ISSH Masa e pensioneve rritet ne baze te koeficientit
Anilejda Shembitraku
Pak kohe me pare qeveria percaktoi koeficientet e reja per indeksimin e pensioneve. Duke pasur parasysh koeficientin e llogaritur si me siper per te gjithe personat qe kane dale dhe do te dalin ne pension nga 1.1.2010 e ne vazhdim pagat mbi te cilat jane derdhur kontributet nga 1.1.1994 dhe deri ne momentin e lenies se punes si dhe pagat referuese qe i perkasin periudhes se sigurimit para dates 1.1.1994 do te rivleresohen radhazi duke u shumezuar edhe me koeficientin e vitit 2009. Keshtu ka deklaruar ne nje prononcim te dhene per gazeten Albania Ali Jemini nendrejtor i Pergjithshem i Institutit te Sigurimeve Shoqerore ISSH. Sipas tij koeficienti i indeksit e rrit masen e pensionit pasi merr ne konsiderate si pagen e dhene nga shteti ashtu dhe masen e derdhjes se kontributeve.
Vendimi
Sipas nendrejtorit te Pergjithshem te ISSH-se qeveria me ane te Ligjit Nr. 850 te dates 21.10.2010 percaktoi koeficientin e indeksimit mbi bazen e vleresimit te pensioneve. Ky sipas Eminit eshte nje ndryshim pozitiv pasi percaktohet qarte edhe masa e pensionit qe do te marre nje pensionist dhe ai qe pret te dale ne pension. Vitin e kaluar ka qene nje shtese prej 4 dhe indeksi ka qene 4 me kete 4 rimbursohen te gjithe ata qe kane dale ne pension qe nga viti 1994. Masa fillestare e pensionit mujor te pleqerise perbehet nga nje shume baze dhe nga nje shtese. Shuma baze e pensionit qe u jepet te gjithe personave te siguruar caktohet cdo vit me VKM. Shtesa bazuar ne formulen e llogaritjes se pensionit eshte 1 per cdo vit sigurimi shumezuar me bazen mesatare te vleresueshme qe personat e siguruar kane arritur nepermjet kontributeve te paguara. Ne kete kontekst termi baze mesatare e vleresuar nenkupton pagen bruto mbi te cilen eshte aplikuar norma e kontributit te detyrueshem te sigurimeve shoqerore dhe eshte kjo page vjetore e cila aktualizohet e rivleresohet me nje koeficient indeksimi cdo vit deri ne momentin e plotesimit te kushteve per te perfituar nje pension. Koeficienti i indeksit e rrit masen e pensionit pasi merr ne konsiderate si pagen e dhene nga shteti ashtu dhe masen e derdhjes se kontributeve. Masa e perfituar pra pensioni varet nga derdhjet e ketyre kontributeve te gjithsecilit - ka shpjeguar Ali Emini per gazeten Albania.
Llogaritja
Metodika e llogaritjes se ketij koeficienti percaktohet nga paga vjetore individuale e cila indeksohet me koeficientin qe llogaritet si raport i kontributit mesatar per cdo person te siguruar te mbledhur ne vitin e fundit kalendarik kundrejt te njejtit tregues te vitit pararendes. Llogaritja e koeficientit te indeksimit per vitin 2009 eshte bere mbi bazen e te ardhurave nga kontributet te evidentuara sipas bilanceve financiare te viteve 2009 dhe 2008 dhe mbi bazen e te dhenave statistikore te numrit te personave qe kane kontribuar sipas viteve ndersa per personat e vetepunesuar ne bujqesi jane marre ne konsiderate vetem kontributet dhe personat qe kane kontribuuar per vitin 2009. Ne baze te llogaritjeve rezulton se kontributi mesatar vjetor per nje kontribuues ne vitin 2009 eshte 97 280 leke ndaj 93 062 leke qe ishte ne vitin 2008 pra me nje rritje prej 4. Ne keto kushte per efekte kalkulimi fillestar te pensionit koeficienti i indeksimit rivleresimit te pagave mbi te cilat jane paguar kontribute propozohet te jete 4.
Shembull
Kur nje pensionist ka 35 vite pune kontribute gjithashtu dhe merr nje pension nga shteti rreth 10 690 leke koeficienti llogaritet plus 35 te pages qe eshte paguar per kontribute. Nese ne vitin 1994 paga ishte 600 leke kjo page vleresohet ne baze te indeksimit i cili ne kete rast eshte 32 mije leke. Pra koeficienti rimburson pagen mbi te cilen derdh kontributin. Duke pasur parasysh koeficientin e llogaritur si me siper per te gjithe personat qe kane dale dhe do te dalin ne pension nga 1.1.2010 e ne vazhdim pagat mbi te cilat jane derdhur kontributet nga 1.1.1994 dhe deri ne momentin e lenies se punes si dhe pagat referuese qe i perkasin periudhes se sigurimit para dates 1.1.1994 do te rivleresohen radhazi duke u shumezuar edhe me koeficientin e vitit 2009.
VKM
Percaktimi i koeficienteve
Keshilli i Ministrave me ane te nje VKM-je ka miratuar koeficientet e indeksimit baze te vleresimit vjetor individual per llogaritjen fillestare te pensioneve per te gjithe personat qe kane dale ne pension pas 1 janarit te vitit 2010. Efektet financiare qe rrjedhin nga zbatimi i ketij vendimi jane vetem per pensionet qe caktohen me date fillimi nga 1.1.2010 dhe perballohen nga buxheti i vitit 2010 miratuar per Institutin e Sigurimeve Shoqerore. Sipas tabeles se indeksimit viti 2009 nuk ka rritje te koeficientit ndersa ne vitet e meparshme ka koeficiente qe rrisin pagesen fillestare te pensioneve. Me kete vendim shfuqizohet Vendimi Nr. 642 date 11.6.2009 i Keshillit te Ministrave Per percaktimin e koeficienteve te indeksimit te bazes se vleresimit vjetor individual per llogaritjen fillestare te pensioneve. Me publikimin ne Fletoren Zyrtare nis zbatimi i koeficienteve te reja te miratuara ne perllogaritjen e pensioneve nga ISSH-ja.
KOEFICIENTET SIPAS VITEVE
Per vitin 2009 1.00
Per vitin 2008 1.04
Per vitin 2007 1.11
Per vitin 2006 1.04
Per vitin 2005 1.02
Per vitin 2004 1.12
Per vitin 2003 1.10
Per vitin 2002 1.09
Per vitin 2001 1.14
Per vitin 2000 1.07
Per vitin 1999 1.09
Per vitin 1998 1.05
Per vitin 1997 1.22
Per vitin 1996 1.09
Per vitin 1995 1.37
Per vitin 1994 1.32
15 Nentor 2010