Mos shpresoni ti hiqni qafe librat
Nje permbledhje ad hoc e nje libri te ardhshem qe pritet te dale ne tetor ne France qe sjell para lexuesit biseden e Umberto Ecos me Jean-Claude Carrire
Sebepi u be PPU blogu Peshkupauje me nje shkrim te tij te llahtarshem I llahtarshem ne titull Mos ua beni librave funeralin i llahtarshem ne perkthimin e tij Zoti mbrofte ate perkthyes Nje shkrim pa koke as kembe - nje permbledhje ad hoc e nje libri te ardhshem qe pritet te dale ne tetor ne France qe sjell para lexuesit biseden e Umberto Ecos me Jean-Claude Carriegravere Nese i pari sacuteka me nevoje per prezantim i dyti e mban veten per rrefimtar Te tjeret e vleresojne per shkrimet e tij autor i suksesshem i dhjetera librave skenareve teksteve te kengeve sikunder dhe regjisor autor dramaturg sipas rastit edhe aktor apo kengetar Ka punuar me Jacques Tati dhe Luis Buntildeuel me te cilin bashkepunon mbi 20 vjet rresht Ai bashkepunon me Milos Forman Valmont Volker Schloumlndorff Le Tambour Andrej Wajda Danton Louis Malle Viva Maria Milou en Mai Jacques Deray La Piscine Borsalino Jean-Paul Rappeneau Cyrano de Bergerac etj Sidoqofte Eco dhe Carriegravere kane te perbashket bibliofiline lexime te panumerta dhe nje magjepsje te thelle ndaj budallallekut Pjese nga nje bisede fort pak e ujdisur mes dy mjeshterve te fjales Bashkebisedimi i tyre u pergatit dhe u pajis me nje parathenie te Jean-Philippe de Tonnac Ed Grasset 340 f do te dale ne librari ne 21 tetor 2010
Umberto Eco - A do te zhduket libri per shkak te internetit Ne te vertete shume pak gjera mund te thuhen per kete subjekt Me internetin ne u rikthyem ne epoken alfabetike Edhe ne qofte se kishim besuar ndonjehere se kishim hyre ne qyteterimin e imazheve ja qe kompjuteri na riktheu ne galaksine e Gutenbergut dhe gjithkush eshte tashme i detyruar te lexoje Libri eshte si puna e luges e ccedilekiccedilit e rrotes apo e gersheres Nga momenti qe i shpik veshtire eshte te besh diccedilka me te mire Philippe Starck u mundua te permiresonte shtrydhesen e limonit por ai i riu i tij per te ruajtur njefare pastertie estetike le farat te kalojne Ndoshta libri do te zhvillohet ne perberesit e tij ndoshta faqet nuk do te jene me ne leter Por ai do te mbetet ashtu siccedil eshte
Jean-Claude Carriegravere - Duket se versionet e fundit te librit elektronik e-book e vene ne konkurrence te drejtperdrejte me librin e shtypur Modeli Reader permban tashme 160 tituj
U Eco - Srsquoka asnje dyshim qe nje gjykates do te transportoje ne shtepi te tij ato 25 000 dokumentet e procesit gjyqesor qe ai ndjek nese ato gjenden te memorizuara ne nje e-book Ne fusha te ndryshme libri elektronik do te sjelle nje komfort perdorimi te jashtezakonshem Une vazhdoj te pyes veten a ia vlen te lexosh Luften dhe paqen ne e-book Do te shohim Sidoqofte ne nuk mund te vazhdojme te lexojme Tolstoin sikunder edhe te tjere libra te shtypur mbi brume letre thjesht pasi ata kane filluar tashme te dekompozohen ne bibliotekat tona
Jean-Philippe de Tonnac - Me daljen ne skene te mjediseve te reja perse te mos imagjinojme perfundimisht nje braktisje te lehte te objektit liber ne formen e tij tradicionale
U Eco - Ccedildo gje mund te ndodhe Librat mundet trsquou interesojne neser vetem nje grusht te paepurish qe do te shkojne ne muze te kenaqin kuriozitetet e tyre te perenduara ne biblioteka
J-C Carriegravere - Nese te tilla do te gjenden ende
U Eco - Por ne mund te imagjinojme fort mire se kjo shpikje e mrekullueshme qe quhet internet te zhduket ne te ardhmen Sikunder edhe balonat fluturuese qe humben ne qiejt tane E njejta gje edhe per avionin Concorde aksidenti i Gonesse-s ne vitin 2000 qe fatal Historia sidoqofte eshte e jashtezakonshme Shpiket nje avion qe ne vend te 8 oreve per te kapercyer Atlantikun i duhen vetem 3 Kush do te kish guxuar te kundershtonte nje progres te tille Por ja qe u hoq dore prej tij pas asaj katastrofes se Gonesse-s duke ccedilmuar qe Concorde kushton shume shtrenjte A eshte kjo nje arsye serioze Bomba atomike kushton po aq shtrenjte ne mos me teper
