Komuniteti malezez se shpejti ne Kushtetuten e Kosoves
Kushtetua e Republikes se Kosoves eshte e hartuar sipas standardeve me te larta. Ajo mbron fuqishem te drejtat e komuniteteve pakice dhe garanton lirine e plote dhe poziten e barabarte te secilit. Por komuniteti malazez megjithate nuk perfshihet ne Kushtetuten dhe ligjet e Kosoves ve ne pah Sllobodan Vujiciq kryetar i Shoqates se Malazezeve te Kosoves. bdquoNe kemi vendin e duhur ne shoqerine e Kosoves dhe populli eshte me popullin malazez. Por per fat te keq ne edhe me tej mbesim jashte Kushtetutes dhe ligjeve te Kosoves.
Perse nuk eshte perfshire komuniteti malazez ne Kushtetuten e Kosoves
Sipas Vujiciq komunitetit malazez ne Kosove eshte keqperdorur per shkaqe politike dhe mosperfshirja e tyre ne kushtetute vjen si pasoje e te ashtuquajturit bdquoUnioni Serbi-Mal i Zi. bdquoMalazezet nuk figurojne si komunitet i Republikes se Kosoves sepse komuniteti serb e ka shfrytezuar kohen e bashkimit te Serbise me Malin e Zi dhe malazezet i kane njehsuar si serbe.Une me shoqaten time per here te pare kemi nisur zgjidhjen e ceshtjes se komunitetit malazez ne Kosove per perfshirjen e saj ne Kushtetute thote Vujiciq per Deutsche Welle-n.
Bildunterschrift Groszligansicht des Bildes mit der Bildunterschrift Slobodan Vujiciq Kryetari i Shoqates se malazezeve ne Kosove
Dhe kjo zgjidhje nuk eshte larg siguron komunitetin malazez Mehmet Hajrizi keshilltar i larte dhe shef i kabinetit te kryetarit te kuvendit te Kosoves.
bdquoMosperfshirja e komunitetit malazez ne Kushtetute eshte me teper nje leshim i natyres teknike. Mirepo vullneti tek institucionet e Kosoves per korrigjim ka ekzistuar perhere. Tani me fillimin e procedurave per ndryshimet ne kushtetute eshte rasti me i mire per ta permiresuar kete leshim te bere ndaj komunitetit malazez.
Komuniteti malazez dhe ai kroat se shpejti ne Kushtetuten e Kosoves
Krahas komuniteti malazez Kushtetutes se Republikes se Kosoves do tacutei shtohet edhe komuniteti kroat thote Hajrizi. bdquoNje komunitet i vogel ky ne Kosove por do te njihet si komunitet pakice. Po ashtu do te behen ndryshime edhe ne ligjin per komunitetin pakice. Keshtu qe eshte vetem ceshtje kohe dhe procedurash qe te dyja komunitetet tacuteI bashkangjiten Kushtetutes dhe Ligjit.
Dhe komuniteti malezez beson ne premtimet qe vijne nga institucionet e Kosoves thote Vujicic bdquoKemi premtime se deri ne fund te vitit malazezet do te perfshihen ne Kushtetuten dhe Ligjet e Kosoves dhe si te gjitha pakicat e tjera ne Kosove do te kemi vendet e rezervuara ne parlament. Pas kesaj ne sigurisht do te pasojme rrugen e Radovan Zogovicit dhe te gjithe paraardhesve tane te medhenj te cilet mbrojten popullin shqiptar atehere kur nuk e mbrojti askush dhe dhane shembullin me te mire te ndertimit te shoqerise se Kosoves.
Mijera malazeze edhe me tej jetojne te zhvendosur
Bildunterschrift Groszligansicht des Bildes mit der Bildunterschrift Pamje nga salla e parlamentit te Kosoves ne PrishtineQe nga lufta ne vitet acute98-acute99 mijera malazeze vazhdojne te jetojne te zhvendosur brenda Kosoves dhe ne shtetet e rajonit. Vetem ne komunen e Decanit prej 700 personave te zhvendosur 80 per qind prej tyre jane malazeze. Por komuniteti gjate luftes u radhit ne krah te forcave serbe dhe kjo mbetet sfide per kthimin e tyre ne vatrat e veta. Qytetaret deshmojne edhe per involvimin e tyre ne disa krime. Nder ta eshte edhe Shkelzen Shabanhaxhaj nga fshati Lloqan bdquoNe Lloqan deri ne vitin acute98-acute99 kane qene 11-te familje malezeze ndersa kthimi nga fshati iu ehte pranuar vetem dy prej tyre. Une sacutemund te flas per biografine e secilit por cdo njeri e di mire si eshte pozicionuar dhe cfare ka bere ndaj fshatareve te vet. Ketu jane disa plaka rreth 100 vjec te cilat kane hasur gjate luftes me serbet e fshatit qe i kane njohur thote Shabanhaxhaj. bdquoVallahi keq kane ba boll. Nuk eshte mire me u kthyehellipPo vallahi Nuk e kane ba venin me u kthy mendon kjo e moshuar 80 vjecare.
Malazezet e Kosoves kritikojne serbet per ngecjen e procesit te kthimit
Ilija Danilovic malazez nga Decani i cili prej vitit 1999 jeton i zhvendosur ne Mal te Zi ben thirrje qe borxhet e te tjereve te mos i paguajne te pafajshmit.Sa me perket mua une sacutei kam borxh njeriut dhe do te luftoj me te gjitha mjetet ligjore qe tacuteme lirohet prona e uzurpuar. Do te perpiqem po ashtu qe te permiresoj marredheniet tona nderetnike nese kjo eshte e mundur thote Danillovic.
Sllobodan Vujicic Kryetari Shoqates se malazezve te Kosoves thote se per kthimin e te zhvendosurve eshte i domosdoshem angazhimi maksimal i te dyja shteteve Kosoves dhe Malt te Zi. bdquoPo punojme shume ne kete drejtim. Mirepo ka persona te caktuar nga komunitetei serb neper komuna qe ne vend te perpjekjeve po e minojne kthimin. Une mendoj se duhet te kete me shume vullnet tek shumica shqiptare e vecanersht tek institucionet qendrore. Po ashtu duhet te ekzistoje gatishmeria edhe nga ana e shtetit te Mali te Zi qe te mos jete vetem nje vezhgues pasiv por se bashku me Kosoven te punoje per kthimin e te zhvendosurve.
Dita e Pavaresise se Malit te Zi u kremtua edhe ne Kosove Bildunterschrift Groszligansicht des Bildes mit der Bildunterschrift Harta e Malit te Zi me vendet fqinje
Sido qe te jete komuniteti malazez ne Kosove pozita e te cilit nuk dallon aspak nga ajo e pjeses tjeter te popullates ne Kosove sivjet kremtoi Diten e Pavaresise se Malit te Zi e cila u karakterizua me aktivitete te shumta dhe me pjesemarres te te gjitha profileve nga Kosova dhe Mali I Zi.
Me perfshirjen e komunitetit malazez dhe kroat ne Kushtetute mozaiku i komuniteteve te Republikes se Kosoves do te rritet ne tete komunitete te ndryshme te cilave u garantohen ne menyre te barabarte te drejtat dhe liria.
Autor Ajete Beqiraj
Redaktoi Mimoza Kelmendi