KOMENT – Liderët e BE-së diskutojnë parandalimin bërthamor dhe më shumë armë për Ukrainën

BRUKSEL, 6 mars /ATSH-DPA/ – Udhëheqësit e Bashkimit Evropian, të habitur nga kthesa drastike e Shteteve të Bashkuara për mbështetjen për Ukrainën, u takuan sot në Bruksel për të diskutuar se si të përmirësohet ndjeshëm kapaciteti mbrojtës i Evropës duke përfshirë parandalimin bërthamor dhe mbështetjen e mëtejshme për Kievin.

“Ky është një moment vendimtar për Evropën”, tha presidentja e Komisionit Evropian Ursula von der Leyen ndërsa mbërriti në takim.

“Evropa përballet me një rrezik të qartë dhe të pranishëm, dhe për këtë arsye Evropa duhet të jetë në gjendje të mbrohet, të mbrojë veten, siç duhet ta vendosim Ukrainën në një pozicion për të mbrojtur veten dhe për të nxitur për një paqe të qëndrueshme dhe të drejtë”, shtoi ajo.

Vendet e BE-së dhe Ukraina janë të alarmuar nga perspektiva e SHBA-së dhe Rusisë që kërkojnë një zgjidhje paqeje në mënyrë dypalëshe, e cila mund t’i japë Moskës koncesione territoriale, të përjashtojë Ukrainën nga NATO dhe të mbyllë derën për pjesëmarrjen e SHBA-së në operacionet e ardhshme paqeruajtëse.

Vendet e BE-së shqetësohen se një marrëveshje paqeje që favorizon Rusinë mund të lejojë Moskën të sulmojë përsëri Ukrainën dhe ndoshta vendet e tjera evropiane.

”Të gjithë evropianët e kuptojnë se çfarë do të thotë nëse Rusia mund të riarmatoset dhe brenda pak vitesh të godasë kundër vendeve të tjera”, paralajmëroi kryeministrja letoneze Evika Silina, vendi i së cilës është një ish-republikë sovjetike dhe ndan një kufi tokësor me Rusinë.

Përpara samitit të BE-së, presidenti francez Emmanuel Macron tha të mërkurën se po konsideron vendosjen e vendeve aleate evropiane nën mbrojtjen e armëve bërthamore franceze.

Macron po ndiqte një sugjerim të kancelarit të ri gjerman Friedrich Merz për të zhvilluar bisedime me fuqitë bërthamore të Evropës Perëndimore mbi një qasje ombrellë.

Historia e ndërlikuar e Gjermanisë e pasluftës do të thotë se ajo nuk ka zhvilluar armët e saj bërthamore.

Kancelari gjerman Olaf Scholz të enjten shprehu kujdes në lidhje me propozimin e Macron, teksa ai mbërriti në një samit të BE-së.

Kur u pyet nga një gazetar, Scholz iu referua sistemit të parandalimit bërthamor të NATO-s, i cili bazohet në vendosjen e armëve bërthamore amerikane në disa vende evropiane, përfshirë Gjermaninë.

Sipas vlerësimeve të ekspertëve, SHBA ka ende rreth 100 bomba bërthamore të stacionuara në Evropë, disa prej të cilave thuhet se ruhen në bazën ajrore Buchel në rajonin Eifel të Gjermanisë. Në rast emergjence, ata do të vendosen nga avionët luftarakë të Bundeswehr-it.

Udhëheqës të tjerë të BE-së, duke përfshirë presidentin lituanez Gitanas Nauseda dhe kryeministrin e Luksemburgut Luc Frieden, e mirëpritën idenë.

Propozime të tjera në tryezë përfshijnë një plan të paraqitur nga Komisioni Evropian për të mobilizuar afro 800 miliardë euro (865 miliardë dollarë) për investimet e mbrojtjes dhe ndihmën për Ukrainën, pasi SHBA njoftoi se do të ndalonte dërgesat e armëve për Kievin.

Komisioni propozoi të jepte 150 miliardë euro në kredi, të cilat shpreson se do të përputhen me kapital privat dhe fonde shtesë nga Banka Evropiane e Investimeve.

Paratë do të shpenzohen për mbrojtjen nga raketat, sistemet e artilerisë, raketat dhe municionet, dronët dhe sistemet antidronë, dhe për të adresuar nevoja të tjera nga lëvizshmëria kibernetike në atë ushtarake.

“Gjëja më e rëndësishme tani është, të jem shumë i sinqertë, të riarmatosim Evropën dhe nuk mendoj se kemi shumë kohë”, tha kryeministrja daneze Mette Frederiksen.

“Riarmatosja e Evropës, shpenzoni, shpenzoni, shpenzoni për mbrojtjen dhe parandalimin, ky është mesazhi më i rëndësishëm”, shtoi Frederiksen.

Kryeministri polak Donald Tusk tha se “nuk ka dyshim se lufta në Ukrainë, qasja e re e administratës amerikane ndaj Evropës dhe, mbi të gjitha, gara e armëve e nisur nga Rusia … paraqesin sfida krejtësisht të reja për ne”.

“Dhe Evropa duhet të përballojë këtë sfidë, këtë garë armatimi. Dhe duhet ta fitojë atë,” shtoi Tusk.

Udhëheqësit e BE-së po mendojnë gjithashtu për lehtësimin e rregullave zakonisht strikte të borxhit dhe deficitit të bllokut për të lejuar më shumë shpenzime ushtarake.

Shfaqja e unitetit dhe solidaritetit të BE-së me Ukrainën rrezikon të pengohet edhe një herë nga kryeministri hungarez Viktor Orban miqësor ndaj Kremlinit, i cili njoftoi fundjavën e kaluar synimin e tij për të bllokuar përpjekjet e reja të mbështetjes ushtarake për Ukrainën.

“Ne ende po përpiqemi të kemi unitetin e 27 anëtarëve. Nëse kjo nuk është e mundur, atëherë Hungaria mund të flasë vetë”, tha kryediplomatja e BE-së, Kaja Kallas duke mbërritur në takim.

Vendet e BE-së po shqyrtojnë një paketë të re ndihme ushtarake për Ukrainën bazuar në kontributet vullnetare nga kryeqytetet nëse Orban insiston në bllokimin e njoftimeve të përbashkëta.

Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky, i cili mori pjesë në hapjen e samitit të BE-së, falënderoi aleatët evropianë për mbështetjen e tyre.

“Gjatë gjithë kësaj periudhe dhe javën e kaluar, ju qëndruat me ne”, tha Zelensky duke mbërritur në takim.

“Ne jemi shumë mirënjohës që nuk jemi vetëm. Këto nuk janë vetëm fjalë. Ne e ndjejmë atë”, shtoi ai./  a.jor.