E Shtunë, 31 Tetor 2026

Mianmari dhe tumori Khorodovski

Javen e kaluar u lirua nje lidere dhe politikane qe shtate vitet e fundit i kaloi ne burg. Nje lider tjeter ne Rusi qe po ashtu i mbushi shtate vjet ne burg vazhdon te mbetet ende aty. Nga Express me 20 nentor 2010 ne ora 1130

147Nuk eshte fuqia ajo qe te korrupton por eshte frika. Frika nga humbja e pushtetit i korrupton ata qe e posedojne dhe frika nga ligesia e fuqise e cila i prish ata qe i nenshtrohen148.

Pervec faktit se edhe ish-pronari dhe presidenti i kompanise ruse Yukos Mikhail Khodorovski shtate vitet e fundit po ashtu i kaloi ne burg jane edhe disa paralele tjera ndermjet rastit te tij dhe te fitueses se cmimit Nobel per Paqe politikanes me te njohur te Mianmarit Aung San Suu Kyi e cila dikur i tha fjalet e mesiperme.

Khodorovski Rusia eshte nje vend i semure

Partia ne krye te se ciles eshte Suu Kyi ne vitin 1990 i fitoi zgjedhjet ne Burma me nje shumice absolute keshtu qe ate nga pushteti ne Burma emri i te cilit shtet u nderrua ne Mianmar pas grusht-shtetit ushtarak mund ta largonte vetem junta ushtarake. Keshtu edhe ndodhi ushtria arrestoi personin e vetem qe vendin duhej ta shpinte ne drejtimin e duhur.

Ne rastin e Rusise gjithcka ndodhi krejtesisht ndryshe. Pas fitores bindese ne zgjedhjet per Dumen ruse te partive me orientim pro-Kremlinit ne vitin 2003 te cilat e pasuan arrestimin e Mikhakil Khodorosvkit ne tetor 2003 atje u vu gurthemeli i sistemit vertikal centralist te fuqise ne vend.

Sido qe te jete fjalet e Aung San Suu Kyi vlejne plotesisht edhe per rastin e Rusise po aq sa edhe per ate te Mianmarit.

Shfaqja e gjykimit te Khodorovski146t paraqet tumorin enorm malinj i cili e sakatosi sistemin politik te Rusise. Metastazat e tij kane pasoja shume me serioze sesa vete arrestimi i oligarkut te zeshem dhe shkaterrimi e uzurpimi i kompanise Yukos.

Kjo gje krijoi nje precedent negativ per gjykatat te cilat sapo kishin filluar te merrnin formen e duhur ne fillim te viteve te 90146a duke demonstruar keshtu se nderhyrjet politike jane pjese e procedurave gjyqesore.

Pas dy dekadash te veshtira ne tentim per te krijuar nje sistem te pavarur dhe te besueshem gjyqesor Rusia perfundoi atje ku ndodhej ne vitin 1991 pra ne gjykatat qe sherbejne si dore e zgjatur e udheheqesise politike ne strukturat e pushtetit.

As ndikimi ne sistemin politik nuk ishte me pak dramatik. Duke e shnderruar konfliktin politik me Khodorovskin ne 147lufte per jete a vdekje148 institucionet e shtetit oponentet i shnderruan ne pengje te tij.

Ne vjeshte te vitit 2007 frika e presidentit Vladimir Putin se do te
bjere nga pushteti e shtyu ate qe t146ia jep goditjen e fundit vdekjeprurese sistemit elektoral per c146shkak edhe shtrohet pyetja e natyrshme Perse i duheshin Putinit masa aq ekstreme per te ruajtur pushtetin nese vendi te cilin e qeveris eshte nje vend demokratik

Putini dhe makineria e Kremlinit shumicen e resurseve e kane fokusuar ne drejtim te arritjes se nje qellimi ruajtjen e status-quo146s. Ka arsye per kete sepse lojalitetit personal ndaj Putin eshte bere gjithnje e me i rendesishem nga viti ne vit.

Eshte e tepert te thuhet se cdo sistem qe eshte plotesisht i fokusuar ne krijimin dhe ruajtjen e status-quo146s veshtire qe eshte i afte te inicioje ndonje program per modernizimin e vendit.

Reformat gjitheperfshirese dhe progresi mund te realizohen vetem ne baze te nje shoqerie dhe te institucioneve te hapura e demokratike duke sjelle ne pushtet ata qe jane te gatshem te mbajne te pakten nje ose dy pale zgjedhje demokratike brenda nje dekade.

Si edhe tumori malinj fushata kunder Khodorovskit ka nje efekt malinj ne gjithe mjedisin politik dhe ekonomik ne Rusi.

Deklaratat e pakuptimta per kushtet nen te cilat ai nje dite do te mund te lirohej nga burgu nuk do te bejne asgje per ndaljen e perhapjes se tumorit i cili po deperton gjithnje e me thelle brenda institucioneve shteterore ruse. Konstantin Sonin/ The Moscow Times

Më shumë nga Ndërkombëtare

Të gjitha ›