Friksoheni nga gripi derrit? Kshilla si t mbroheni
Larja e duarve sht gjja m e thjesht n kt sezon t ftohjes dhe gripit dhe sht nj gj q i parandalon kto dy smundje. T ftohti dhe gripi m s shumti transmetohet nprmes duarve t juaja. Ne prekim nj objekt q ka viruse q nuk shihen m sy dhe pastaj prekim syt ton, hundn apo gojn. Ky shkaktar paraqitet n 30 deri n 40 pr qind t rasteve t infeksioneve. T ftohtit dhe gripi mund t mbijetojn jasht organizmit t njeriut pr nj koh t gjat m shum sesa virust e t ftohtit dhe mund t jetojn edhe n siprfaqe pa pore t lkur si sht druri, plastika apo metali dhe n siprfaqe t buta si jan teshat apo letra. Smundjet bakteriale prfshin edhe bakteret salmonella, E. Coli dhe infeksionin e diarres q mund t shprndahet n mnyr t njjt sikurse viruset.
Mukoza e membrans s syrit, hunds dhe gojs jan hyrjet n trup t ktyre organizmave. Nj studim i fundit n Universitetin e Kalifornis tregon q studentt q kan prekur me duart e tyre syt, hundn apo gojn kan pasur ndikim negativ n shndetin e tyre q sht vrejtur 16 her gjat dits. Larja e vazhdueshme e duarve sht mnyra m e mir q mos t smurem nga kto smundje. Kjo shprehi e thjesht mund t bhet me sapun dhe uj apo me alkool nj pastrues ku nuk e prdorim ujin. A i dini benifitt q i kemi nga higjiena dhe pastrimi i vazhdueshm i duarve? M posht do i japim edhe do informacione shtes.
***
Pavarsisht benifitve q kemi nga larja e duarve shum njerz nuk e praktikojn kt shprehi sa m shum q munden madje edhe kur lahen n banjo. Gjat gjith dits organizmi akumulon baktere t ndryshme t cilat kapen n duart e juaja. Nse ju nuk i pastroni duart shpesh ju mund t infektoni me kto mikrobe duke prekur syt, hundn apo gojn. Mund t transmetoni smundjen e juaj tek t tjert duke i prekur gjat dits gjra t ndryshme si telefon, dyer dhe pajisje t tjera.
Prderisa shumica e njerzve ftohen nga moti, gripi sht nj gj m serioze. Tek t rinjt dhe tek ata me probleme kronike mund t paraqitet pneumonia. Kombinimi i gripit dhe pneumonis mund t shkaktoj vdekjen e nj organizmi.
Higjiena joadekuate e duarve po ashtu shkakton edhe smundjet n ushqim, si sht salmonela dhe infeksionet e. Coli. Sipas Qendrs pr Kontroll dhe parandalim t smundjeve m shum se 76 milion amerikan smuren nga ushqimet e ndryshme pr do vit. Nga kta, rreth 5000 e tyre vdesin nga kto smundje. Tek t tjert paraqiten simptomat e smundjeve psikologjike, t vjella dhe diarre.
Teknikat e pastrimit t duarve
Teknika m e mir e larjes s duarve sht ajo me sapun apo prdorimi i alkoolit. Palomat antibakteriale apo letrat e tualetit jan po aq efektive sa larja me sapun por nuk sht m i mir s sa uji me prmbajtje t alkoolit. Sapunt antibakterial jan
shum t popullarizuar kohve t fundit. Megjithat, kta sapun nuk jan m efektiv n vrasjen e mikrobeve sa sht sapuni i zakonshm. Prdorimi i sapunve antibakterial mund t shkaktoj rezistenc t bakteriale ndaj produkteve antibakteriale duke e
edhe m t vshtir vrasjen e ktyre mikrobeve. Sapuni i zakonshm sht m i miri. Kombinimi i larjes me sapun i duarve dhe shplarja me uj largon bakteret dhe largimi i tyre sht shum rndsishm. Uji i nxeht sht shum me efektiv n largimin e ktyre organizmave nga trupi i juaj, m efektiv se uji i ftoht.
M posht po sjellim disa instruksione si ti pastrojm duart me sapun dhe uj:
Lagni duart me uj dhe shkumojeni mir sapunin e lngshm apo t ngurt.
Frkoni duart e juaj fuqishm pr 15 deri n 20 sekonda.
Lani t gjitha siprfaqet, duke prfshir pjesn e prparme t dors dhe at t brendshme, gishtat dhe hapsirat n mes t gishtave.
Shprlani mir.
Terni duart me nj pastrues elektronik apo me peshqir t pastr.
