Integrimi i femijeve rome ne shkollat gjermane
Afro dhjete deri me 12 milione jetojne ketu. Shume syresh jetojne ne varferi pa arsim dhe pa punesim. Ky rreth vicioz duhet te marre fund. Per kete kane rene dakord shtetet anetare te BE-se ne strategjine laquoRomet 2020raquo te cilen do ta miratojne ne samitin e tyre me 23 dhe 24 qershor ne Bruksel. Sidomos ne sektorin e arsimit duhet te behet shume. Dhe ndersa politikanet debatojne me zjarr ne terren ka kohe qe po punohet. Nje shembull per integrimin e suksesshem te femijeve rome e dergon shkolla laquoJanusz Korczakraquo ne Keln.
Eumlshte ora 11 ora e pushimit. Nxenesit u versulen shkalleve. Edhe pse bie nje shi i imet dhe dielli i qershorit qendron i fshehur mbas reve gri femijet luajne ne oborr. Ata vrapojne kryq e terthor bertasin por gjithe ky gaz e hare nuk zgjat shume sepse ora tjeter fillon. Edhe per Dushanin Maksin dhe Jorikun. Ata jane ne klase te katert dhe shoke te ngushte. Dushani eshte rom. Ai ka lindur ne Prishtine por menjehere pas lindjes erdhi ne Gjermani. Ai e flet gjermanishten shume mire por ka droje te flase ne mikrofon. Joriku i vjen ne ndihme
Bildunterschrift Groszligansicht des Bildes mit der Bildunterschrift Dushani majtas me shkoket e tij te shkolles.
laquoUne mendoj se edhe ata jane pjese e jona e skane pse te rine menjane sepse nuk kane vend te vetin. Prandaj duhet te jetojne ketu me neraquo - thote Joriku dhe ka parasysh romet ne shkollen e tij.
Joriku cek nje problem shoqeror qe vetem gjate koheve te fundit ka filluar te gjeje jehone ne mediet gjermane izolimi i romeve. Se sa rome jetojne ne Gjermani nuk dihet por mendohet qe te jene diku mes 70.000 dhe 140.000. Shumica e familjeve rome jane larguar nga vendet e Evropes Juglindore per shkak te diskriminimit dhe mungeses se perspektives. Te pakte jane ata te rritur qe kane mbaruar nje shkolle per njohuri gjuhe as qe behet fjale. Femijet rriten ne varferi materiale dhe intelektuale. Nje qark vicioz ndaj te cilit mund te dilet vetem me arsim. Prandaj mediatoret e romeve si Anna Straus fillojne ti mbeshtesin romet qysh ne fillore
Bildunterschrift Groszligansicht des Bildes mit der Bildunterschrift Mediatore e romeve - Znj. Anna Straus. laquoMediator i romeve eshte dikush qe sherben si ure ndermjet kulturave asaj gjeramane dhe asaj rome. Mediatori i romeve eshte edhe ndermjetesues ndermjet familjes dhe shkolles vete femijeve shkolles dhe prinderve.raquo
Zonja Straus eshte vete rome me origjine nga Polonia dhe eshte rritur ne Gjermani. Me e rendesishmja per te eshte qe femijet e romeve ketu te kene nje te ardhme te sigurt. Prandaj ajo vjen ne shkollen fillore cdo jave e kujdeset per gjithsej njembedhjete femije rome. Cfare ben ajo konkretisht Gjithcka. I ndihmon ata ne mesime flet per higjienen per kulturen e perbashket dhe festat e vecanta speciale hane mengjesin bashke bejne lojera vallezojne. Sot per shembull po ushtrojne me femijet paraden e modes te cilen do ta prezantojne ne diten e fundit te shkolles. Aty nuk jane vetem vajza edhe Dushani perpiqet te ece si vip-at ne tapetin e kuq dhe me ritmin e muzikes pop ne sfond.
laquoAi eshte integruar shume mire luan me femijet gjermane dhe ata jane shoket e tij me te mire. Por ai jeton ne dy bote te ndryshme. Ketu ne shkolle nuk ka rrahje konfliktet zgjidhen me fjale. Ndersa ne shtepi sundojne rregullat e romeve. Ketu ka mesuar te lexoje dhe ishte shume i lumtur qe na lexoi dicka. Te gjithe femijet duartrokiten dhe u gezuan per te. Por kur u kthye ne shtepi prinderit ia grisen librin dhe e rrahen sepse ishte miqesuar shume me gaxhiteraquo - thote mesuesja e tij Carmen Schrader.
Bildunterschrift Groszligansicht des Bildes mit der Bildunterschrift Mesuesja e fillores Znj. Schrader me klasen e saj.
Me gaxhite nenkuptohen laquote huajtraquo ata qe nuk jane rome. Por keshtu nuk funksionon integrimi. Te dyja palet duhet te afrohen e te kene mirebesim te njera-tjetra. Te thyesh akullin nuk eshte dicka e lehte thote Schrader.
laquoPer mua ishte e qarte se ne se dua te punoj me ta me duhet te njoh kulturen e tyre. Koleget me thoshin eshte shume e veshtire. Por dikur takova zotin Imer nga zyra e arsimit i cili merret me kurset e mediatoreve te romeve. Aty lejoheshin vetem gra rome. Per mua si gjermane bene perjashtim dhe keshtu kursi me ndihmoi te futesha ne boten dhe kulturen e tyre. Per here te pare aty kam ndjere diskriminim mbi shpine si gjermane dhe si mesuese. Ata nuk me donin e kete ma shprehnin shume hapur. Mu desh shume kohe derisa ua shpjegova se thjesht isha aty se doja te njihesha me kulturen e tyre ne menyre qe te dija si te sillesha me nxenesit.raquo
Per te hequr paragjykimet nga te dyja palet mesuesja Schrader dhe mediatorja Straus para tre vjetesh hapen ne shkolle nje kafene per prinder.
laquoKur e pame qe femijet nuk ishin ne gjendje ta perballonin te perditshmen e shkolles na lindi ideja tu ofronim prinderve ndihme per vete-ndihme. Ne fillim kafeneja ishte plot. Kishte shume prinder me shume probleme por ne uleshim e i diskutonim ato me qetesi. Une nganjehere gatuaj gjelle rome here te tjera gatuajne nenat. Deri ne oren 16 rrime ketu se bashku jo vetem grate por edhe baballaret me femijet.raquo
Synimi i kafenese eshte qe prinderit e femijeve gjermane te takohen me ata rome. Vetem keshtu integrimi mund te funksionoje si duhet. Sepse femijet rome nuk njohin asnje atdhe tjeter pervec Gjermanise.
Autor Rayna Brojer / A. Shuka
Redaktoi E. Xhani