Perspektivat e Ballkanit
Interviste me Norbert Uolter, kryeekonomist prane bankes "Deutsche Bank"
Norbert Uolter, kryeekonomist prane bankes "Deutsche Bank", ne interviste me Deutsche Wellen thekson rendesine e perspektives se integrimit evropian per zhvillimin ekonomik te Ballkanit Perendimor.
Gati dy dhjetevjecare pas shperberjes se ish Jugosllavise ish republikat e federates se dikurshme kane perjetuar zhvillime shume te ndryshme ekonomike. Vendet model si Sllovenia jane prej kohesh anetare me te drejta te plota ne Bashkimin Evropian, vendet te tjera si p.sh. Bosnje-Hercegovina dhe Maqedonia ndodhen ne nje lloj stanjacioni ekonomik. Sipas mendimit tuaj a duhet te lejoje Bashkimi Evropian pranimin ne nje te ardhme te afert te Ballkanit Perendimor si anetar me te drejta te plota?
Jam i sigurt se pranimi hap pas hapi ne disa pjese te ish Jugosllavise perceptohet si nje qendrim refuzues. Ky duhet kapercyer shpejt dhe kjo do te thote se BE-ja duhet te punoje shume dhe te perfundoje vete shume detyra shtepie. Kjo do te thote se do te kete edhe pretendime per ish republikat. Une mendoj megjithate se eshte shume e rendesishme te ekzistoje nje perspektive. Hapesira ballkanike do te jete vetem atehere e qendrueshme dhe do te perparoje ekonomikisht nese integrimi i natyrshem i kesaj hapesire dhe lidhja me pjeset e tjera te Evropes do te ece perpara me shpejt se sa ne pese vitet e fundit.
Cfare avantazhesh ka Bashkimi Evropian nga realizimi i kesaj detyre? Cfare mund t'i ofrojne keto vende BE-se?
Keto vende kane pozicione tranziti brenda Evropes. Mjafton t'i hedhim nje sy hartes. Nese mendojme per Bullgarine dhe Rumanine ose Greqine behet e qarte se nese nuk integrojme uren atehere nuk mund t'i japin forme si duhet procesit. Kjo eshte njera ane. Ana tjeter ka te beje me njerezit qe jetojne ne Ballkan, nje pjese e te cileve kane shpirt tejet sipermarres. Ne duhet t'i marrim seriozisht aftesite e ndryshme te kesaj pjese te Europes dhe t'i integrojme. Por duhet te kemi gjithashtu te qarte se keto vende do te zhvilloheshin me ritme shume me te shpejta nese do te kishin nje lloj sigurimi dhe nese investuesit nga e gjithe bota te kishin nje lloj sigurie qe kjo pjese e Evropes se shpejti do te zhvillohet sipas rregullave te BE-se.
Ne kete sigurim ben pjese edhe pyetja se deri ne c'mase ekziston ne keto vende nje siguri ligjore per investuesit e huaj. Cilat jane sipas jush pengesat per afrimin ekonomik te ketyre vendeve me standardet evropiane?
Besoj se ne fund nuk jane edhe aq standardet ekonomike qe luajne rol. Kemi te bejme me shume me nje skepticizem se kjo fushe e minuar nga pikepamja politike mund te shpertheje serish dhe per rrjedhoje te kete perseri tensione brenda BE-se.
Norbert Uolter, kryeekonomist prane bankes "Deutsche Bank", ne interviste me Deutsche Wellen thekson rendesine e perspektives se integrimit evropian per zhvillimin ekonomik te Ballkanit Perendimor.
Gati dy dhjetevjecare pas shperberjes se ish Jugosllavise ish republikat e federates se dikurshme kane perjetuar zhvillime shume te ndryshme ekonomike. Vendet model si Sllovenia jane prej kohesh anetare me te drejta te plota ne Bashkimin Evropian, vendet te tjera si p.sh. Bosnje-Hercegovina dhe Maqedonia ndodhen ne nje lloj stanjacioni ekonomik. Sipas mendimit tuaj a duhet te lejoje Bashkimi Evropian pranimin ne nje te ardhme te afert te Ballkanit Perendimor si anetar me te drejta te plota?
Jam i sigurt se pranimi hap pas hapi ne disa pjese te ish Jugosllavise perceptohet si nje qendrim refuzues. Ky duhet kapercyer shpejt dhe kjo do te thote se BE-ja duhet te punoje shume dhe te perfundoje vete shume detyra shtepie. Kjo do te thote se do te kete edhe pretendime per ish republikat. Une mendoj megjithate se eshte shume e rendesishme te ekzistoje nje perspektive. Hapesira ballkanike do te jete vetem atehere e qendrueshme dhe do te perparoje ekonomikisht nese integrimi i natyrshem i kesaj hapesire dhe lidhja me pjeset e tjera te Evropes do te ece perpara me shpejt se sa ne pese vitet e fundit.
Cfare avantazhesh ka Bashkimi Evropian nga realizimi i kesaj detyre? Cfare mund t'i ofrojne keto vende BE-se?
Keto vende kane pozicione tranziti brenda Evropes. Mjafton t'i hedhim nje sy hartes. Nese mendojme per Bullgarine dhe Rumanine ose Greqine behet e qarte se nese nuk integrojme uren atehere nuk mund t'i japin forme si duhet procesit. Kjo eshte njera ane. Ana tjeter ka te beje me njerezit qe jetojne ne Ballkan, nje pjese e te cileve kane shpirt tejet sipermarres. Ne duhet t'i marrim seriozisht aftesite e ndryshme te kesaj pjese te Europes dhe t'i integrojme. Por duhet te kemi gjithashtu te qarte se keto vende do te zhvilloheshin me ritme shume me te shpejta nese do te kishin nje lloj sigurimi dhe nese investuesit nga e gjithe bota te kishin nje lloj sigurie qe kjo pjese e Evropes se shpejti do te zhvillohet sipas rregullave te BE-se.
Ne kete sigurim ben pjese edhe pyetja se deri ne c'mase ekziston ne keto vende nje siguri ligjore per investuesit e huaj. Cilat jane sipas jush pengesat per afrimin ekonomik te ketyre vendeve me standardet evropiane?
Besoj se ne fund nuk jane edhe aq standardet ekonomike qe luajne rol. Kemi te bejme me shume me nje skepticizem se kjo fushe e minuar nga pikepamja politike mund te shpertheje serish dhe per rrjedhoje te kete perseri tensione brenda BE-se.