Greve e pergjithshme ne Portugali
Nje autostrade e drejte te con nga malet ne drejtim te bregdetit djathtas dhe majtas ndodhen fasada fabrikash te papastra ne ngjyre gri. 30 kilometer qe ketej eshte bregdeti ne perendim Porto ndodhet ne jugperendim nje gjysem ore me makine. Braga ne Portugaline Veriore eshte nje nga qendrat industriale te vendit. Por sallat e shumta nuk mund ta fshehin qe ekonomia portugeze eshte ne gjendje jo te mire. Pas pranimit ne BE ekonomia pesoi rritje te fuqishme fale pagave te uleta por qe prej dhjete vjetesh konkurrenca nga vendet me kosto edhe me te uleta te punes eshte e dkshme. Fabrikat e Portugalise shkurtojne vende pune ose i mbyllin fare kuota e papunesise ne vitet e fundit u rrit ne 10. Ky zhvillim se bashku me nje administrate publike tejet te fryre dhe kriza mbareboterore kane rritur borxhet e Portugalise dhe deficitin buxhetor ne afro 95 vitin e fundit.
Bildunterschrift Groszligansicht des Bildes mit der Bildunterschrift Nje pjese e madhe e trenave dhe autobuzeve nu kane levizuar ne Portugali
Ne do te zbatojme masat dhe do te japim nje sinjal te qarte se e kemi seriozisht me venien sa me pare ne jete te programit te kursimit tha ministri i Financave Teixeira dos Santos ne prill pasi qeveria kishte paraqitur ne Bruksel planet e kursimit per te shmangur peoceduren penale te BE. Deri ne vitin 2013 deficiti i buxhetit duhet te ulet nen tre perqind. Masa me e rendesishme ishte ngrirja e pagave ne sektorin publik dhe ndalimi i rizenies se vendeve te punes.
Qeveria portugeze ndermerr masa rigoroze kursimi
Por kur kriza e Greqise po merrte kulmin e saj u krijua dyshimi se edhe Portugalia mund te ishte e rrezikuar nga bankroti shteteror. Dhe pas shqyrtimi te planeve te kursimit Komisari i BE per ekonomine Rehn paralajmeroi. Programi portugez i stabilitetit eshte ambicioz dhe konkret per vitet 2011 deri 2013 por sidomos per kete vit mund te jene te nevojshme masa shtese neqoftese vertetohen rreziqet ekonomike dhe tatimore.
Qeveria reagoi fuqimisht rrogat e ministrave u shkurtuan 5 u kufizuan invstimet dhe u hoqen subvencionet per ndermarrjet shteterore. Sidomos tatimi mbi fitimin dhe taksa e vleres se shtuar u rriten. Kryetari i qeverise Scrates u shpreh per ngritjen e tatimeve Ne duhet te punojme se bashku per te rivendosur besimin nderkombetar tek ekonomia portugeze.
Kandidatja tjeter per cadren e shpetimit te FMN-se dhe BE-se
Bildunterschrift Groszligansicht des Bildes mit der Bildunterschrift Kryeminisri portugez Jose Socrates
Megjithate Portugalia muajt e fundit ka humbur shume besimin e tregjeve financiare. Per Portugaline behet gjithnje e me i shtrenjte sigurimi i parave ne tregjet e kapitalit per te financuar buxhetin gje qe natyrisht zvogelon efektivitetin e masave te kursimit. Prandaj qeveria ne tetor mori masa te tjera. TVSH do te rritet ne vitin e ardhshem edhe nje pike perqindjeje dhe rrogat ne sektorin publik do te shkurtohen. Pensionet do te ngrijne fillimisht me qellim qe me nje reforme te pensioneve te mundesohen kursime te metejshme. Portugalia nuk mund te krahasohet me Greqine thuhej muajt e fundit nderkohe kryeministrit Scrates i duhet te kundershtojeqe Portugalia se shpejtimund te hyje nen cadren e shpetimit te BE. Portugalia nuk ka nevoje per ndihmen e askujt dhe do ti zgjidhe problemet vetem dhe me ndihmen e vendimeve te saj.
Nje gje te tille kishte pohuar vazhdimisht deri ne momentin e fundit edhe qeveria irlandeze.
Autor Reinhard Spiegelhauer/Angjelina Verbica
Redaktoi Bahri Cani