Kampionati Botëror, miliardat që hidhen në bastet e futbollit

Një skendinë e gjetur mirë mund të të bëjë milionerë, por më shumë mundësi ka që pas saj të mbetesh pa para

M 1994 kur Brazili fitonte botrorin, nj burr nga Shqipria q nuk kishte 10 milion t’i vinte bast n ndeshje, vuri bast gruan dhe e humbi (Sigurisht nuk e meritonte at). 16 vjet m von, vshtir t ket t tilla, por kur bastet me para n dor te kolonat e Teatrit t Opers nuk luhen m, shqiptart dynden si shum t tjer n bot t vn baste n kioskat apo sallonet e llotos n Tiran. Dhjetra kompani ofrojn kt mundsi mjafton q t keni para. Rreth 15 milion euro pritet t luajn shqiptart kt vit n botror, nj thrrime e vogl mes qindra miliardash q luhen n mbar botn.

N pikat e llotove t thon q bastet luhen prej dy javsh dhe kryesisht t prqendruara n ekipin q mund t fitoj botrorin, ku parat i jan besuar masivisht Brazilit dhe Spanjs, por ndrkoh mijra t tjera jan vn pr ata q pretendojn t fitojn grupet. Koefientt e Gjermanis, Anglis apo Italis jan joshs pr ata q mendojn se luajn para t sigurta, ndrsa guximtart rendin pas surprizave, fqinjt tan grek dhe dy a tre skuadra t tjera jan t preferuarit e atyre q duan t rrezikojn. Koefientt e ktyre t fundit jan t lart, por mundsit q ato t ken sukses t ulta.

Nostalgji

Skema e basteve n Shqipri ka ndryshuar ashtu si ka ndryshuar n mbar botn. Pak koh m par nj luzm burrash mblidheshin rreth Teatrit t Opers dhe vinin para n dor pr ekipet q ata mendonin se do t fitonin. Kishte mjeshtra dhe bastexhij q humbin gjithmon. Sknderi ka 27 vjet q merret me baste. “Nuk mund t krahasohet emocioni i basteve q vinin tek Pallati i Kulturs, me bastet q vm tani. M shum m shijonte kur fitoja nj bast 200 leksh ather, se sa fitimi i 3 milion lekve tani,” thot ai. Nj prej atyre q i ka kaluar botrort posht hijes s kolonave t Teatrit t Operas, ku bastet n t zez lulzonin edhe n kohn e komunizmit, nuk mund ve se t jet nostalgjik pr at koh. Ather nuk kishte koefient t fiksuar nga kompani dhe bastexhijt e matnin vet rrezikun dhe mundsin. Ajo q e bnte edhe m t fort emocionalisht bastin ishte se njerzit q fitonin dhe ata q humbin shiheshin sy m sy. Tani bastexhijt e thekur edhe kur fitojn nuk kan t njjtin gzim pasi parat i trheqin pas nj sporteli, ku ai q i jep n fakt nuk i ka t tijat.

Megjithse me munges adrenalin Sknderi vazhdon t merret me baste. Ai sugjeron tre skuadra t cilat sipas tij duhen ndjekur jan Argjentina, Spanja, Anglia, ndrsa afr duhen par dhe favoritt e tjer Brazili, Gjermania e Italia. Pr bastexhiun q luan n botrorin e tij t 6, ekipet surpriz jan: Serbia, Sllovakia, Meksika dhe Paraguaj. Ai vet do t luaj shuma t mdha, por vetm pasi t ket mbaruar faza e par e ndeshjeve n grupe. Sidoqoft as pr t nuk ka gjra t sigurta, ndrsa futbolli luhet nn hijen e basteve: “Pasi doli Greqia kampione Evrope n 2004, s’ka m udira. Gjithka mund t pritet edhe n kt botror, pasi kompanit e basteve, jam i bindur q do ken ndikimin e tyre dhe n kt botror”, thot ai.

