Gerdeci, uji i puseve jo i pijshem
Luljeta Ndoka
Uji i puseve ne zone e Gerdecit, te perdoret vetem per larje. Per pirje dhe gatim te perdoret uji i blere, ose ndonje lloj tjeter, mjafton qe te mos jete uji qe buron nga thellesia e tokes se kesaj zone. Keto jane sugjerimet, apo edhe urdhrat e specialisteve te Agjencise Rajonale te Mjedisit), te cilet dje kane perfunduar analizat e detajuara te zones ne rrenojat e Gerdecit. Sipas drejtorit te kesaj Agjencie, Ilir Bala, uji i puseve ka rezultuar me permbajtje te larte sulfatesh, gje e cila nuk eshte e keshillueshme per njerezit. Keshtu, pervec humbjeve ne njerez dhe ne materiale, banoret e Gerdecit duhet te mendojne tashme edhe per sigurimin e ujit te pijshem, sepse shperthimet e municioneve e kane bere te pakonsumueshem kete te fundit.
Ndotja
Agjencia Rajonale e Mjedisit, ka monitoruar dje treguesit e ujit te pijshem ne puset e banoreve te fshatit te Gerdecit. "Uji permban sulfate, ndaj per kete arsye, puset do te jene nen vezhgim. U kemi komunikuar banoreve qe te mos e perdorin per te pire dhe per te gatuar, pasi eshte i demshem", deklaroi dje Bala per "KJ", duke sqaruar se gjithsesi ai mund te perdoret per larje. Pothuaj gjate gjithe dites, specialistet e ARM-se kane qene ne terrenin e Gerdecit per te monitoruar treguesit e ujit, ajrit dhe tokes. Sipas Bales, specialistet po tregohen te kujdesshem per t'i paraprire ndonje situate te pakendshme dhe te rrezikshme per shendetin ne lidhje me kafshet e ngordhura dhe municionin qe ka rene afer puseve me uje te pijshem.
Mbeturinat
Per te eliminuar cdo pasoje qe mund te vije nga ndotja, ne bashkepunim me Bashkine e Vore do te merren masat e duhura per depozitimin e mbeturinave inerte ne vendin e quajtur "Perroi i Shatelit". Nje vend i tille eshte pare si i pershtatshem duke pasur parasysh largesine nga vendi i tragjedise, por edhe per te shmangur ndonje incident te mevonshem. Pritet qe ky proces te nise sa me shpejt. Nderkaq, sipas specialisteve te ARM-se ka rezultuar se ajri eshte brenda parametrave te duhur. "Monitorimi i sotem nuk eshte i fundit. Ne do ta vazhdojme kete proces, ne menyre qe te zbulojme se kur banoret e Gerdecit do te kene mundesi te konsumojne ujin e puseve te tyre", theksojne specialistet.
Higjiena
Pak dite me pare, Instituti i Shendetit Publik, por edhe drejtoria e Tiranes kryen disa monitorime dhe analiza te detajuara ne lidhje me ujin e puseve te Gerdecit. Sipas ekspertizes higjieno-sanitare e kryer ne ujesjellesin e qytetit te Vores, me rreth 4 mije banore, tregoi se ky qytet furnizohet me burime ujore te vendosura ne zonen Gjec-Fushe ne distance rreth 4-5 km nga depo. "Tubacioni, linja e jashtme e ujesjellesit, gjate rruges per ne depo ka nderhyrje te rregullta nga ku furnizohen banoret ne afersi te tij. Dhe inspektimi i kryera nga ana jone ne kete segment ujesjellesi, nuk tregoi per demtime te rrjetit nga presionet e vales goditese te ngjarjes se Gerdecit", kane pohuar specialistet e Institutit te Shendetit Publik pak dite me pare. Sipas tyre, analizat treguan se nje pjese e banoreve ne fshatra si Zharga marrin uje te paklorinuar, pasi lidha e tubacioneve eshte bere direkt nga depot e ujit. Per te shmangur cdo komplikacion te mundshem, uji i puseve eshte klorinuar, megjithate eshte ende heret per te folur per pastrim te tij.
Analizat e tokes, sot rezultatet
Paraditen e sotme, Instituti i Shendetit Publik do te komunikoje per mbare publikun e interesuar perfundimet e analizes se perberesve te tokes. Nje gje e tille behet ne menyre qe te zbulohet nese toka e Gerdecit dhe e zonave perreth qe ka kapur rrezja e shperthimit, ka pasur apo jo elemente kimike, te demshem per jeten e njeriut. Me se shumti, specialistet duan qe te parandalojne ndonje helmim te mundshem te ketyre banoreve, para se te perfshihen nga nje tjeter "tragjedi". Keshtu, specialistet kane gjithcka gati, dhe sot do te japin nje tablo te qarte te perberjes kimike te tokes se Gerdecit. Domosdoshmeria per nje analize te tille lindi pas "bombardimit" te kesaj zone nga municionet luftarake.
E gjithe zona nen monitorim
Perberesit kryesore te jetes, uji ajri dhe toka, i jane nenshtruar analizave te hollesishme ne vendin ku ndodhi tragjedia me rreth 300 te vdekur e te plagosur. Keshtu, deri tani ajri ka rezultuar me i pastri, nga analizat. "Eshte brenda parametrave te lejuar ne vendin tone", thone specialistet. Ndersa uji ka rezultuar me shume probleme, duke pasur parasysh perberjen kimike te tij. Sulfatet kane qene perberesit qe kane mbizoteruar ne puset e banoreve te Gerdecit, duke bere qe uji te jete i pakonsumueshem. Vetem per pirje dhe gatim, pasi per t'u lare, specialistet kane deklaruar se nuk perben asnje problem per shendetin e njeriut.
