N CEFTA, rrezikohet kryesimi
Kosova po hyn n vitin 2010 pa e zgjidhur problemin e prfaqsimit si pjes e Marrveshjes pr Tregti t Lir t Evrops Qendrore. Nse nuk gjendet ndonj zgjidhje deri n vitin tjetr, prfaqsuesit e bizneseve alarmojn se shteti m i ri rrezikon ta humb kryesimin e CEFTA-s n vitin 2011.
Serbia, e cila kryeson kt marrveshje n mot, njeh vetm UNMIK-un, duke injoruar institucionet kosovare. Pas shpalljes s pavarsis, Serbia e Bosnja gjejn arsyetime t ndryshme pr t bllokuar mallrat Made in Kosova. Atyre iu pengon vendi i prejardhjes dhe vula e Republiks s Kosovs.
Me gjith kto probleme, drejtuesit e Ods Ekonomike thon se vrehet edhe nj ngr tek institucionet tona, pasi spo bjn sa duhet rreth lobimit. N letrn q asociacioni m i madh i bizneseve i ka drguar Qeveris dhe disa ministrive, thuhet se duhet rritur aktiviteti diplomatik pr sigurimin e prfaqsimit, posarisht kur dihet se n vitin 2011, Kosova duhet t jet kryesuese e radhs s CEFTA-s. N t kundrtn, sipas zyrtarve t OEK-ut, Kosova njmend rrezikon ta humb radhn e kryesimit.
Sipas Berat Rukiqit, sekretar n OEK, kjo zgjidhet prmes lobimit te shtetet me ndikim, duke aranzhuar vizita dhe pjesmarrje n takime t ndryshme.
Kemi krkuar q Ministria e Tregtis ta shtoj aktivitetin diplomatik. Mendoj se n kt drejtim kan dshtuar, ka thn Rukiqi.
Ai thot se Kosova do t duhej t kishte dialog edhe me Serbin, pasi q n mot shteti fqinj e kryeson kt marrveshje, dhe kur ti vij radha Kosovs, i gjith dokumentacioni pr kryesim transferohet nga ky shtet.
Nga ana tjetr, ministri i Tregtis dhe Industris, Lutfi Zharku, duke mos dashur t merret me kto kritika, ka thn se po punohet me t gjith q t zgjidhet shtja e prfaqsimit. Ndrkaq, pr rrezikun e humbjes se kryesimit n CEFTA, Zharku arsyetohet fare thjesht.
Rendin e dikujt tjetr, smund ta merr askush, shprehet ai.
Ndrkaq, Shpend Ahmeti, drejtor i Institutit pr Studime t Avancuara (GAP), ka thn se kryesimi mund t humb vetm pr shkak t problemeve politike. Prej shpalljes s pavarsis, Kosova nuk mund t ballafaqohet me problemin e mbylljes s kufirit nga ana e Serbis dhe Bosnjs.
Vetm ndonj vendim pr mbylljen e importeve nga kto dy shtete, apo presion ndrkombtar, mund ta zhbllokoj situatn, thot Ahmeti.
Ahmeti shton se prkundr presionit ndrkombtar, Kosova duhet t ket guximin q ti marr kto vendime, pasi n pyetje jan interesat e Kosovs.
Ne i kemi pyetur ndrkombtart ka t bjm, dhe tani jemi n kt pozit ku jemi. Kjo sht shtje ekonomike dhe duhet t konsiderohet si e till, vlersoi ai.
Ndryshe, marrveshjen e CEFTA-s pr Kosovn e ka nnshkruar n at koh UNMIK-u. Prandaj, shtetet fqinje, si Serbia dhe Bosnja, po gjejn behane te nnshkruesi dhe logoja. Madje, pala kosovare nuk lejohet t marr pjes n takimet e Sekretariatit nse nuk jan aty ndrkombtart.
Por, sipas ministrit Zharku, Serbia nuk sht edhe aq problem i madh, sa sht prfaqsimi, kur dihet se ende respektohen vendimet e UNMIIK-ut.
Serbia nuk e ka kontestuar pjesmarrjen ton aty, por ajo nuk i njeh institucionet tona. Pranon vetm UNMIK-un, thot Zharku.
