Kanceri i mushkerive semundja kanceroze qe rrezikon me shume ne gjithe boten
Kanceri i mushkerive eshte kanceri me i madh vrases ne Europe dhe ne te gjithe boten. Edhe ne Shqiperi ai po perhapet me ritme te shpejta 20 e vdekjeve nga semundjet kancerogjene i perkasin kancerit te mushkerive 28 ne burra dhe 10 ne gra. Edhe pse te grate kanceri i gjirit eshte shkaktari kryesor i vdekjeve nga kanceri 18 ne disa vende nr. i vdekjeve te grave nga kanceri i mushkerive jane me te larta se nga vdekjet prej kancerit te gjirit.
Kanceri i mushkerive ka dy forma kryesore te shfaqjes Kanceri i
mushkerive me qeliza jo te vogla NSCLC-non-small lung cancer dhe kanceri i mushkerise me qeliza te vogla SCLC-small cell lung cancer. Forma me e shpeshte e kancerit te mushkerive eshte ajo me qeliza jo te vogla NSCLCe cila ka mbijetese me te gjate se kanceri i mushkerive me qeliza te vogla SCLC qe ka tendence te perhapet me shpejt.
Faktoret
Duhanpirja eshte pergjegjese per afersisht 90 te rasteve me kancerin e mushkerive. Duhanpirja pasive rrit rrezikun per kancer te mushkerive tek ata qe nuk pine duhan.
Faktore te tjere cancerogjene qe mund te rrisin rrezikun e kancerit te mushkerive vete ose ne kombinim me duhanpirjen p.sh. asbestoza rrezatimi dhe substance te ndryshme kimike jane dhe kequshqyerja dhe jeta jo aktive. Numri i rasteve qe keto te fundit shkaktojne kete semundje eshte krejt i vogel ne krahasim me kancerin e mushkerive qe shfaqet tek duhanpiresit. Zbulimi i hershem i kancerit te mushkerive mund te permiresoje mbijetesen por kjo nuk eshte akoma plotesisht e percaktuar. Trajtimi perfshin kirurgjine rrezatimin dhe kemioteapine te ndara ose te kombinuara me njera tjetren. Trajtimi duhet te jete individual ne varesi te tipit dhe stadit te semundjes. Kirurgjia per heqjen e kancerit pulmonar eshte nje nga menyrat e trajtimit te tij. Kjo behet e mundur vetem ne nje numer te kufizuar rastesh dhe nese eshte e percaktuar nese kanceri nuk eshte perhapur ne pjeset e tjera te trupit ose eshte ne nje pjese te mushkerive gje qe e ben heqjen e tij lehtesisht te mundur.
Semundja mund te trajtohet edhe me rrezatim ose kemioterapi pra mund te perdoren per reduktimin e mases tumorale para operacionit ose si mjekim ndihmues ne stadet e avancuara te semundjes.
Kemioterapia eshte kurative vetem ne nje numer te kufizuar rastesh 5.
Eksperimentet
Shkencetaret thone se kane perdorur nje vaksine eksperimentale te quajtur Gvaks per te eliminuar kancerin e mushkerive. Ajo perbehet nga nje molekule qe permban nje gjen te vecante. Ky gjen vendoset ne qelizat kanceroze gje qe shkakton ndryshim e pamjes se ketyre qelizave dhe ne kete menyre kanceri mund te identifikohet lehte dhe mund te pastrohet sic veprohet ne raste infeksionesh gripi apo te ftohti. Te dhenat tregojne se tek disa paciente tumori ne mushkeri u zhduk plotesisht ndersa tek te tjeret perparimi i semundjes u ngadalesua dukshem. Tek nje numer pacientesh qe provuan kete vaksine tre vjet me pare kanceri nuk eshte rishfaqur thote doktor John Nemunatis onkologjise prane qendres mjekesore universitare Baylor ne Dallas te Teksasit. Sipas shkencetareve ky eshte studimi i pare qe tregon se kanceri ne mushkeri mund te zhduket plotesisht ose per nje kohe te gjate. Nje perpjekje e ngjashme kunder kancerit te lekures gjithashtu ka dhene rezultate premtuese.
QSUT prezantohet drejtori i ri Sajmir Ivziku ministri i shendetesise falenderon Dashin
Ne Qendren Spitalore Universitare Nene Tereza Ministri i Shendetesise Petrit Vasili ka prezantuar drejtorin e ri Sajmir Ivziku pas doreheqjes te bere nje jave me pare nga ish-kreu i ketij institucioni Ilir Dashi. Ne prani te shefave te Pavijoneve ministri Vasili fillimisht ka shprehur konsideratat e tij per ish- drejtorin Dashi duke pohuar se kjo ishte hera e pare e nje bashkepunimi te frytshem te tyre. Ka qene hera e pare qe une dhe z. Dashi si dy miq kemi bashkepunuar ne fushen e shendetesise dhe dua te shpreh konsideratat e mija me te larta. Nderkohe qe shpresoj e njejta gje te vazhdoje edhe me drejtorin e ri Sajmir Ivziku i cili vjen me nje eksperience si nendrejtor i ISKSH-se i cili i ka te qarta idete ne fushen e reformes ne shendetesi. Por kerkoj nje mbeshtetje nga ju mjeke dhe shefa te sherbimeve duke shkuar drejt asaj qe ne kerkojme nje sherbim sa me te mire per pacientet ka pohuar Vasili. Sipas tij QSUT eshte institucioni me i rendesishem shendetesor ne vend ndaj edhe do ti kushtohet edhe vemendja me e madhe si ne investime ashtu edhe ne buxhet. Ish- kreu i QSUT Ilir Dashi ne fjalen e tij ka theksuar shprehur falenderimet per punen dhe bashkepunimin e gjithe stafit mjekesor gjate 11 muajve qe drejtoi kete qender.
Drejtori i sapoemeruar Saimir Ivziku ka marre detyren e tij pas nje eksperience pune disamujore si nendrejtor i Institutit te Sigurimeve dhe Kujdesit Shendetesor. Me heret ai ka qene nje nga drejtuesit kryesore te SOROS nderkohe qe ka edhe shume eksperienca ne fushen e menaxhimit si ne Shqiperi ashtu edhe ne Kanada.
14 Tetor 2010