Larja e duarve me alkool
Larja e duarve me alkool n t cilin rast nuk ka nevoj pr uj sht nj alternativ e shklqyeshme pr larjen e duarve kryesisht kur nuk keni sapun apo uj t mjaftueshm. Aktualisht sht m efektiv s sa sapuni dhe uji n vrasjen e baktereve dhe viruseve q shkaktojn smundje. Organizmat nuk mund ti rezistojn alkoolit. Ka edhe alkool pr ata q vuajn nga lkura e that. Prdorimi i ktij alkooli pr personat me lkur t that shkakton neveri dhe i shmangen larjes s duarve.
Jo t gjith pastruesit e duarve jan t njjt. Disa jan m pak t lngshm dhe kjo tregon se ata nuk kan alkool t mjaftueshm. Prdorni vetm produktet q kan alkool t mjaftueshm. Mjeku familjar mund tua rekomandoi produktet q kan deri n 60 pr qind alkool.
Kshilla si t prdoret alkooli pr larje t duarve:
1. Pastroni duart me nj lug e gjysm t ajit dy her n dit, n mngjes dhe n mbrmje.
2. Frkoni duart duke i pastruar t gjitha siprfaqet e tyre gjersa ato t thahen.
Nse duart e juaja duken t papastra ather bjeni nj pastrim me sapun dhe uj sa m shum q mundeni.
Kur duhet ti lani duar?
Edhe pse sht e pamundshme q duart t lirohen nga mikrobet ather duhet t dini se tani pr tani larja e duarve sht detyr pr t luftuar bakteret, viruset dhe mikrobet e tjera.
12 her n dit lani duart
Larja e duarve n banje publike
Shumica e studimeve tregojn q nj prqindje kuptimplote e njerzve, shumicn e herve m shum meshkujt se sa femrat nuk i lajn duart kur prdorin banjat publike. Dorzat e banjave publike kundrmojn nga mikrobet. Kshtu nse ka nj shport mbeturinash sht pikrisht kjo der, andaj prdorni letrat higjienike edhe kur hapni dern dhe e mbyllni at. Dhe pasi t dilni hidheni letrn n shport. Nuk sht mund i madh q t dilni dhe po ashtu ta prdorni sapunin e ktyre banjave pr pastrim.
Kur vizitoni mjekun familjar
Shum studime kan treguar se prkujdesja pr shndetin n prgjithsi nuk sht e nevojshme nse mbajm higjien dhe lajm duart tona. Nj studim i fundit suedez ka zbuluar se m shum se n 50 pr qind t rasteve mjekt nuk jan t kujdesshm n larjen e duarve. N fakt, shumica e studimeve kan treguar se rreth 40 deri n 60 pr qind e doktorve dhe motrave medicionale smuren pr shkak se nuk lajn duart pasi prekin pacientt. Andaj, kur vizitoni mjekun lani duart pasi t largoheni nga ambulanca. Madje pastrojeni edhe trupin, pasi q, pavarsisht higjiens n spitale, mikrobet jan gjithmon n aksion. Shembull pr kt, thon studimet, sht se 12 pr qind e doktorve smuren nga pneumonia, infeksionet e stafit dhe infeksione t tjera bakteriale.
Mukoza e membrans s syrit, hunds dhe gojs jan hyrjet n trup t ktyre organizmave. Nj studim i fundit n Universitetin e Kalifornis tregon q studentt q kan prekur me duart e tyre syt, hundn apo gojn kan pasur ndikim negativ n shndetin e tyre q sht vrejtur 16 her gjat dits. Larja e vazhdueshme e duarve sht mnyra m e mir q mos t smurem nga kto smundje. Kjo shprehi e thjesht mund t bhet me sapun dhe uj apo me alkool nj pastrues ku nuk e prdorim ujin. A i dini benifitt q i kemi nga higjiena dhe pastrimi i vazhdueshm i duarve? M posht do i japim edhe do informacione shtes.
***
Pavarsisht benifitve q kemi nga larja e duarve shum njerz nuk e praktikojn kt shprehi sa m shum q munden madje edhe kur lahen n banjo. Gjat gjith dits organizmi akumulon baktere t ndryshme t cilat kapen n duart e juaja. Nse ju nuk i pastroni duart shpesh ju mund t infektoni me kto mikrobe duke prekur syt, hundn apo gojn. Mund t transmetoni smundjen e juaj tek t tjert duke i prekur gjat dits gjra t ndryshme si telefon, dyer dhe pajisje t tjera.
Prderisa shumica e njerzve ftohen nga moti, gripi sht nj gj m serioze. Tek t rinjt dhe tek ata me probleme kronike mund t paraqitet pneumonia. Kombinimi i gripit dhe pneumonis mund t shkaktoj vdekjen e nj organizmi.
Higjiena joadekuate e duarve po ashtu shkakton edhe smundjet n ushqim, si sht salmonela dhe infeksionet e. Coli. Sipas Qendrs pr Kontroll dhe parandalim t smundjeve m shum se 76 milion amerikan smuren nga ushqimet e ndryshme pr do vit. Nga kta, rreth 5000 e tyre vdesin nga kto smundje. Tek t tjert paraqiten simptomat e smundjeve psikologjike, t vjella dhe diarre.