Uji i puseve ne zone e Gerdecit, te perdoret vetem per larje. Per pirje dhe gatim te perdoret uji i blere, ose ndonje lloj tjeter, mjafton qe te mos jete uji qe buron nga thellesia e tokes se kesaj zone. Keto jane sugjerimet, apo edhe urdhrat e specialisteve te Agjencise Rajonale te Mjedisit), te cilet dje kane perfunduar analizat e detajuara te zones ne rrenojat e Gerdecit. Sipas drejtorit te kesaj Agjencie, Ilir Bala, uji i puseve ka rezultuar me permbajtje te larte sulfatesh, gje e cila nuk eshte e keshillueshme per njerezit. Keshtu, pervec humbjeve ne njerez dhe ne materiale, banoret e Gerdecit duhet te mendojne tashme edhe per sigurimin e ujit te pijshem, sepse shperthimet e municioneve e kane bere te pakonsumueshem kete te fundit.
Ndotja
Agjencia Rajonale e Mjedisit, ka monitoruar dje treguesit e ujit te pijshem ne puset e banoreve te fshatit te Gerdecit. "Uji permban sulfate, ndaj per kete arsye, puset do te jene nen vezhgim. U kemi komunikuar banoreve qe te mos e perdorin per te pire dhe per te gatuar, pasi eshte i demshem", deklaroi dje Bala per "KJ", duke sqaruar se gjithsesi ai mund te perdoret per larje. Pothuaj gjate gjithe dites, specialistet e ARM-se kane qene ne terrenin e Gerdecit per te monitoruar treguesit e ujit, ajrit dhe tokes. Sipas Bales, specialistet po tregohen te kujdesshem per t'i paraprire ndonje situate te pakendshme dhe te rrezikshme per shendetin ne lidhje me kafshet e ngordhura dhe municionin qe ka rene afer puseve me uje te pijshem.
Mbeturinat
Per te eliminuar cdo pasoje qe mund te vije nga ndotja, ne bashkepunim me Bashkine e Vore do te merren masat e duhura per depozitimin e mbeturinave inerte ne vendin e quajtur "Perroi i Shatelit". Nje vend i tille eshte pare si i pershtatshem duke pasur parasysh largesine nga vendi i tragjedise, por edhe per te shmangur ndonje incident te mevonshem. Pritet qe ky proces te nise sa me shpejt. Nderkaq, sipas specialisteve te ARM-se ka rezultuar se ajri eshte brenda parametrave te duhur. "Monitorimi i sotem nuk eshte i fundit. Ne do ta vazhdojme kete proces, ne menyre qe te zbulojme se kur banoret e Gerdecit do te kene mundesi te konsumojne ujin e puseve te tyre", theksojne specialistet.
Higjiena
Pak dite me pare, Instituti i Shendetit Publik, por edhe drejtoria e Tiranes kryen disa monitorime dhe analiza te detajuara ne lidhje me ujin e puseve te Gerdecit. Sipas ekspertizes higjieno-sanitare e kryer ne ujesjellesin e qytetit te Vores, me rreth 4 mije banore, tregoi se ky qytet furnizohet me burime ujore te vendosura ne zonen Gjec-Fushe ne distance rreth 4-5 km nga depo. "Tubacioni, linja e jashtme e ujesjellesit, gjate rruges per ne depo ka nderhyrje te rregullta nga ku furnizohen banoret ne afersi te tij. Dhe inspektimi i kryera nga ana jone ne kete segment ujesjellesi, nuk tregoi per demtime te rrjetit nga presionet e vales goditese te ngjarjes se Gerdecit", kane pohuar specialistet e Institutit te Shendetit Publik pak dite me pare. Sipas tyre, analizat treguan se nje pjese e banoreve ne fshatra si Zharga marrin uje te paklorinuar, pasi lidha e tubacioneve eshte bere direkt nga depot e ujit. Per te shmangur cdo komplikacion te mundshem, uji i puseve eshte klorinuar, megjithate eshte ende heret per te folur per pastrim te tij.
Analizat e tokes, sot rezultatet
Paraditen e sotme, Instituti i Shendetit Publik do te komunikoje per mbare publikun e interesuar perfundimet e analizes se perberesve te tokes. Nje gje e tille behet ne menyre qe te zbulohet nese toka e Gerdecit dhe e zonave perreth qe ka kapur rrezja e shperthimit, ka pasur apo jo elemente kimike, te demshem per jeten e njeriut. Me se shumti, specialistet duan qe te parandalojne ndonje helmim te mundshem te ketyre banoreve, para se te perfshihen nga nje tjeter "tragjedi". Keshtu, specialistet kane gjithcka gati, dhe sot do te japin nje tablo te qarte te perberjes kimike te tokes se Gerdecit. Domosdoshmeria per nje analize te tille lindi pas "bombardimit" te kesaj zone nga municionet luftarake.
E gjithe zona nen monitorim
Perberesit kryesore te jetes, uji ajri dhe toka, i jane nenshtruar analizave te hollesishme ne vendin ku ndodhi tragjedia me rreth 300 te vdekur e te plagosur. Keshtu, deri tani ajri ka rezultuar me i pastri, nga analizat. "Eshte brenda parametrave te lejuar ne vendin tone", thone specialistet. Ndersa uji ka rezultuar me shume probleme, duke pasur parasysh perberjen kimike te tij. Sulfatet kane qene perberesit qe kane mbizoteruar ne puset e banoreve te Gerdecit, duke bere qe uji te jete i pakonsumueshem. Vetem per pirje dhe gatim, pasi per t'u lare, specialistet kane deklaruar se nuk perben asnje problem per shendetin e njeriut.