Megjithat, prfaqsuesit e komunitetit t biznesit thon se problemi i prfaqsimit nuk sht adresuar me koh nga pala kosovare, por vetm pasi sht krijuar problemi, kan marr vesh shtetet nnshkruese.
Serbia, e cila kryeson kt marrveshje n mot, njeh vetm UNMIK-un, duke injoruar institucionet kosovare. Pas shpalljes s pavarsis, Serbia e Bosnja gjejn arsyetime t ndryshme pr t bllokuar mallrat Made in Kosova. Atyre iu pengon vendi i prejardhjes dhe vula e Republiks s Kosovs.
Me gjith kto probleme, drejtuesit e Ods Ekonomike thon se vrehet edhe nj ngr tek institucionet tona, pasi spo bjn sa duhet rreth lobimit. N letrn q asociacioni m i madh i bizneseve i ka drguar Qeveris dhe disa ministrive, thuhet se duhet rritur aktiviteti diplomatik pr sigurimin e prfaqsimit, posarisht kur dihet se n vitin 2011, Kosova duhet t jet kryesuese e radhs s CEFTA-s. N t kundrtn, sipas zyrtarve t OEK-ut, Kosova njmend rrezikon ta humb radhn e kryesimit.
Sipas Berat Rukiqit, sekretar n OEK, kjo zgjidhet prmes lobimit te shtetet me ndikim, duke aranzhuar vizita dhe pjesmarrje n takime t ndryshme.
Kemi krkuar q Ministria e Tregtis ta shtoj aktivitetin diplomatik. Mendoj se n kt drejtim kan dshtuar, ka thn Rukiqi.
Ai thot se Kosova do t duhej t kishte dialog edhe me Serbin, pasi q n mot shteti fqinj e kryeson kt marrveshje, dhe kur ti vij radha Kosovs, i gjith dokumentacioni pr kryesim transferohet nga ky shtet.
Nga ana tjetr, ministri i Tregtis dhe Industris, Lutfi Zharku, duke mos dashur t merret me kto kritika, ka thn se po punohet me t gjith q t zgjidhet shtja e prfaqsimit. Ndrkaq, pr rrezikun e humbjes se kryesimit n CEFTA, Zharku arsyetohet fare thjesht.
Rendin e dikujt tjetr, smund ta merr askush, shprehet ai.
Ndrkaq, Shpend Ahmeti, drejtor i Institutit pr Studime t Avancuara (GAP), ka thn se kryesimi mund t humb vetm pr shkak t problemeve politike. Prej shpalljes s pavarsis, Kosova nuk mund t ballafaqohet me problemin e mbylljes s kufirit nga ana e Serbis dhe Bosnjs.
Vetm ndonj vendim pr mbylljen e importeve nga kto dy shtete, apo presion ndrkombtar, mund ta zhbllokoj situatn, thot Ahmeti.
Ahmeti shton se prkundr presionit ndrkombtar, Kosova duhet t ket guximin q ti marr kto vendime, pasi n pyetje jan interesat e Kosovs.
Ne i kemi pyetur ndrkombtart ka t bjm, dhe tani jemi n kt pozit ku jemi. Kjo sht shtje ekonomike dhe duhet t konsiderohet si e till, vlersoi ai.
Ndryshe, marrveshjen e CEFTA-s pr Kosovn e ka nnshkruar n at koh UNMIK-u. Prandaj, shtetet fqinje, si Serbia dhe Bosnja, po gjejn behane te nnshkruesi dhe logoja. Madje, pala kosovare nuk lejohet t marr pjes n takimet e Sekretariatit nse nuk jan aty ndrkombtart.
Por, sipas ministrit Zharku, Serbia nuk sht edhe aq problem i madh, sa sht prfaqsimi, kur dihet se ende respektohen vendimet e UNMIIK-ut.
Serbia nuk e ka kontestuar pjesmarrjen ton aty, por ajo nuk i njeh institucionet tona. Pranon vetm UNMIK-un, thot Zharku.
Megjithat, prfaqsuesit e komunitetit t biznesit thon se problemi i prfaqsimit nuk sht adresuar me koh nga pala kosovare, por vetm pasi sht krijuar problemi, kan marr vesh shtetet nnshkruese.