Parat

Kompanit e basteve do t jen m t knaqurat n kt botror. Priten t paktn dyfishi i basteve q jan vn n botrorin e kaluar dhe ky dyfish nuk sht pak, por rreth 100 miliard dollar q do t hidhen n loj dhe sigurisht pr shkak se loja sht e till dhe topi i rrumbullakt t vetmit q do t ken bilance pozitive n fund do t jen kompanit e basteve. Sipas ktyre t fundit duke filluar dy jav m par kan filluar q t pranojn baste pr kt eveniment. Ato thon se tipet e basteve q jan vn nga bastexhinjt jan bastet se cili ekip do t jet kampion (ktu sht vn bast m shum pr Spanjn dhe Brazilin) – po ashtu baste shum ka pasur edhe deri ku do t shkoj nj ekip, pra nse eliminohet n 16-she tetshe apo gjysmfinale. Sipas kompanive nj tjetr bast sht edhe ai se cili ekipi kualifikohet pr do grup (n kt bast nuk lejohen q t vendossh m shum se nj skuadr q i prket t njjtit grup). Sipas bastexhinjve surpriza n kt lloj basti mund t jen Zvicra dhe Greqia, q t dy kto shtete kuotohen si ekipe t dors s tret prandaj edhe koeficienti i tyre sht paksa i lart.

Shqipria dhe bastet

Ekonomistt thon se zbavitja dhe futbollin mund t’i sjellin para ekonomis. Po bastet? Askush nuk mund t parashikoj se far do t ndodh me parat q hidhen aty. Sipas Fatos oolit, ai q v bast n Shqipri sot pr nj skuadr, v dy her bast, njri sht pr veten dhe tjetri pr vendin. N rast se bastexhiu fiton dhe humbet kompania e basteve ather edhe Shqipria ka m shum mundsi t fitoj. ooli shpjegon kt me faktin se parat e fituara nga kompanit e basteve do t transferohen n qendra t ktyre kompanive. E kundrta do t ndodhte nse parat do t fitoheshin nga bastexhijt. Nse numri i atyre q fitojn nga bastet n Shqipri sht m i madh se mesatarja e basteve t vna, kompanit e basteve do t sjellin para n vendin ton. Sipas oolit n Shqipri luhen rreth 30-35 milion euro baste do vit, por kt vit kjo sasi parash rritet pr shkak t botrorit, n t cilin pritet t hidhet nj shum deri n 15 milion euro. Bastexhijt me m shum para jan sigurisht n Tiran dhe menjher pas kryeqytetit vijn Durrsi, Fieri, Vlora e disa qytete t tjera ku bastet e mdha jan t mundshme. Sidoqoft t gjith dhe shum m mir se t gjith ekonomistt e din. Ata q fitojn nga bastet nuk jan ata q vendosin para, por kompanit e basteve.

Skedina

Baste n kt botror mund t vendosen pr gjithka, nga kartont e verdh apo ndonj rastsi krejt e rrall n fush deri te lojtart q shnojn m shum apo numri i golave pr ndeshje. Kompanit m t mdha t basteve n bot sugjerojn skendina nga m t uditshmet. Por njra prej tyre nuk ju sugjeron ku duhet t vini bast, po pr k nuk duhet t vini bast. Nj kshill e uditshme ju thot t mos ndiqni Argjentinn, Italin, Gjermanin dhe Francn. Nse shum njerz i shohin kto katr skuadra si favorit kompania e basteve angleze n nj speciale t botuar n Telegraph, thot se Argjentina sht shum e hallakatur pr t pasur besim n t, Italia shum e vjetr, ndrsa gjermant jan n nj grup t fort. Francezt hiqini nga lista sepse ata m shum se pr futbollin duket se mendojn pr sherret mes njri tjetrit. Ndryshe mendojn kompani t tjera bastesh. Ata favorizojn Brazilin dhe Gjermanin, pr shkak t historis s ktyre skuadrave. 7 her n finale dhe me pjesmarrjet m kosistente n t gjith botrort e luajtur. Suksesi i tyre, sipas ktyre kompanive mund t llogaritet i mirqen deri n gjysmfinale. Sidoqoft parat jan t sigurta vetm n xhepin tuaj dhe asnj kshill pr bast nuk ju jep garancin se do t’i keni srish aty.

