Inflacioni, 1.5 pike me i ulet se vitin e kaluar
Persa i perket ecurise se cmimeve, vlera e inflacionit vjetor per muajin korrik rezultoi 2.2 per qind, duke qene 1.5 pike perqindjeje me e ulet sesa e njejta periudhe e nje viti me pare. Inflacioni vjetor i ketij muaji eshte percaktuar pothuajse plotesisht nga kontributi i kategorise se mallrave ushqimore te paperpunuar, nderkohe qe kontributet e kategorive te tjera kane "neutralizuar" njera-tjetren. Parashikimet e stafit te Bankes se Shqiperise per inflacionin tregojne se ai do te luhatet prane ketij objektivi. Ne prani te tkurrjes se kerkeses se brendshme dhe te jashtme, ecuria e inflacionit pritet te jete e qendrueshme dhe ne nivele te uleta. Presionet lehtesuese duket se jane balancuar nga efekti i kursit te kembimit ne cmimet e importuara, si dhe nga rritja e shpenzimeve fiskale ne muajt e fundit.
Rritja e ofertes monetare
Persa i perket zhvillimeve monetare, shifrat e fundit per muajin qershor tregojne se kerkesa per mjete monetare ne ekonomi ka rezultuar e balancuar. Ritmet me te uleta te kredidhenies per sektorin privat jane balancuar nga nje kerkese me e larte e agjentit fiskal per fonde. Rritja e ofertes monetare rezultoi rreth 6 % ne muajin qershor duke u bazuar ne krijimin e parase ne ekonomi nga sektori publik dhe nga huamarrja e sektorit privat ne leke.
Konstatohen nivelet me te uleta te kredidhenies
Pavaresisht zhvillimeve pozitive te muajit mars dhe prill, BSH veren se ne muajin qershor vihet re nje ngadalesim i ndjeshem i rritjes se teprices se kredise. Ne muajin qershor norma vjetore e rritjes se portofolit te kredise u ngadalesua ne 14%, nderkohe qe ne krahasim me muajin maj kredia u zvogelua me rreth 1 miliard leke. Kjo ecuri pasqyron nivelet me te uleta te kredidhenies per sektorin privat te ekonomise (kryesisht ne euro), shlyerjet e larta te kredive si dhe natyren afatshkurter te kredise se re. Shlyerjet me te larta te kredise kane ndikuar ne permiresimin e moderuar te cilesise ne portofolit. Bankat vazhdojne te aplikojne politika te shtrenguara kreditimi duke reflektuar shqetesimin e tyre per rritjen e raportit te kredive te keqija ndaj totalit por edhe duke shprehur pasigurine e tyre per zhvillimet e aktivitetit ekonomik ne te ardhmen. Keto politika se bashku me pasigurine per zhvillimet e ardhshme duket te kene ndikuar edhe ne tkurrjen e kerkeses per kredi.
Operacionet e BSH plotesuan nevojat e bankave
Nevojat per likuiditet ne sistemin bankar jane plotesuar nga operacionet ne treg te hapur te Bankes se Shqiperise. Kjo ka injektuar te gjithe likuiditetin e kerkuar nga bankat tregtare, duke ruajtur njekohesisht nje strukture te pershtatshme kohore te ketij injektimi. Pavaresisht plotesimit te nevojave te likuiditetit, normat e interesit ne tregun primar kane vazhduar te jene te larta, ne pranine e kerkeses se qeverise. Interesat per kredite e reja ne leke jane ulur ne muajin qershor duke vijuar prirjen renese te verejtur qe ne muajin prill.
Renie e normave te interesit regjistrohet edhe per kredite e reja ne euro gjate ketij muaji. Megjithate, eshte ende shpejt te flasim per nje lehtesim te ndjeshem te kostos se kredidhenies nga sistemi bankar.
Rreziqet ndaj stabilitetit te cmimeve, te balancuara
Rreziqet ndaj stabilitetit te cmimeve mbeten te balancuara edhe per periudhen ne vijim. Pritjet inflacioniste qendrojne te ankoruara prane objektivit prej 3% te Bankes se Shqiperise ne periudhen afatmesme. Vijueshmeria e prirjeve ekzistuese - ngadalesimi i ofertes monetare dhe i aktivitetit kreditues, vleresimet per ngadalesimin e ritmeve te rritjes se aktivitetit ekonomik, normat e uleta te rritjes se cmimeve te lendeve te para ne tregjet nderkombetare dhe te inflacionit ne vendet partnere kryesore - mbeshtet frenimin e presioneve inflacioniste. Nga ana tjeter, pasiguria ne lidhje me zhvillimet e ardhshme ne kursin e kembimit mbetet nje rrezik i mundshem per gjenerimin e presioneve inflacioniste.
