KOMENT – Çfarë duhet të dini për bllokadën detare të SHBA-së ndaj Iranit

ROMË, 14 prill /ATSHG/ – Bllokada detare amerikane ndaj anijeve që hyjnë në portet dhe zonat bregdetare të Iranit, hyri në fuqi, pasi bisedimet për paqe midis negociatorëve amerikanë dhe iranianë në fundjavë dështuan.

Ky veprim është përpjekja e fundit e presidentit të SHBA-së, Donald Trump, për ta detyruar Iranin të bëjë lëshime – duke përfshirë zotimin e tij për të mos krijuar armë bërthamore ose mjete për krijimin e një arme të tillë.

Bllokada vjen pas më shumë se një muaji sulmesh ajrore, si dhe pas një periudhe të gjatë me sanksione ekonomike kundër Iranit.

Aspekti ushtarak

Uashingtoni ka forca të konsiderueshme detare dhe ajrore në rajon, të cilat mund të pritet që ta zbatojnë bllokadën.

Për disa, kjo do të thotë kalim nga kryerja e sulmeve ajrore në ndalimin e anijeve civile.

Përpjekja për ta bërë këtë nga ose afër Ngushticës së Hormuzit – rrugë e ngushtë ujore përmes së cilës kalojnë eksportet iraniane, të transportuara me anije – mund t’i vërë në rrezik asetet detare amerikane nga sulmet e dronëve, raketave ose anijeve të vogla sulmuese të Iranit.

Sulmet ajrore amerikane dhe izraelite, që kanë zgjatur gati gjashtë javë, kanë degraduar rëndë kapacitetet iraniane, por Korpusi i fuqishëm i Gardës Revolucionare Islamike (IRGC) ka njësitë e veta detare, të përbëra nga këto anije të vogla, të cilat kanë vazhduar të sulmojnë anijet në Gjirin Persik.

“Nëse ndonjë nga këto anije i afrohet BLLOKADËS sonë, ato do të ELIMINOHEN menjëherë”, shkroi Trump në mediat sociale, menjëherë pasi bllokada hyri në fuqi.

Rreziqet mund të minimizohen.

Duke pasur parasysh se, për shembull, rreth 90 për qind e dërgesave iraniane të naftës shkojnë në Kinë, forcat amerikane mund të rrinë duarkryq dhe të kontrollojnë bllokadën nga një distancë, ku do të ishin më pak të cenueshme.

“Ato mund të zgjedhin të pozicionohen jashtë Gjirit Persik… pa kontrolluar fizikisht Ngushticën [e Hormuzit]”, thotë Mohammad Farsi, ish-oficer detar nga Irani, për Radion Farda të REL-it.

“Ato nuk kanë nevojë të rrinë brenda ngushticës”, shton ai.

Megjithatë, Farsi dyshon se një qasje e tillë do të ishte efektive. Kjo do të nënkuptonte patrullimin e një zone shumë më të gjerë detare sesa ngushtica prej 30 kilometrash gjerësi.

Jeremy Stoehs, ekspert detar në Qendrën Austriake për Inteligjencë, Propagandë dhe Studime të Sigurisë (ACIPSS), pajtohet se do të ishte e vështirë.

“Bllokada në distancë do të përbënte një sfidë mjaft të konsiderueshme për forcat amerikane, sidomos pasi anijet civile errësohen për të shmangur ndalimin”, thotë Stoehs për Radion Evropa e Lirë.

“Marina amerikane është e njohur për mungesën e anijeve të vogla luftarake, siç janë fregatat”, sipas tij.

Ndikimi ekonomik

Vendimi për të shënjestruar transportin detar të lidhur me Iranin ka një logjikë të qartë ekonomike, siç shpjegohet në një dokument të fundit politik të Shteteve të Bashkuara.

“Të ardhurat nga nafta nga Kina përbëjnë rreth 45 për qind të buxhetit të Qeverisë së Iranit”, thuhet në dokumentin e botuar nga Kongresi amerikan më 16 mars.

Javëve të fundit, mbyllja pothuajse totale e Ngushticës së Hormuzit nga Irani për anijet e tjera – përveç të vetave – është përshkruar si pengesë për ekonominë botërore, duke e izoluar atë nga nafta, gazi dhe mallra të tjera thelbësore.

Kina

Bllokada mund të ketë gjithashtu pasoja të mëdha diplomatike.

Nuk është e qartë nëse anijet me flamur kinez po vizitojnë portet iraniane.

Komentet e mëparshme të Trumpit sugjeruan se bllokada do të shtrihej edhe tek anijet që paguajnë taksë për Iranin, për të kaluar nëpër Ngushticën e Hormuzit.

“Unë, gjithashtu, kam udhëzuar Marinën tonë të kërkojë dhe të ndalojë çdo anije në ujërat ndërkombëtare që i ka paguar taksë Iranit. Kushdo që paguan taksë të paligjshme, nuk do të ketë kalim të sigurt në det të hapur”, tha ai.

Sipas kompanisë së inteligjencës detare Windward, dy anije kineze, He Rong Hai, cisternë, dhe Jin Hai Hua, transportues mallrash të mëdha, dolën nga ngushtica më 10 prill.

Të dyja filluan udhëtimet e tyre në Emiratet e Bashkuara Arabe, jo në Iran.

Nuk është e qartë nëse ato kanë paguar tarifën që Irani ka kërkuar – prej 2 milionë dollarësh për anije – për të mundësuar kalimin përmes rrugës ujore, dikur shumë të ngarkuar, shkruan REL.   /os/