J-P de Tonnac - Po ju citoj nje verejtje te Hermann Hesse Ai shprehej keshtu rreth viteve 1950 ldquoSa me teper me kohe nevojat e zbavitjes dhe te edukimit popullor mund te kenaqen nga shpikje te reja aq me teper libri do te rifitoje dinjitetin e tij dhe autoritetrdquo
J-C Carriegravere - Ne kete drejtim ai nuk eshte genjyer Kinemaja dhe radioja bile edhe televizioni nuk i kane hequr asgje librit asgje te humbur pa deme
U Eco - Ne mund te konsiderojme se shkrimi eshte zgjatimi i dores dhe ne kete kuptim ai eshte thuajse biologjik Ai perben teknologjine e komunikimit te lidhur ngushtesisht me trupin Nderkohe qe shpikjet tona moderne kinemaja radio interneti nuk jane biologjike
J-C Carriegravere - Keni te drejte te nenvizoni Asnjehere ne nuk kemi pasur nevoje te shkruajme dhe te lexojme se sot Nuk mund te perdorim nje kompjuter pa ditur teacute shkruash dhe te lexosh Bile edhe ne nje forme me komplekse se dikur pasi ne kemi integruar te tjera shenja ccedilelesa shtese Mund te ndodhe nje rikthim tjeter drejt te folurit nese kompjuterat tane do te arrinin te shkruajne drejtperdrejt ate ccedilka themi Por kjo gje do te shtroje nje tjeter problem A mund te shprehesh mire pa ditur te shkruash as te lexosh
U Eco - Homeri do te pergjigjej pa asnje dyshim Po
J-C Carriegravere - Sepse Homeri i perket tradites gojore A mund te imagjinohet sot nje shkrimtar qe dikton romanin e tij pa nderhyrjen pajtuese te shkrimeve dhe qe nuk njeh gje prej gjeje nga e gjithe ajo letersi qe e ka paraprire Rimbaud ishte nje i ri gjenialisht i afte autor vargjesh te paimitueshme Por ai nuk ishte aspak nje i ashtuquajtur autodidakt Ne moshen 16-vjeccedilare kultura e tij ishte nderkohe klasike e fuqishme Ai dinte te kompozonte vargje ne latinisht
E pra me gjithe epitetet i llahtarshem ky shkrim arriti te terheqe vemendjen e disa peshkatareve kurioze shkrimet e te cileve permbajne disa verejtje interesante Te denja per tacuteja parashtruar autoreve Por meqenese nuk i kemi perballe gjynah le te sjellim pergjigjet e njerit prej tyre - Jean-Claude Carriegravere - ndaj pyetjeve te te tjereve peshkatare te detrave perendimore
Pyetje Dihet tashme sa mund te influencohet te shkruarit nga mjeti Por tabletat numerike si e-book a nuk do ta shnderrojne leximin duke imponuar tekste per te mos thene vepra me te shkurtra me te nguleta dhe lehtesisht te kuptueshme te ndertuar ndryshe nga ato te shkruara mbi leter Po sikur ky model numerik te zhvillohet ne shkalle te gjere sikunder mund te imagjinohet pa rrezik dhe te ndaje popullaten e lexuesve ne polivalente dhe lexues numerologjike thuaj te paafte te arrijne te lexojne me shume se dy faqe leter Ju falenderoj per vemendjen
Jean-Claude Carriegravere IE dashur me siper sigurisht ju keni dashur te shpreheshit te shnderrojne shkrimin te pakten ne llojin e librave te propozuara dhe jo leximin i cili mbetet i nenshtruar ndaj nje ritmi synor dhe mendor tashme te vjeter Nuk arrij te shoh se si mund te lexohet ndryshe Te shkruarit po ndoshta Thuhej dikur se makina e shkrimit favorizoi nje ritem tjeter me te nderprere me te shpejte Nuk e di sacutejam i sigurt Ma kane bere shpesh kete pyetje bile edhe ndaj kinemase Nuk di se si te pergjigjem Nuk jam aspak profet Disa studenteve amerikane iu pergjigja nje dite ju kerkoj ndjese per perseritjen A u shnderrua valle letersia gjate kalimit nga penda e pates ne penden metalike Askush nuk di gje Por diccedilka eshte e sigurt jeta a patave po ajo u shnderrua Lidhur me pyetjen tjeter tuajen nje mister ccedilacutedo te ndodhe me leximin po me lexuesit Ndoshta ata lexues numerologjike do te jene me te shumte se lexuesit e sotem kush e di Sikunder dhe kaq dhe aq shnderrime te tjera teknologjike mund te nderhyjne Pyetja e vertete mbetet e meposhtmja rrugetimi i heshtur i gjese se shkruar lidhur me kuptimin tone ose perceptimin tone a do te jete valle me i shkurter dhe mbi te gjitha me i mire A do te jemi ne rishtas te detyruar te mesojme te lexojme Miqesisht juaji