Teknikat e pastrimit t duarve
Teknika m e mir e larjes s duarve sht ajo me sapun apo prdorimi i alkoolit. Palomat antibakteriale apo letrat e tualetit jan po aq efektive sa larja me sapun por nuk sht m i mir s sa uji me prmbajtje t alkoolit. Sapunt antibakterial jan
shum t popullarizuar kohve t fundit. Megjithat, kta sapun nuk jan m efektiv n vrasjen e mikrobeve sa sht sapuni i zakonshm. Prdorimi i sapunve antibakterial mund t shkaktoj rezistenc t bakteriale ndaj produkteve antibakteriale duke e
edhe m t vshtir vrasjen e ktyre mikrobeve. Sapuni i zakonshm sht m i miri. Kombinimi i larjes me sapun i duarve dhe shplarja me uj largon bakteret dhe largimi i tyre sht shum rndsishm. Uji i nxeht sht shum me efektiv n largimin e ktyre organizmave nga trupi i juaj, m efektiv se uji i ftoht.
M posht po sjellim disa instruksione si ti pastrojm duart me sapun dhe uj:
Lagni duart me uj dhe shkumojeni mir sapunin e lngshm apo t ngurt.
Frkoni duart e juaj fuqishm pr 15 deri n 20 sekonda.
Lani t gjitha siprfaqet, duke prfshir pjesn e prparme t dors dhe at t brendshme, gishtat dhe hapsirat n mes t gishtave.
Shprlani mir.
Terni duart me nj pastrues elektronik apo me peshqir t pastr.
Larja e duarve me alkool
Larja e duarve me alkool n t cilin rast nuk ka nevoj pr uj sht nj alternativ e shklqyeshme pr larjen e duarve kryesisht kur nuk keni sapun apo uj t mjaftueshm. Aktualisht sht m efektiv s sa sapuni dhe uji n vrasjen e baktereve dhe viruseve q shkaktojn smundje. Organizmat nuk mund ti rezistojn alkoolit. Ka edhe alkool pr ata q vuajn nga lkura e that. Prdorimi i ktij alkooli pr personat me lkur t that shkakton neveri dhe i shmangen larjes s duarve.
Jo t gjith pastruesit e duarve jan t njjt. Disa jan m pak t lngshm dhe kjo tregon se ata nuk kan alkool t mjaftueshm. Prdorni vetm produktet q kan alkool t mjaftueshm. Mjeku familjar mund tua rekomandoi produktet q kan deri n 60 pr qind alkool.
Kshilla si t prdoret alkooli pr larje t duarve:
1. Pastroni duart me nj lug e gjysm t ajit dy her n dit, n mngjes dhe n mbrmje.
2. Frkoni duart duke i pastruar t gjitha siprfaqet e tyre gjersa ato t thahen.
Nse duart e juaja duken t papastra ather bjeni nj pastrim me sapun dhe uj sa m shum q mundeni.
Kur duhet ti lani duar?
Edhe pse sht e pamundshme q duart t lirohen nga mikrobet ather duhet t dini se tani pr tani larja e duarve sht detyr pr t luftuar bakteret, viruset dhe mikrobet e tjera.
12 her n dit lani duart
Larja e duarve n banje publike
Shumica e studimeve tregojn q nj prqindje kuptimplote e njerzve, shumicn e herve m shum meshkujt se sa femrat nuk i lajn duart kur prdorin banjat publike. Dorzat e banjave publike kundrmojn nga mikrobet. Kshtu nse ka nj shport mbeturinash sht pikrisht kjo der, andaj prdorni letrat higjienike edhe kur hapni dern dhe e mbyllni at. Dhe pasi t dilni hidheni letrn n shport. Nuk sht mund i madh q t dilni dhe po ashtu ta prdorni sapunin e ktyre banjave pr pastrim.
Kur vizitoni mjekun familjar
Shum studime kan treguar se prkujdesja pr shndetin n prgjithsi nuk sht e nevojshme nse mbajm higjien dhe lajm duart tona. Nj studim i fundit suedez ka zbuluar se m shum se n 50 pr qind t rasteve mjekt nuk jan t kujdesshm n larjen e duarve. N fakt, shumica e studimeve kan treguar se rreth 40 deri n 60 pr qind e doktorve dhe motrave medicionale smuren pr shkak se nuk lajn duart pasi prekin pacientt. Andaj, kur vizitoni mjekun lani duart pasi t largoheni nga ambulanca. Madje pastrojeni edhe trupin, pasi q, pavarsisht higjiens n spitale, mikrobet jan gjithmon n aksion. Shembull pr kt, thon studimet, sht se 12 pr qind e doktorve smuren nga pneumonia, infeksionet e stafit dhe infeksione t tjera bakteriale.