Juliette Binoch, dashuria ndërron me kohë, edhe të ritakohet

Kinema/Juliette Binoche është kthyer në muzë të edicionit të 63-të të Festivalit të Kanës

Zbathur, pantallona t zeza e helmet t zez, me nj rreptsi spartane, flok t lidhura, n dorn e djatht nj penel prej ngjyruesi t prlyer, megjithat nj vernik t veant, drit e pastr, me t ciln duhet ta shkruaj fjaln fatale, t qndisur n mnyr irideshente. Fjala sht Cannes (Kan), ajo q do ta prvijoj sht Juliette Binoche. Ajo sht muza e edicionit 63, femra e pllakatit t Festivalit, e cila hap festivalin me filmin “Robin Hood” t regjisorit Ridley Scott. Nj nder i rezervuar pr pak veta. Pr divat e dikurshme si Marlene Dietrich, Ingrid Bergman, Marilyn Monroe. Vitin e kaluar n poster ishte Monica Vitti. Kt her ikon sht Binoche. Aktore e shumanshme, e dhembshur n “Ngjyra blu” t Kieslowski-t, lakmitare n “okollata” t Hallstrom, shqetsuese n “Caché” t Haneke, dramatike n “Pacienti anglez” t Mighella, me t cilin fitoi edhe “Oscar”-in. Tani, nj Juliette tjetr: e ndritshme, e buzqeshur, penelin n dor, e gatshme pr t ndezur Festivalin 2010.

Jo tamam nj imazh prej dive?

“M tepr prej puntoreje t kinemas, far edhe jam”, - prgjigjet krenare n telefon nga Parisi, Binoche. “Brigitte Lacombe, fotografja q m ka fotografuar, m ka par kshtu. E un e njoh veten plotsisht ashtu”.

Nuk mjafton. N Cannes ju jeni edhe n gar, protagoniste e “Kopja konforme”, q iraniani Abbas Kiarostami e ka xhiruar n Toscana, n Lucignanon magjepss, prodhuar nga “MK2” e Marin Karmitz dhe nga “BI BI Film” e Angelo Barbagallo. M 18 maj premiera n Croisete, m 19 n kinemat franceze e italiane?

“Po, e falnderoj festivalin pr kt nder t dyfisht. Do t doja t saktsoj megjithat se homazhi i posterit ishte vendosur para se “Kopja konforme” t przgjidhej n konkurs. Kur e mora vesh, u gzova pa mas. E dua shum kt film, aq misterioz dhe i mpreht, n gjendje t gjurmoj n ndjenjat e nj ifti, gjithnj n zgrip mes t vrtets dhe rrens. Nj mashkull dhe nj femr shtiren se jan burr e grua. Ose mbase kan qen me t vrtet. Origjinali dhe kopja. Por nganjher nj kopje e mir sht m mir se origjinali... Diskutime q do t dukeshin filozofike, por q prkundr n vijim bhen mish e gjak. Muaj m par, nj nat n Teheran, Abbas ma kallzoi kt histori, ma prshkroi n do detaj, hotelin, restorantin, deri edhe sutjenat q gruaja i heq... M tha se i kishte
vaki atij. “A m beson?”, - m pyeti. Iu prgjigjja se po. Dhe ai: “Por, prkundrazi, nuk sht aspak e vrtet”. E shikova e habitur dhe ia plasa t qeshurs. N jet prnjmend gjithka sht e mundshme... Edhe sot e ksaj dite s’do t dija t them nse Kiarostami e ka prjetuar at histori ose jo. Po tek e fundit, ’rndsi ka?”

Mirpo, pr spektatorin ka rndsi. Do t donte ta dinte nse ajo histori q iu hallakat ju dhe William Shimelli-n, baritonin trheqs q Kiarostami e ka zgjedhur pr kt rol si alterego derisa kndonte n “Cosi fan tutte” q ai e kishte vn n sken n Aix-en-Provence. Pra, ajo loj mizore, a sht realitet apo fiksion?

“Nse doni mendimin tim, un mendoj se e tra sht e vrtet. Duhet t jet. Prndryshe s’do t kishte kuptim. Megjithat, edhe kur ndrron, e tra t duket e vrtet. S’sht edhe aq ndryshe. Ndoshta n fund mund t’i avitemi t vrtets vetm me an t rrens”.

Kiarostami pohon se burri dhe gruaja n kt ndodhi jan pothuajse dy arketipa, nj Adam dhe nj Ev q takohen n nj Eden. Burri ka nj identitet quhet James, sht shkrimtar. Ndrsa gruas nuk i dihet as emri. sht vetm “Ajo”.

“Nj “Ajo” q s’ka asgj abstrakte. Nj grua e fort, q sht dashur ta rris e vetme nj fmij. Pasi burri, babai, sht mungues, ajo e merr tr barrn, si ngjet zakonisht me grat. Nj pesh e rnd, shpesh e padurueshme”.

E vrtet ose jo, dashuria sht kuptuar nga ata dy n mnyr t ndryshme. Pr gruan mbetet e lidhur me joshjen, pr burrin sht nj ndjenj q ndryshon, si gjithka tjetr...

“Sigurisht, dashuria ndrron me koh, edhe dshira. Por kur ritakohemi e rinjihemi, e tra mundet gjithmon t rifilloj. Dallimi sht se femra i shpreh emocionet m lehtsisht, ndrsa mashkulli arsyeton, mbrohet pas nj distance intelektuale.

Peneli i posterit n rastin tuaj nuk sht vetm simbolik, duke pasur parasysh se ju jeni edhe piktore. Plqeni t’i portretizoni regjisort me t cilt punoni. Edhe Kiarostamin?

“Po. Por e kam
para se ta xhirojm filmin. E kam njohur m mir, e kam zbuluar durimin e tij, bujarin e tij t thell, saktsin e tij t denj prej krijuesi t madh. Abbas i l aktort t lir t shprehen, por sht absolutisht i palkundshm n raportet e puns”.

far kan t prbashkt Kieslowski, Haneke dhe Kiarostami?

“Inteligjencn, njerzoren dhe mirkuptimin. E din se sa i zorshm sht zanati i aktorit”.

Ai q jua dha “rastin e madh” t par qe Godard, n 1984, me “Je vous salue, Marie”. Regjisor gjenial, sigurisht. Edhe dhembshuror?

“Godardit i kam borxh shum. Ato koh vija nga shkolla e teatrit, e bindur se regjisori i formon aktort, ua mson atyre t gjitha. Me t arritur n set, e kam kuptuar se ai s’do t m shpjegonte asgj. E kam kuptuar se duhej t ishim t pavarur, t’ia dalim vet mban. Nj msim i mir”.

Spielberg ju donte pr filmin “Jurassick Park”. Ju i that jo..?!

“I kam thn jo, sepse i kisha thn po Kieslowski-t. Kam zgjedhur dhe s’jam penduar. Porse do t ma kishte nda q sot t ma bnte nj propozim tjetr”.