Mosha e pensionit puna dhe mprehtesia e trurit
Ne luften kunder shenjave te pensionit amerikanet perdorin fjalekryqe Sudoku shah e lojra te tjera mendore. Por nje studim i ri tregon se per ta mbajtur trurin ne forme eshte me mire te punosh sesa te rrish.
Ndersa shume prej moshatareve kane kohe qe kane dale ne pension Dan Morgenstern as qe e mendon nje gje te tille. Prej 34 vjetesh ai drejton institutin e muzikes ne universitetin Rutgers. Dan Morgenstern eshte 80 vjec. Ai ndjehet mire dhe eshte i bindur se puna e ka ndihmuar qe te kete mendje te mprehte.
Dhe ndoshta ka te drejte sepse nje studim i ri tregon se puna pertej moshes se pensionit ndihmon ne mbajtjen e trurit ne forme.Doktor Ricard Suzman ne institutin kombetar te plakjes thote se vendi i punes mund te jete nje faktor shume i fuqishem ne ruajtjen e aftesise se trurit.
Nje grup profesoresh te ekonomise autore te studimit shqyrtuan te dhenat e grumbulluara prej 20 vjetesh mes mijera personave te moshuar nga 11 vende te botes. Pjesmarresit ne studim u moren ne provim per matjen e shkalles se kujteses dhe amerikanet - te cilet jane te prirur te punojne pertej moshe se pensionit - arriten rezultate te larta.
Shkencetaret nuk jane ne gjendje te thone nese mprehtesia mendore lidhet me punen apo eshte nderveprimi shoqeror qe ndihmon ne mos dobesimin e aftesive mendore tek te moshuarit. Disa shkencetare nuk jane te bindur dhe duan me shume te dhena. Megjithate studimi e ben me bindes argumentin se trurin perdore ose humbe - si instrumentin - me mire te perdorur sesa te ri por te ndryshkur.
Trajtimi i varesise ndaj barnave
Agjencia amerikane e barnave po shqyrton nje menyre te re per trajtimin e personave te ndervarur nga barnat kunder dhimbjeve.
Opioidet jane barna qe jepen me recete per lehtesimin e dhimbjeve. Ne kete grup barnash perfshihen Percocet Vicodin Oxycontin. Sipas nje studimi mbi 6 milione amerikane marrin barna edhe kur nuk kane nevoje pra per qellime jo mjekesore. Shume prej ketyre barnave jane kunder dhimbjeve. Kur njerezit behen te ndervarur nga ilacet kunder dhimbjeve shkeputja nga kjo varesi eshte shume e veshtire.
Ne te kaluaren per trajtimin e varesise nga barnat kunder dhimbjeve jane perdorur ilace opioide si p.sh. Methadone. Por fakti eshte se njerezit behen te ndervarur edhe nga ky ilac. Barnat Opiode zakonisht aktivizojne pjesen e trurit qe bllokon dhimbjen dhe prodhojne euforine e droges.
Administrata e ushqimeve dhe barnave F-D-A tani po shqyrton nje qasje te re. Me vetem nje injeksion ne muaj te nje ilaci te quajtur NALTREXONE aktivizimi i kesaj pjese te trurit ndalet. Por Naltreksoni ka nje efekt anesor marrja e shpeshte e tij e ben te njejten pjese te trurit teper te ndjeshme. Kjo do te thote se kur nje person nderpret marrjen e Naltreksonit edhe nje doze e vogel opiods e ben ate te ndjehet i droguar.