Melinda Nadj Abonji fituese e mimit gjerman te librit
Mendoja se po binte shi. Por jo ata ishin lotet e syve te mi. Keto vargje te nje kenge hungareze i kujtohen spontanisht Melinda Nadj Abonjit gjate fjalimit te saj falenderues per mimin gjerman te librit te henen ne mbremje 4.10. ne Frankfurt. Kjo kenge me ka pelqyr qekur isha femije sqaron Abonji. Romani i saj eshte poashtu nje homazh per gjyshen e saj hungareze tek e cila ka kaluar vitet e para te jetes. E lindur ne Vojvodine ne vitin 1968 nje krahine serbe me shumice hungareze Melinda Abonji ne vitin 1974 bashke me prinderit emigron ne Zvicer.
Per ne ky ishte nje zbulim i nje zeri i nje autoreje te cilen nuk e njihnim me pare. Ajo perdor nje gjuhe poetike e cila eshte njekohesisht edhe politike. Dhe kjo eshte ajo cfare e ben te mrekullueshem kete liber fakti qe pjesa politike eshte e lidhur ngushte me ate private u shpreh zedhensja u jurise Julia Encke.
Te rritesh ne dhe te huaj
Shkrimtarja tani ne moshe 42 vjecare ndan fatin e njejte me Ildikon personazhin kryesor te romanit te saj e cila rrefen se si familja Kocsis i kthen shpinen Jugosllavise socialiste te Titos per tu vendosur ne nje fshat zvicerian. Me ngulm te madh prinderit punojne ne kafenene e tyre per te siguruar jetesen e dy vajzave dhe per tu pranuar nga banoret vendas. Ata pershtaten shume mire japin testin per nenshtesine ata tani jane zviceriane nje ne shikim te pare nje integrim i suksesshem. Por megjithate familja Kocsis mbetet per vendoret ata nga Ballkani. Kur nje prej mysafireve i perlyen me qellim nevojtoren me balte Idilko vendos ti jap fund te qenurit miqesor me cdo cmim vetem per shkak se eshte e detyruar gjate sherbimit te saj. Ajo shkon ne qytet te madh dhe fillon pa siguri por e vetedijshme jeten e saj te pavarur...
Bildunterschrift Groszligansicht des Bildes mit der Bildunterschrift Logo e mimit gjerman te librit 2010Me mimin gjerman te librit i cili jepet qysh prej vitit 2005 nje nate para hapjes se panairit nderkombetar te librit ne Frankfurt nderohet romani me i mire vitit ne gjuhen gjermane. Ky cmim duhet te kontribuoje ne literaturen gjermane dhe para se gjithash ta beje ate te njohur jashte vendit. Se ai nderkohe eshte kthyer ne institucion u deshmua me se miri me pranine e numrit te kamerave televizive gjate ndarjes se cmimit.
Gjuhasivendlindja
Romani i Nadj Abonjis Tauben fliegen auf - Pellumbat fluturojne lart flet per historine e re evropiane mjerimin socialist luften dhe pakicen hungareze ne Serbi. Por para se gjithash ai pershkruan jeten ne disa kultura tregon per konfuzionin qe te perfshin. Keshtu gjate largimit nga vendlindja Idilkos i bie ne sy se qyteti i saj i lindjes eshte shkruar tre here ne te njejten tabele te rruges ne gjuhen serbokroate me shkronja cirilike dhe ne gjuhen hungareze.
Kur kam ardhur ne Zvicer nuk e dija gjermanishten. Dhe kjo eshte besoj nje nga kujtimet e mia te para te thella. Pra pamundesia per te folur dhe per tu kuptuar sqaron Abonji.
Autor Gabriela Schaaf / Esat Ahmeti
Redaktor Bahri Cani