Ulet rreziku
Banka e Shqiperise eshte e bindur se ne nje periudhe afatgjate, ruajtja dhe forcimi i ekulibrave makroekonomike do te perkthehet ne uljen e rrezikut te perceptuar te vendit. Kjo do te thote, kosto me te uleta huamarrjeje si per agjentet publike ashtu dhe per ata private, nxitje per shtimin e investimeve te huaja direkte ne ekonomi si dhe eficience me te madhe ne perdorimin e fondeve financiare. "Ne nje periudhe afatgjate, keta faktore do te ndikojne ne nje rritje me te larte ekonomike dhe permiresimin e mireqenies ne vend", tha dje Fullani.
Rritja e ofertes monetare
Persa i perket zhvillimeve monetare, shifrat e fundit per muajin qershor tregojne se kerkesa per mjete monetare ne ekonomi ka rezultuar e balancuar. Ritmet me te uleta te kredidhenies per sektorin privat jane balancuar nga nje kerkese me e larte e agjentit fiskal per fonde. Rritja e ofertes monetare rezultoi rreth 6 % ne muajin qershor duke u bazuar ne krijimin e parase ne ekonomi nga sektori publik dhe nga huamarrja e sektorit privat ne leke.
Konstatohen nivelet me te uleta te kredidhenies
Pavaresisht zhvillimeve pozitive te muajit mars dhe prill, BSH veren se ne muajin qershor vihet re nje ngadalesim i ndjeshem i rritjes se teprices se kredise. Ne muajin qershor norma vjetore e rritjes se portofolit te kredise u ngadalesua ne 14%, nderkohe qe ne krahasim me muajin maj kredia u zvogelua me rreth 1 miliard leke. Kjo ecuri pasqyron nivelet me te uleta te kredidhenies per sektorin privat te ekonomise (kryesisht ne euro), shlyerjet e larta te kredive si dhe natyren afatshkurter te kredise se re. Shlyerjet me te larta te kredise kane ndikuar ne permiresimin e moderuar te cilesise ne portofolit. Bankat vazhdojne te aplikojne politika te shtrenguara kreditimi duke reflektuar shqetesimin e tyre per rritjen e raportit te kredive te keqija ndaj totalit por edhe duke shprehur pasigurine e tyre per zhvillimet e aktivitetit ekonomik ne te ardhmen. Keto politika se bashku me pasigurine per zhvillimet e ardhshme duket te kene ndikuar edhe ne tkurrjen e kerkeses per kredi.
Operacionet e BSH plotesuan nevojat e bankave
Nevojat per likuiditet ne sistemin bankar jane plotesuar nga operacionet ne treg te hapur te Bankes se Shqiperise. Kjo ka injektuar te gjithe likuiditetin e kerkuar nga bankat tregtare, duke ruajtur njekohesisht nje strukture te pershtatshme kohore te ketij injektimi. Pavaresisht plotesimit te nevojave te likuiditetit, normat e interesit ne tregun primar kane vazhduar te jene te larta, ne pranine e kerkeses se qeverise. Interesat per kredite e reja ne leke jane ulur ne muajin qershor duke vijuar prirjen renese te verejtur qe ne muajin prill.
Renie e normave te interesit regjistrohet edhe per kredite e reja ne euro gjate ketij muaji. Megjithate, eshte ende shpejt te flasim per nje lehtesim te ndjeshem te kostos se kredidhenies nga sistemi bankar.
Rreziqet ndaj stabilitetit te cmimeve, te balancuara
Rreziqet ndaj stabilitetit te cmimeve mbeten te balancuara edhe per periudhen ne vijim. Pritjet inflacioniste qendrojne te ankoruara prane objektivit prej 3% te Bankes se Shqiperise ne periudhen afatmesme. Vijueshmeria e prirjeve ekzistuese - ngadalesimi i ofertes monetare dhe i aktivitetit kreditues, vleresimet per ngadalesimin e ritmeve te rritjes se aktivitetit ekonomik, normat e uleta te rritjes se cmimeve te lendeve te para ne tregjet nderkombetare dhe te inflacionit ne vendet partnere kryesore - mbeshtet frenimin e presioneve inflacioniste. Nga ana tjeter, pasiguria ne lidhje me zhvillimet e ardhshme ne kursin e kembimit mbetet nje rrezik i mundshem per gjenerimin e presioneve inflacioniste.
Ulet rreziku
Banka e Shqiperise eshte e bindur se ne nje periudhe afatgjate, ruajtja dhe forcimi i ekulibrave makroekonomike do te perkthehet ne uljen e rrezikut te perceptuar te vendit. Kjo do te thote, kosto me te uleta huamarrjeje si per agjentet publike ashtu dhe per ata private, nxitje per shtimin e investimeve te huaja direkte ne ekonomi si dhe eficience me te madhe ne perdorimin e fondeve financiare. "Ne nje periudhe afatgjate, keta faktore do te ndikojne ne nje rritje me te larte ekonomike dhe permiresimin e mireqenies ne vend", tha dje Fullani.