija, mё parё atij tregojini njё pёrrallё. Sipas moshёs sё fёmijёs, lini njё dritё tё ndezuar. Nёse ka frikё, lёreni pakёz derёn tё hapur dhe vini pranё tij njё lodёr tё vogёl qё atij i pёlqen.
*Sipas moshёs sё fёmijёs, shpjegojini me mёnyra tё pёrshtatshme sepse ai duhet tё fle herёt. Pёr moshёn e tij dhe tё fёmijёve parashkollore, nevojitet qё tё flihet nga 10 deri nё 12 orё, ndёrkohё qё tek tё rriturit kjo ndryshon nga 6 nё 8 orё. Kёtё situatё duhet ta shpjegoni me mёnyrat mё tё pёrshtatshme qё ai mund ta kuptojё.
*Sё pari, duhet tё pёrgatisni njё plan tё pёrshtatshёm pёr orarin e gjumit tё fёmijёs, plan ky qё duhet tё ketё edhe kufizime tё caktuara. Ky orar gjumi vendoset nё mёnyrё tё vullnetshme nga prindi. Nuk duhet nё asnjё mёnyrё qё fёmija tё rri pranё prindёrve nё dhomёn e ndenjes deri kur ai tё filloj tё fle apo tё jetё i pёrgjumur. Nёse fёmija nё kёtё rast merr njё sinjal fare tё vogёl nga nёna apo babai, ai e pёrdor kёtё pa asnjё lloj ngurimi. Por, duhet gjithashtu qё edhe me orarin e gjumit tё mos ekzagjerohet shumё. Njё traum, njё sёmundje apo njё gёzim familjar, mund tё ndryshojё orarin e gjumit tё fёmijёs. Me raste, pёr tё nxitur edhe veprime pozitive tek fёmija, mund tё tolerohet nja zgjatje e orarit tё gjumit.
*Mos harroni qё njё prind qё ulet para televizionit, merr njё kafe apo njё aj dhe qёndron duke bёrё qejf, nuk mund ti thotё kurrёsesi fёmijёs ohu, shpejt nё dhomё se tё ka ardhur orari gjumit. Sidomos nё njё periudhё tё tillё kur prindi kёrkon ti mёsojё rregjimin e gjumit fёmijёs, duhet qё para asaj ore tё krijohet njё mjedis I kёndshёm, tё thuhet qё pas gjysёm ore do tё shtrihemi, tё fiket televizori etj. Nё prag tё gjumit, duhet gjithashtu qё fёmija tё mos luajё lojra me veprime aktive.