Maqedonia e para n listat botrore t basteve sportive

Varsia nga lojrat e fatit n Maqedoni sht
e zakonshme pr nj pjes t konsiderueshme t qytetarve. N prag t fillimit t Kampionati botror t fudbollit, bastet n Maqedoni vihen nga shum t rinj. Kampionati Botror i Futbollit “Afrika 2010” ka prfshir bastoret q cilat jan strmbushur me bastaxhinj q po kalkulojn ndeshjet e para. Rezultatet nga hulumtimi i krkuesit t internetit “Google” dhe gazets amerikane “Forbs” bjn t ditur se qytetart e Maqedonis kryesojn listat botrore t basteve sportive, mbi 40 prqind e qytetarve praktikojn lojrat e fatit. Kampionati i botrorit n futboll shiet si nj mundsi e madhe pr fitim nga pronart e bastoreve. “Jam pronare e nj bastore s bashku me shokun tim. Interesimi i qytetarve sht i madh por me fillimi e kampionatit botror besoj se interesimi do t jet edhe m i madh, do t kemi risi pr t rinjt, disa prej tyre luajn prej hallit e disa krkojn fatin, besoj se do t kemi pun,” thot Arlinda Rustemi pronare e bastores “Horizont”. Fansat e skuadrave t botrorit jan pcaktuar q tani pr favoritin e tyre pr kampion, ata thon se ndeshjet e futbollit do t jen m intresante nse vihet bast pr ndonj skuadr. “Me padurim pres fillimin e Kampionatit Botror, jam fans i Brazilit dhe Gjermanis, luaj me shokt n bastore, kt nuk e bj pr fitim por pr dfrim, “thot Visar Memeti. “Pr mua lojrat e fatit jan dfrim, jam adhurues i futbollit pse mos ta provoj fatin, nse fitoj do t`i qeras shokt,” thot studenti Velibor Dimitrov. Popullariteti i basteve sht karakteristik pr ato shoqri n t cilat qytetart nuk kan pun t rregullt dhe ku numri i t papunve sht i madh si sht rasti me Maqedonin, thot sociologu Ilija Acevski. “N shoqrit ku njerzit nuk kan shpres reale pr punsim tek ata dominon momenti psikologjik q prmes lojrave t fatit mund t`i ikin situats n t ciln gjenden,” thot Acevski. Edhe prindrit jan kundr dukuris q t rinjt gjithnj e m shum jan vizitor t bastoreve. N lagjet e Shkupit ekzistojn nga 6 deri 7 bastore, sht ky numr i madh pr nj vend si sht Maqedonia thot Atanas Kirovski, prind. “Njerzit jan n gar se cili do t fitoj m shum n mnyr m t leht, e kt e bjn prmes lojrave n bastore duke shpresuar se do t`i zgjidhin problemet financiare,” thot Kirovski. Nuk ka vend q sht imun ndaj lojrave t fati dhe Maqedonia nuk mund t jet prjashtim, por kur fitimi nga bastoret llogaritet si burim kryesor pr egzistenc ather kjo dukuri paraqitet si problem n shoqri, vlerson ekonomisti Hristo Kartallov. "Shpresa pr sigurimin e ekzistencs prmes lojrave t fatit sht indikator serioz se standardi jetsor i qytetarve n Maqedoni sht nn nivelin e duhur dhe se ata kan humbur perspektivat pr t siguruar nj vend t puns, ” thot Kartallov.