Maturantet, 180 pike per te fituar
Pyetjet me zhvillim do te vleresohen me shume, ndersa alternativat vetem me 1 pike
Qe nje maturant te marre pike maksimale ne provimet e Matures Shteterore, duhet te marre 180 pike. Nga keto 100 duhet t'i marrin ne provimet me detyrim dhe 80 te tjera ne dy provimet me zgjedhje. Ne kete menyre, duke ditur peshen qe do te kete cdo provim ne vleresimin perfundimtar, maturantet do te dine se ku te perqendrohen me shume. Ministria e Arsimit ka parashikuar me shume pyetje, per provimet me detyrim dhe si rezultat me shume kohe per t'i plotesuar ato. Pyetjet me zhvillim do te vleresohen shume me teper gjate perllogaritjes se pikeve, ndersa ato me alternativa do te kene vetem nga nje pike.
Piket
Burime nga Agjencia Qendrore e Vleresimit te Arritjeve thone paraprakisht se, me shume peshe ne vleresim do te kene lendet me detyrim, e specifikisht, pyetjet me zhvillim. Keshtu, testi i provimeve te Matures Shteterore per Matematiken dhe Letersine, do te kene secili nga 25 pyetje. Nga totali i pyetjeve qe do t'u vihen ne dispozicion maturanteve, 13 prej tyre do te jene me alternativa. Duke pasur parasysh lehtesine e tyre per vete faktin se do te jene me rrethim alternative dhe s'do te duan shume kohe, ato do te kene 13 pike. Pra, nga nje pike per cdo rrethim te sakte alternative. Ndersa pyetjet me zhvillim do te kene me shume peshe ne vleresim. Keshtu, edhe pse do te jene vetem 12 te tilla, ato do te kene 37 pike ne dispozicion. Ne total, nje test i njerit prej provimeve me detyrim do te kete 50 pike. Duke pasur parasysh faktin se secili prej maturanteve do te jape dy provime me detyrim, ate te Matematikes dhe Letersise, atehere i bie qe ne keto dy provime nxenesit duhet te marrin 100 pike maksimale.
Me zgjedhje
Per provimet me zgjedhje eshte parashikuar nje skeme tjeter vleresimi. Nga 25 pyetje qe ka pasur cdo vit nje test, sivjet do te kete 20 pyetje per cdo provim Z1 dhe Z2. Nga keto, 10 pyetje do te jene me pergjigje alternative. Specialistet qe kane formuluar udhezimin, kane ndjekur te njejten logjike si edhe per provimet me detyrim, duke dhene vleresimin me nje pike per cdo provim me zgjedhje. Ndersa me shume pike do te kene pyetjet me zhvillim. Per 10 pyetje, specialistet kane menduar 30 pike ne vleresim. Pra, gjithsej cdonjera nga tezat e provimeve me zgjedhje, do te kete maksimalisht 40 pike. Sipas perllogaritjeve, nje maturant duhet te marre 100 pike per te dy provimet me detyrim dhe 80 pike per te dy provimet me zgjedhje. Gjithsej, nje maturant qe i ploteson mire qe te gjitha pyetjet e te 4 provimeve mund te marre 180 pike maksimale. Provimet me zgjedhje zhvillohen vetem nje here ne vit dhe zhvillohen ne nje dite. Kohezgjatja e dhenies se pergjigjes me shkrim per secilin nga testet e provimeve te detyruara do te jete 2 ore e 30 minuta. Nderkaq, eshte menduar me pak kohe ne dispozicion per provimet me zgjedhje, duke pasur parasysh faktin se testi i tyre ka me pak pyetje. Sipas udhezimit te Ministrise se Arsimit dhe Shkences, kohezgjatja per dhenien e pergjigjeve eshte 4 ore gjithsej.
L.Ndoka
Fondi i pyetjeve, si do te krijohet
Sipas modeleve te huazuara nga shtetet ku Matura Shteterore eshte tashme nje proces mjaft efikas, fondi i pyetjeve edhe ne Shqiperi do te jete sa 20- fishi i sasise se kerkesave per nje test te vecante. "Nese nje test ka 25 kerkesa me alternativa dhe zhvillim, fondi i pyetjeve qe mund te zgjidhen pyetjet e ketij testi eshte 20-fishi, pra 500 kerkesa. Po te kemi parasysh faktin qe do te hartohen 7 teste, fondi i pyetjeve shkon ne 3.500 kerkesa", thone burime nga Agjencia Qendrore e Vleresimit te Arritjeve. Sipas tyre, vleresimi i maturanteve per pyetjet me zhvillim do te behet ne menyre te pershkallezuar. Pra, secili do te vleresohet per aq sa eshte pergjigjur. Ne vendin bosh ku shenohen piket, vihet vleresimi i perbashket, se deri ku ka arritur maturanti me pergjigjen e pjesshme qe ka dhene. Me pas, te dy vleresuesit, piket i hedhin te tabelat permbledhese. Gjate vitit te kaluar fondi i pyetjeve ishte sa 10-fishi i numrit te kerkesave te testit, ndersa sivjet ky numer eshte dy here me i larte.
Pranimi i maturanteve te para 2005-es
Sipas burimeve nga MASH, te gjithe personat qe kane kryer shkollat e mesme para vitit shkollor 2005-2006 kane marre deftese pjekurie dhe deshirojne te vazhdojne studimet ne shkollat e larta, do te japin dy provimet me zgjedhje. Regjistrimi per provimet me zgjedhje do te behet ne shkollat ku keta persona kane kryer shkollen e mesme, si dhe prane drejtorise arsimore, nese ajo shkolle eshte mbyllur. Ne kete rast, keta persona paraqesin dokumentet e meposhtme: "Vertetimin qe ka mbaruar shkollen e mesme, shoqeruar me notat e kater ose pese viteve te shkolles se mesme, leshuar nga drejtori i shkolles perkatese, bazuar ne regjistrin themelor (amza); kopjen e noterizuar te Defteses se Pjekurise, nje kopje te dokumentit te identifikimit te noterizuar (pasaporte ose certifikate lindjeje me fotografi, leshuar jo me vone se tre muajt e fundit, ose leternjoftim), si dhe kerkesen me shkrim per dhenien e provimit me zgjedhje.
Konsultimet, ndryshojne rregullat e "lojes"
Per here te pare, MASH ka hartuar nje udhezim te posacem per konsultimet. Sipas tij, drejtoria e shkolles afishon ne kendin "Matura Shteterore" grafikun e konsultimeve per secilen nga lendet e provimeve te detyruara dhe lendet e provimeve me zgjedhje se bashku me emrin e mesuesit qe i zhvillon. Lendet e provimeve te detyruara zhvillohen ne baze klase, ndersa lendet me zgjedhje mbi bazen e grupit te formuar nga drejtoria e shkolles duke marre per baze te dhenat e formularit A1. Grafiku i konsultimeve ka vlere deri ne perfundimin e shkolles; pastaj zevendesohet me grafikun e ri te konsultimeve te diteve perpara provimeve. Ne grafikun e pare, perpara perfundimit te shkolles, me secilen klase te zhvillohen dy ore konsultim ne jave, nje ne letersi dhe nje ne matematike. Ndersa, ne grafikun e dyte , perpara diteve te provimit me secilen klase ose grup per provimet me zgjedhje, te zhvillohen 5 ore konsultime ne letersi, 8 ore konsultime ne matematike dhe 8 ore konsultime ne lendet me zgjedhje. Gjate viteve te kaluara, MASH ka parashikuar nga 1 jave konsultime per cdo provim.