Kriza dhe Samiti i Londrës

Udhëheqësit botërorë pritet të mblidhen në Londër më 2 prill për të diskutuar planet për përballimin e krizës aktuale ekonomike. Por pse është thirrur ky takim dhe çfarë shpreson të realizojë? Këto janë pyetje që po përsëriten këto ditë. G-20 është grupi i vendeve më të fuqishme që, së bashku përfaqësojnë 85% të ekonomisë botërore. Në të ka fuqi të tilla si SHBA dhe Gjermania, por edhe ekonomi që po rishfaqen si Brazili e Kina. Është një grupim joformal që fillimisht u krijua pas krizës financiare aziatike në vitin 1999 për të diskutuar bashkëpunimin ndërkombëtar midis ministrave të Financës dhe bankierëve. Por në realitet, ai ka marrë një rëndësi edhe më të madhe nga ngadalësimi i thellë ekonomik që pasoi me takimin e parë të mbajtur në nëntor në Uashington. Në atë takim u premtua bashkëpunim i koordinuar për të përballuar krizën. Tani qeveria britanike, që ka presidencën e G-20, e thirri këtë takim në Londër për përballimin e krizës. Kryeministri Gordon Braun beson se qëllimi i Samitit është rihartimi i sistemit financiar botëror. Së pari, udhëheqësit duan të arrijnë një marrëveshje për veprim më të koordinuar për të ringjallur ekonominë botërore. Së dyti, do të ketë përpjekje për të parandaluar kriza të ardhshme, duke forcuar rregullat ndërkombëtare të bankave dhe institucioneve të tjera financiare. Së treti, ata gjithashtu shpresojnë të kenë një projekt për reformë të ardhshme, duke përfshirë ndryshime të organizatave ndërkombëtare me detyrë rregullimin e ekonomisë botërore, si p.sh. FMN, që t‘u jepet më shumë zë vendeve më të varfra. Mbi të gjitha, shpresohet që Samiti do të parandalojë rënie drejt proteksionizmit, duke u ofruar vendeve shpresën se, duke punuar së bashku, është rruga më efektive për të përballuar krizën. Po cilat janë pengesat për arritjen e ndonjë marrëveshjeje? Ka disa probleme. Së pari, planet do të funksionojnë vetëm nëse ka pjesëmarrje të plotë të SHBA-së, ekonomia më e madhe në botë. Presidenti i ri, Barak Obama, ende nuk ka shprehur ndonjë pikëpamje të fortë se deri ku do të përkrahë bashkëpunimin ndërkombëtar. Në veçanti mund të ketë ndryshime të mëdha mbi atë se si duhet rregulluar ekonomia botërore. Dhe për këtë nuk pritet që SHBA të bjerë dakord për një standard të vetëm, që do të aplikohet edhe për sektorin e brendshëm financiar, siç duan disa evropianë. Ristrukturimi i institucioneve ndërkombëtare gjithashtu do të jetë çështje e debatueshme, pasi duke u dhënë më shumë pushtet vendeve me tregje të reja si Kina dhe Brazili, do të thotë t‘u marrësh vendeve evropiane pushtetin dhe influencën që kanë në FMN dhe në Bankën Botërore. Atëherë, ç‘pritet të ndodhë? Kur shumë vende po lançojnë plane stimuluese globale, do të jetë relativisht e lehtë për të rënë dakord për përkrahjen e masave të tilla në parim. Por nuk është e qartë nëse takimi do të çojë drejt angazhimeve të reja shpenzuese nga qeveritë dhe nëse këto do të përkrahen nga tregjet financiare që do të duhet të blejnë borxhin. Vendet e vogla gjithashtu do të zhgënjehen nga mungesa e ndikimit. Po ashtu, planet për të hartuar një sistem të ri të rregullave globale në fushën e financës mund të jenë të ngadalta për t‘u materializuar, pasi më parë duhet të arrihet një konsensus mbi atë se cilët duhet të jenë parimet dhe rregullat, e nëse këto do të anashkalojnë rregullat ekzistuese, si Marrëveshja e Bazelit, që ndihmon në rregullimin e sistemit bankar...