Futbolli shqiptar, dje, sot dhe nesër

N vitet e pas-Lufts s Dyt Botrore, Shqipria ashtu si e gjith Evropa Lindore, u mbush me skuadra futbolli, volejbolli, basketbolli, q mbanin emra revolucionar si Partizani, Lokomotiva, Dinamo, pse jo edhe Bobina. Kshtu ishte ajo koh, e mbushur me dinamo, bobina, precina, valvola. Imagjinoni derbin e zjarrt sovjetik, mes skuadrave Precina e Minskut dhe Bobina e Odess. do gj me avull, temperatur dhe tempr revolucionare.

Me ndihmn e pakursyer t partis dhe ministrive, Partizani dhe Dinamo t epoks puniste, fituan nj qerre me trofe kombtare. Ndonjher barazonin me ndonj skuadr evropiane ose rrihnin ndonj aziatike dhe me kto arritje, shtyheshin vitet mbushur me tregime. Gjithsesi, duhet pohuar se skuadrat shqiptare kan qen m t suksesshme ndrkombtarisht n ato vite sesa sot. Tirana me Ajax Amsterdam, Flamurtari me Barcelonn ose Beogradin kan qen prballje historike, duke par vlerat e kundrshtarve dhe prapambetjen ton ekonomike.

Ku kemi ne sot lojtar si Pano, Kushta apo Vasil Ruci, sa pr t kujtuar disa emra?

T gjith habiten se si ka mundsi q dje lojtart ishin m t mir dhe pse kishin vetm nj pal kpuc futbolli, me t cilat luanin derisa griseshin fare. Kjo nuk ndodhte, sepse ather kish m shum talente, pasi talente ka n do koh, por sepse kishte disiplin dhe strvitje t rregullt. Ku ia mbante lojtarit ather t pinte cigare ose alkool n periudhn e karriers sportive? Ndrsa sot i shef “unat” ditn dhe natn npr lokale, tuj pi frnet dhe cinare. Kur luajn kundr skuadrave t huaja, u del pr hundsh rakia, sepse pas 20 minutash loj, u mbaron benzina dhe fillojn t ecin n fush me llapn jasht. Kemi 20 vjet dhe ende nuk kemi par q nj skuadr shqiptare t mbrrij n raundin e fundit eliminator t Champions League. Nuk po pretendojm q ta kalojn dhe t hyjn n grup si bri Anorthosis e Qipros ose bjellorust e Bate Borisov.

Qipro nuk sht as 1 milion banor dhe e oi nj skuadr n fazn e grupeve, madje ajo pr pak u kualifikua pr n 16-she. Vrtet ata jan nj shtet i vogl, por kan investuar n futboll dhe rezultatet nuk kan vonuar. Ata kan prshtatur koncepte perndimore pr menaxhimin e skuadrave dhe i kan zbatuar me sukses. Pastaj, shiko infrastrukturn q kan ngritur, me stadiume dhe komplekse strvitjeje moderne, me staf t prkushtuar dhe kompetent. M kryesorja, ata kan nj federat t prgjegjshme dhe nj shtet q prpiqet seriozisht pr zhvillimin dhe fuqizimin e sportit. Kt vit, te ne u kryen zgjedhjet e prgjithshme n FSHF. Fituesi premtoi nj rikonstruksion total t stadiumit kombtar “Panajot Pano” (sepse i till duhet t quhet, me gjith respektin pr heronjt e lufts. Shoqria jon vuan dhe pr faktin se ne nuk i vendosim gjrat dhe njerzit n vendin q u takon. Kjo vlen si pr politikn, artin dhe sportin. Stadiumi sht i kompozuar pr futbollin dhe heroi i ktij sporti sht Pano). Rikonstruksioni dhe riemrimi i stadiumit kombtar do t ishte nj pun e mir pr imazhin ndrkombtar t vendit dhe t futbollit n veanti. Shpresojm q t ndodh shpejt, dhe jo t humbas npr sirtar. Me shpejtsi nnkuptojm prfundimin brenda ktij mandati t FSHF-s.