Pyetje Botimi numerik permban avantazhe te rendesishme ekologjik grumbullim thuaj i pafundme sasi dhe kohezgjatje lidhje drejt burimeve te tjera fjalore mundesi komentesh pergjate leximit kerkime te menjehershme me fjale-ccedileles shtypje e perzgjedhur lexim me iPhone mjete elektronike leximi PC leter A nuk keni pershtypjen qe gjithe keto mjete qe ofrojne mjediset elektronike e bejne leximin me te lehte dhe ne radhe te pare me te plote Personalisht gjendem i ccediloroditur kur filloj dhe shfletoj nje liber prej letre
Jean-Claude Carriegravere Askush nuk ve ne pyetje avantazhet praktike te e-book por edhe ai mbetet nje liber ne nje tjeter forme Zgjedhja e mjedisit te leximit eshte ccedileshtje personale e gjithkujt Ccedileshtje mukajeti ndoshta intimiteti te ndjeshem me nje objekt unik personal qe dikush mund ta nenvizoje shkarravite palose grise etj etj Nje gje nuk arrin te eliminoje nje tjeter dhe bile me mire keshtu Ne vitet lsquo20 apo lsquo30 tregonin se kinemaja do te eliminonte te gjitha format e tjera te te shprehurit teatrin operan bile edhe librin Ajo perbente artin total Rezultati asnjehere ekspozitat e piktures nuk kane terhequr me shume njerezit sa sot Kryesorja nuk eshte teknika por ideja Miqesisht juaji
Verejtje Keynes thoshte Ari eshte nje relikte barbare A sacutemund te thuhet ne te njejten menyre Letra eshte nje relikte barbare
Jean-Claude Carriegravere Plotesisht e mundshme por druhem dhe dyshoj ndaj atyre qe i tregojne barbaret me gisht Mos doni te thoni me kete te vjetra demode te tejkaluara Apo nen shembullin e grekeve te dikurshem me barbare quani ata qe nuk dinin te shkruanin greqishten Ne kete rast papirusi me tej pergamena dhe me ne fund letra kane qene faktore te qyteterimit Ndoshta tjetra nuk do te arrije te mbijetoje Por nuk shoh asgje te keqe ne te Ajo ccedilka do te ishte vertet e rende eshte zhdukja e te shkruarit Nuk jemi ende aty e provon vete fakti qe jemi duke shkruar Me simpati
PS fjala relikte ofron nje fare parfumi te shenjte te ccedilmuar bile edhe mrekullor A do te vije valle rasti te adhurojme ne ate apo kete kishe nje origjinal te Flaubert apo te Borges
Ndaj peshkatareve vendalinj po mundohem vete te gjej argumentet
PF Une do nxirrja si argument kryesor kunder argumenteve te profesorit lenden nga e cila prodhohet letra druri Sikur botimi i gazetave flyers dhe librave te ca poeteve si ajo Kezja psh qe na solli njehere Mirazh ketu te vazhdojne te botohen edhe per nja njezet vjet te tjere me te njejtat ritme ai afrikani do te jete duke e lexuar librin i ulur ne barin e lendines sepse drurin subtropikal ku duhet te ishte ulur do ia kene prere per te bere letren e librit qe ai po lexon Une nuk kerkoj qimen ne kashte por sidoqofte nuk blej kurre gazete Pemet jane gjeja e gjalle qe nderoj me shume ne kete planet
GX Ndjenje e fisme dashuria dhe nderimi per drurin pemet Por pertej ekzistences si qenie e gjalle nga te gjitha qyteterimet pema eshte keqyrur si pasuri natyrore si lende e pare Si e tille ajo ka dhene bishtin e kazmes dhe rroten qerren dhe barken dhe mbi te gjitha qerestene Kete lloj lende e pret i njejti fund sikunder edhe naften apo hekurin dhe mbetet funksion i drejtperdrejte i makutllekut njerezor Aq me teper kur produkti i saj me i ccedilmuar - letra - perdoret per flyers apo te tjera botime qe sacutekane te bejne aspak me letersine Megjithate te mos harrojme jo vetem se prodhimi i letres behet mbi bazen e mbetjeve te drurit 60 te paperdorshme ne fusha te tjera si mobiliet apo lenda e ndertimit sikunder dhe me leter te ricikluar 40 por edhe se pema eshte nje qenie fundi i te ciles eshte vdekja e natyrshme dhe e pashmangshme Dhe besa do te preferoja qe ajo peme te shnderrohet ne nje lende fisnike - leter per nje liber qe te mund ta shfletoj ta lexoj dhe ta perkedhel sesa kalbesire pleh per peme te tjera
Nga Georges Xexo e gjeni ne albanie-albanaiscom