Krizë për dhurues, edhe këtë vit, gjaku me pagesë
Bankat e gjakut, pa grupe të rralla gjaku
Kriz pr gjak dhe pr dhurues. Bankat e gjakut nuk kan dhurues, duke
q edhe rezervat t’i krijojn me shum vshtirsi. Madje, kto t fundit po thyejn edhe strategjin pr sigurimin e gjakut pa pages deri n vitin 2010, duke vazhduar t pranojn gjak me pages. Kshtu, edhe kt vit gjaku do t vazhdoj t sigurohet me pages, ndonse rezulton m pak i sigurt. Burimet zyrtare pran Ministris s Shndetsis, edhe pse pranojn situatn, shprehen se kjo sht nj faz kalimtare dhe se po tentohet t shkohet drejt dhurimeve pa pages.
Kriza
N krkim t dhuruesve t gjakut, ky sht misioni i bankave t gjakut pas krizs q ka mbrthyer bankat, duke gjetur t vetmet mnyra pr krijimin e rezervave dhurimet me pages dhe operacionet e planifikuara. Aktualisht, jan t pakt ata persona q u drejtohen bankave t gjakut pr dhurime vullnetare. Sipas burimeve spitalore, pjesa m e madhe e dhurimeve arrihet t sigurohet fal operacioneve t planifikuara, ku t afrmit e pacientve duhet t dhurojn gjak para kryerjes s ndrhyrjes kirurgjikale. Ndrsa vazhdon t pranohen edhe dhuruesit m besnik t gjakut, ata me pages, edhe pse strategjia e Ministris s Shndetsis parashikonte q brenda 2010-s t hiqej dhurimi me pages. Vazhdimi i ksaj “tradite”, sipas mjekve t bankave, vjen pr shkak se dhuruesit vullnetar jan t pakt n numr dhe nuk arrihet t prmbushen krkesat. “N bankat e gjakut vijn edhe dhurues me pages, pasi dhurimet vullnetare nuk prmbushin krkesat. Megjithat, do thosha se Ministria e Shndetsis bazuar edhe n strategjin e saj po tenton t shkoj drejt dhurimeve pa pages”, - bjn t ditur burime zyrtare pran ministris.
Gjaku i rrall
Kriza vazhdon t thellohet kur nevojitet gjak i rrall. T gjendet gjak i nj grupi t rrall n bankat e gjakut sht pothuajse e pamundur. Krijimi i rezervave pr kto lloje grupesh sht tejet e vshtir. Pr pacientt q kryejn operacione dhe kan grupe t rralla gjaku, nuk mund t gjenden rezerva. Tradita pr sigurimin e gjakut nga dhuruesit me pages bhet pavarsisht grupit t gjakut pa u dhn nj prioritet grupeve t rralla, ndonse dihet q kto grupe nuk mund t gjenden n momentet e domosdoshme. Vendi yn mbetet nj nga vendet me tradit t ult, pr sa i prket dhurimit vullnetar t gjakut. Pr t plotsuar nevojat me gjak, duhen t paktn 35 mij t tilla, pa llogaritur ktu nnproduktet e tij. T dhnat aktuale tregojn se dhurimet e gjakut me pages kan rn ndjeshm, krahasuar me vitet e mparshme. Nse tri vite m par, Tirana plotsonte 50 pr qind t nevojave me dhns me pages, sot ka m pak se 10% dhnie me pages dhe pjesa tjetr nga dhurime familjare e vullnetare.
Dhurimet, QSUT dhuron gjak pr fmijt talasemik
Punonjsit e administrats t QSUT-s kan dhuruar gjat dits s djeshme gjak n ndihm t fmijve talasemik. Duke iu bashkuar fushats q po organizohet nga Kryqi i Kuq Shqiptar n prag t Dits Botrore t Gjakut n 14 qershor, kta punonjs, duke qen edhe m afr sistemit shndetsor dhe pacientve n nevoj, i jan bashkuar ksaj fushate. Drejtori i QSUT-s, Ilir Dashi, pas dhurimit t gjakut, ka pohuar se kjo ishte nj nga nismat e para pr t ndihmuar fmijt talasemik. “Shpeshher mjekt krkojn gjak pr fmijt talasemik apo pacientt n nevoj. Duke qen se ne jemi n krye t ktij institucioni, i jemi bashkuar fushats. Por, un premtoj q t tilla nisma do t ket edhe n muajt n vazhdim dhe jo vetm me administratn, por me t gjith punonjsit”, - ka pohuar Dashi. Sipas tij, n muajin shtator do t organizohet nj dhurim vullnetar i t gjith punonjsve t QSUT-s, rreth 2800 persona. Dhurimi do t jet pikrisht n kohn kur bankat e gjakut gjenden n kohn m t vshtir t tyre, pas periudhs s vers, ndrkoh q prfaqsuesit e Kryqit t Kuq Shqiptar kan
thirrje q t gjith qytetart t bashkohen n kt fushat, pasi vendi yn ka nj nivel dhe kultur t ult t dhurimit vullnetar t gjakut.
Dhuruesit mund t jen
Gjak mund t dhuroj gjithkush q gzon shndet t mir, kryesisht personat me mosh 18 - 60 vje dhe me pesh trupore mbi 50 kg. Dhurimi i gjakut nuk dmton shndetin dhe nuk shkakton varsi. Organizmi yn ka 5 - 6 litra gjak. Sasia q dhurohet, sht sasi e paprfillshme pr nj organizm t shndetshm. Dhurimi i gjakut zgjat 10 minuta, ndrsa sasia e dhuruar sht 300 - 350 ml. Gjaku i dhuruar zvendsohet brenda disa ditsh. Dhurimi i gjakut nuk dmton nj organizm t shndosh. Shum dhurues gjaku thon se ndihen m mir pas dhurimit t gjakut. Gjak mund t dhurohet nj her n tre muaj pr meshkujt dhe nj her n 4 muaj pr femrat. Koha ndrmjet dy dhurimeve sht t paktn 8 jav.