Do t ishte fondamentale, q kjo t mos jet prpjekja e vetme e madhe pr ndryshimin e situats s rnd t sportit t futbollit n vend. Kjo nism duhet marr dhe pr stadiumet “Selman Strmasi”, “Loro Borii” n Shkodr dhe ndonj stadium tjetr. Kto koht e fundit, pam shkatrrimin dhe prbaltjen e turpshme t ekipeve shqiptare n kompeticionet evropiane. “Tri gzime n nj dit”, 3-4 dhe 5 petlla pr seciln skuadr q mori pjes. N total, nja 12 shpulla q duhet t ojn n reflektim. Nja 6 t tjera i mori “Besa”, atje n portin e Pireut. T tjert prreth nesh ecin, kurse ekipet tona ngeln mediokre gjith kohn. Aq mediokre jan sa t vjen turp kur fillon faza e ndeshjeve ndrkombtare, pasi aty merret vesh hendeku i cilsis q na ndan nga t tjert. E pat se far rezultatesh arritn prsri kt vit ekipet qipriote n “Europa League”. Kaluan n turin e tret, plot 3 skuadra dhe nga kto 2 skuadra (Anorthosis dhe Apoel Nikosia) avancuan n fazn e play-off. Ose kroatt dhe sllovent t cilt arritn t ken dhe kta respektivisht 2 skuadra dhe nj skuadr (Hajduk Split dhe Dinamo Zagreb, pr kroatt. Maribor pr sllovent) n play-off-in e “Europa League”.

Nuk mund t vazhdohet m vetm me krkime npr bot t talenteve shqiptar q kan emigruar nuk dihet se kur apo duke krkuar lojtar t huaj, vetm me iden inferiore se po jan t huaj jan t mir. Si bri skuadra e Partizanit para nja 10 vjetsh. Padijenia n kt fush e drejtuesve bri q t sillnin n skuadr nj tuf me brazilian, t cilt nuk dihet n far qytezash a fshatrash t Brazilit ishin “psonisur”. Se ndoshta mendonin q do brazilian luan mir futboll, meq Brazili ka fituar kupn e bots plot 5 her. Dhe si prfundim, gati sa nuk formuan nj skuadr me 11 brazilian, t mbledhur nga do an e Brazilit, kurse futbollistt shqiptar i lan pas dore, sepse ishin n mod t huajt. Ne duam t sjellim shum futbollist t huaj q t luajn n kampionatin ton, por nuk mund ta bjm kt me sukses, sepse nuk kemi t ardhurat pr t bler t huaj cilsor dhe as Talent -Scout t zot, q mund t krkojn npr Afrik, Amerik Latine apo qoft dhe n Evrop pr lojtar t vrtet. Futbollistt e mir t ktyre kontinenteve nuk i ln t bien n tok ekipet evropiane. N fund t spastrimit, n rrug ngelin “t fundit e qytetit” dhe ata shkojm e i marrim ne, t gzuar se kemi sjell t huaj, pa ditur mir n ia vlejn. Shprehjen e vjetr: “M mir t parin e fshatit se t fundit n qytet” nuk po e ndjekim dhe duket se nuk ka gjasa q ta bjm n t ardhmen e afrt. Sot pr t pasur sukses duhet ndjekur rruga q po ndjekin skuadrat e mdha evropiane. Duhet modernizuar infrastruktura dhe menaxhimi n ekipet zinxhir t skuadrave shqiptare. Barcelona prodhon m shum talente t rinj nga “la cantera” e vet, sesa blen lojtar t maturuar npr bot. Aty ajo investon para, mendje dhe prkujdesje. Jo m kot nga akademia e saj kan dal lojtar si Messi, Xavi, Iniesta, Fabregas, Puyol.

Nse Spanja duket e largt, merrni rastin e Interit n Itali, me lojtar t dal nga ekipi i rinjve si Balotelli, Santon, Pandev, Bonnucci etj. Nse dhe Italia ju duket e largt, merrni shembullin e Dinamos s Zagrebit n Kroaci, q ka formuar talente si Eduardo dhe Modric, lojtar q jan shitur pr dhjetra milion paund n skuadrat e Premier League. Ne nuk kemi far t reje t shpikim, mjafton t ndjekim shembujt e mir q ekzistojn n vendet e BE-s, madje dhe n ato prreth.

Kur do t vij dita q t vendosim pr ta
kt?