Moment i mire per spekulantet, rritja e cmimeve te ushqimeve
Nga Nikola Glass*
Pamjet televizive te diteve te fundit ne bote i kane sunduar protestat dhe trazirat qe e kane origjinen pikerisht ne kete problematike. Kohe te tilla jane kohe lulezimi per spekullantet. Sepse me oriz me cmim te shtrenjte dhe miser fitohet me shume para. Keto kohe mund te fitosh mjaft para me shitjen e orizit. Se paku per te paskrupujt eshte keshtu. Tajlanda eshte eksportuesi me i madh i orizit ne bote. Cmimet qe jane rritur ne menyre galopante sigurisht qe paraqesin nje joshte te ecnate per shume tregtare. Aktualisht ata perballen me akuzat se vonojne qellimisht furnizimet me oriz me qellim qe te perfitojne sa me shume. Hokiat Opasvongse, presidenti i shoqates se eksportit per orizin tajlandez shpjegon se kush fshihet pas spekullimeve: "Jane ndermjetesues, tregtare lokale apo te tjere qe nuk jane teresisht te ingranuar ne biznesin e orizit ata qe vijne blejne nga fshataret orizin e paqeruar dhe mbajne keto furnizime magazina te fshehura. Keshtu qe dobesohet nje pjese e furnizimit. " Edhe politikane lokale apo pjesetare te elites se pasur te vendit duket qe jane te perzier mire ne kete pazar. Kush ka mundesi blen sa te mundet dhe e ruan per kohe te shtrenjta. Ja pse qarkullojne lajmet per shtrengesa ne furnizimi. Fakti qe me orizin behen pazare te mira, josh edhe kriminelet. E perditshmja e Bankokut, "Bankok Post" citon ekonomisten e bankes qendrore tajlandeze, se vetem para pak kohesh nga magazinat e shtetit jane zhdukur 200. 000 tone oriz. Vlera e ketij malli te vjedhur llogaritet me 100. milione dollare. Kush fshihet pas ketij akti, kete nuk e thote dotz askush ne Tajlande. Ministri i tregtise, Mingkvan Sangshuvan i eshte lutur ushtrise te mbikqyre magazinat e shtetit. Por vjedhje po behn ne Tajlande edhe ne fushat e hapura te orizit. Mjaft fshatare kane filluar te bejne roje naten. Daoruang Kijsiri kur u zgjua nje mengjes i mungonin 600 kg fare orizi. Per familjen e tij kjo eshte nje goditje e rende. "Kur e kuptova qe me ishte vjedhur fara, me ra te fiket. Gruaja dhe djali me qetesuan disi, duke me thene se cdo gje do te rregullohet. Do te bljeme fare te re. Po dhimbja imie nuk mund te matet me para. " Ka mjaft fshatare qe perfitojne nga gjendja aktuale, por vetem ata qe kane mundesi te magazinojne mallin. Shume te tjere jane te detyruar ta shesin menjehere.
(*) Deutche Welle
Pamjet televizive te diteve te fundit ne bote i kane sunduar protestat dhe trazirat qe e kane origjinen pikerisht ne kete problematike. Kohe te tilla jane kohe lulezimi per spekullantet. Sepse me oriz me cmim te shtrenjte dhe miser fitohet me shume para. Keto kohe mund te fitosh mjaft para me shitjen e orizit. Se paku per te paskrupujt eshte keshtu. Tajlanda eshte eksportuesi me i madh i orizit ne bote. Cmimet qe jane rritur ne menyre galopante sigurisht qe paraqesin nje joshte te ecnate per shume tregtare. Aktualisht ata perballen me akuzat se vonojne qellimisht furnizimet me oriz me qellim qe te perfitojne sa me shume. Hokiat Opasvongse, presidenti i shoqates se eksportit per orizin tajlandez shpjegon se kush fshihet pas spekullimeve: "Jane ndermjetesues, tregtare lokale apo te tjere qe nuk jane teresisht te ingranuar ne biznesin e orizit ata qe vijne blejne nga fshataret orizin e paqeruar dhe mbajne keto furnizime magazina te fshehura. Keshtu qe dobesohet nje pjese e furnizimit. " Edhe politikane lokale apo pjesetare te elites se pasur te vendit duket qe jane te perzier mire ne kete pazar. Kush ka mundesi blen sa te mundet dhe e ruan per kohe te shtrenjta. Ja pse qarkullojne lajmet per shtrengesa ne furnizimi. Fakti qe me orizin behen pazare te mira, josh edhe kriminelet. E perditshmja e Bankokut, "Bankok Post" citon ekonomisten e bankes qendrore tajlandeze, se vetem para pak kohesh nga magazinat e shtetit jane zhdukur 200. 000 tone oriz. Vlera e ketij malli te vjedhur llogaritet me 100. milione dollare. Kush fshihet pas ketij akti, kete nuk e thote dotz askush ne Tajlande. Ministri i tregtise, Mingkvan Sangshuvan i eshte lutur ushtrise te mbikqyre magazinat e shtetit. Por vjedhje po behn ne Tajlande edhe ne fushat e hapura te orizit. Mjaft fshatare kane filluar te bejne roje naten. Daoruang Kijsiri kur u zgjua nje mengjes i mungonin 600 kg fare orizi. Per familjen e tij kjo eshte nje goditje e rende. "Kur e kuptova qe me ishte vjedhur fara, me ra te fiket. Gruaja dhe djali me qetesuan disi, duke me thene se cdo gje do te rregullohet. Do te bljeme fare te re. Po dhimbja imie nuk mund te matet me para. " Ka mjaft fshatare qe perfitojne nga gjendja aktuale, por vetem ata qe kane mundesi te magazinojne mallin. Shume te tjere jane te detyruar ta shesin menjehere.
(*) Deutche Welle