Leon Zherome magjepsja pas veshjeve shqiptare
Kersheria per te shetitur vendet e Lindjes mu ne kulmin e romantizmit evropian e zuri edhe piktorin e skulptorin francez Leon Zherom 1824-1904 Ka qene profesor i piktures ne Shkollen e Arteve te Bukura ne Paris Pas udhetimeve qe beri ne disa vende te Lindjes ku e terhoqen ngjyrat plot drite dhe kostumet e larmishme Zheromi e perqendroi gjithe krijimtarine e tij mbi ato motive
Te asaj periudhe ishin edhe tablote me teme shqiptare Megjithese udhetimet u bene kryesisht ne Egjipt Turqi dhe Siri Zheromi eshte magjepsur me shume pas shqiptareve qe takoi ne vendet e Lindjes pasi pothuajse ne pjesen me te madhe te tablove ka pikturuar figura shqiptaresh me veshje kombetare Artisti francez ka perjetesuar ne pelhure kryesisht shqiptaret e kolonise se Egjiptit te cilet ne kohen kur piktori udhetonte atje ishin ne krye te jetes shoqerore dhe ushtarake Dhe pikturimi i shqiptareve eshte bere me aq perkushtim dhe me aq saktesi sa edhe shkrimtari e kritiku i njohur francez Teofil Gotie ne vleresimin e veprave te Zheromit thekson se shqiptaret njihen qe me veshtrimin e pare pasi ne shprehjen e tij etnografike piktori eshte gjithnje i vertete ldquoTablote e Zheromit jane jo vetem pasuri artistike por edhe nje deshmi e pasur figurative per jeten e shqiptareve ne Egjiptin e viteve 1857-1867rdquo - shkruan studiuesi Ferid Hudhri ne botimin ldquoShqiperia nepermjet artisteverdquo Pjesa me e madhe e tablove me teme shqiptare ashtu si thuajse gjithe krijimtaria e Zheromit ruhet ne muze dhe koleksione private ne Amerike Vepra te veccedilanta ndodhen edhe ne muze te Frances dhe Anglise
Deri para gjysmes se dyte te shekullit XIX artistet ne Shqiperi duke vazhduar pikturimin e skenave nga jeta hyjnore sipas kanoneve te artit pasbizantin nuk arriten te krijonin thuajse asnje imazh te plote per pasqyrimin e botes reale jetes se perditshme as dhe nje peizazh nga natyra e vendit Kete mungese te ndjeshme per historine dhe kulturen shqiptare e kane plotesuar artistet e huaj Deri tani njihen me dhjetera e dhjetera tablo vizatime grafika litografi skulptura dhe krijime te tjera qe kane pasqyruar jeten shqiptare te atyre viteve Here pas here si tablote e Eduart Lirit ashtu dhe te Zheromit kane dale ne ankande me ccedilmime te larta dhe vazhdojne te kerkohen nga muzete dhe koleksionistet