Me krahët e poezisë së Elitis
02/11/2011 Janë një sërë aktivitetesh që do të zgjasin thuajse përgjatë gjithë nëntorit dhe që do të mbahen për nder të nobelistit grek Odiseas Elitis. Në nderim të 100-vjetorit të tij, Fondacioni Grek në Tiranë (Vatra e Tiranës) do të organizojë veprimtari shkencore dhe artistike nga 3-25 nëntor nën emërtimin “Duke fluturuar me krahët e poezisë së Elitit”.
Aktivitetet do të çelen me një sesion shkencor për Elitis në Amfiteatrin e Ministrisë së Kulturës, organizuar në bashkëpunim me Degën e Gjuhës Greke të Universitetit të Tiranës të titulluar “Εlitis, një nobelist në Shqipëri”. Në aktivitet janë ftuar për të marrë pjesë dhe Autoritetet e Universitetit dhe të Ministrisë së Kulturës, si dhe drejtuesit e ambasadës greke në Tiranë.
Një ditë më pas, më 4 Nëntor në sallën e ekspozitës së Vatrës së Tiranës do të çelet ekspozita “100 vjet nga ditëlindja e Elitit”.
Aktivitetet do të vazhdojnë edhe disa ditë më pas. Më 7 nëntor në sallën “Black-Box” të Akademisë së Arteve do të mbahet një mbrëmje muzikore-poetike, “Vargje dhe tinguj Elitis-Theodhorakis”, Referim tea-tral.
Poezia e Elitis ka shënuar përmes një pranie aktive mbi dyzetvjeçare, një spektër të gjerë të lëndës dhe stilistikës me theks në shprehjen e asaj që është e rafinuar dhe plot pasion. Ai ka huazuar elemente të caktuara nga Greqia e lashtë dhe Bizantit, por iu përkushtua ekskluzivisht helenizmit të sotëm, nga ku u përpoq në një mënyrë të caktuar në bazë të psikikës dhe aspektit sentimental të rindërtojë një mitologji moderniste për institucionet. Përpjekjet e tij kryesore ishte të shpëtojë njerëzit nga brejtja e pajustifikueshme e ndërgjegjes dhe për të plotësuar elementet natyrore nëpërmjet fuqive etike, për të arritur transparencë të lartë të mundshme në shprehje dhe në fund, të ketë sukses në trajtimin e misterit të dritës, metafizikën e diellit, të cilat ai i adhuronte- ishte idhujtar sipas definicionit e tij. Një stil paralel lidhur me teknikën ka të bëjë me futjen e arkitekturës së brendshme, e cila është e dukshme në shumë poezi të Elitis, kryesisht në punën e rëndësishme fenomenale “Worthy It Is”. Kjo punë për shkak të përcaktimit të saj muzikor nga Mikis Theodorakis si një oratorio, është një himn, i cili këndohet nga të gjithë grekët për të gjithë padrejtësitë, rezistencën dhe për bukurinë e tij absolute dhe muzikalitetin e formës. Ideve teorike dhe filozofike të Elytis kanë qenë të shprehura në një seri esesh nën titullin “Gazetat e hapura” (The Open Papers). Përveç krijimit të poezisë ai edhe përktheu poezi dhe teatër, si dhe punoi në krijimin e një serie fotografish në kolazh. Përkthimet e poezisë së tij janë botuar si libra autonomë, në antologji apo në periodikë në njëmbëdhjetë gjuhë.
Aktivitetet do të çelen me një sesion shkencor për Elitis në Amfiteatrin e Ministrisë së Kulturës, organizuar në bashkëpunim me Degën e Gjuhës Greke të Universitetit të Tiranës të titulluar “Εlitis, një nobelist në Shqipëri”. Në aktivitet janë ftuar për të marrë pjesë dhe Autoritetet e Universitetit dhe të Ministrisë së Kulturës, si dhe drejtuesit e ambasadës greke në Tiranë.
Një ditë më pas, më 4 Nëntor në sallën e ekspozitës së Vatrës së Tiranës do të çelet ekspozita “100 vjet nga ditëlindja e Elitit”.
Aktivitetet do të vazhdojnë edhe disa ditë më pas. Më 7 nëntor në sallën “Black-Box” të Akademisë së Arteve do të mbahet një mbrëmje muzikore-poetike, “Vargje dhe tinguj Elitis-Theodhorakis”, Referim tea-tral.
Poezia e Elitis ka shënuar përmes një pranie aktive mbi dyzetvjeçare, një spektër të gjerë të lëndës dhe stilistikës me theks në shprehjen e asaj që është e rafinuar dhe plot pasion. Ai ka huazuar elemente të caktuara nga Greqia e lashtë dhe Bizantit, por iu përkushtua ekskluzivisht helenizmit të sotëm, nga ku u përpoq në një mënyrë të caktuar në bazë të psikikës dhe aspektit sentimental të rindërtojë një mitologji moderniste për institucionet. Përpjekjet e tij kryesore ishte të shpëtojë njerëzit nga brejtja e pajustifikueshme e ndërgjegjes dhe për të plotësuar elementet natyrore nëpërmjet fuqive etike, për të arritur transparencë të lartë të mundshme në shprehje dhe në fund, të ketë sukses në trajtimin e misterit të dritës, metafizikën e diellit, të cilat ai i adhuronte- ishte idhujtar sipas definicionit e tij. Një stil paralel lidhur me teknikën ka të bëjë me futjen e arkitekturës së brendshme, e cila është e dukshme në shumë poezi të Elitis, kryesisht në punën e rëndësishme fenomenale “Worthy It Is”. Kjo punë për shkak të përcaktimit të saj muzikor nga Mikis Theodorakis si një oratorio, është një himn, i cili këndohet nga të gjithë grekët për të gjithë padrejtësitë, rezistencën dhe për bukurinë e tij absolute dhe muzikalitetin e formës. Ideve teorike dhe filozofike të Elytis kanë qenë të shprehura në një seri esesh nën titullin “Gazetat e hapura” (The Open Papers). Përveç krijimit të poezisë ai edhe përktheu poezi dhe teatër, si dhe punoi në krijimin e një serie fotografish në kolazh. Përkthimet e poezisë së tij janë botuar si libra autonomë, në antologji apo në periodikë në njëmbëdhjetë gjuhë.