Nga se vuan Drejtësia ?
2. Mbi reformen ne Drejtesi
Fitim Hoxhati
Reforma në drejtësi si çdo reforma ka e duhet të ket렠shkak dhe mbi këtë baz렠duhet të ketë nj렠synim. Këtë e kemi thën렠të gjithë e gjithmon렠 dhe në dukje është e saktë , korrupsioni e paaftësia , por e keqia është se këto terma kanë na tyrë deklarative, politike e propagande partiake, sepse nuk shoh të jetë bërë ndonjë analizë konkrete e as rrugë konkrete për luftimin e tyre .Reforma nuk bë het me teza të hedhura në seminare e konferenca , teza q렠po të më kërkohet mund të vërtetoj se janë pik렠për pikë përseritje prej kaq e aq vjetësh . Kjo jo vetëm se pjesmarja disiplinohet me një ftesë e me një program bajat : referati me temën .. nga x, pyetje e përgjigje nga y , diskutim i kryesor nga filani e diskutimi i dytë nga fisteku . Ah po edhe .. konkluzionet: Të rriten inspektimet , t렠rriten procedimet dhe dënimet për korrupsionin e të tjera si këto që me ngjajnë si recetat e gjata të disa mjekëve tanë që njohin vetëm mjekimin e sëmundjes e nuk e njohin parandalimi e saj . Reforma duke analizuar shkencërisht problemet për të dalë në rrugë zgjidhjet nuk behet as me debate televizive të cilat në më të shumtën vlejnë për tërhequr vëmëndjen e publikut për problemet , në mos po që ta dijë ky publik sa i zgjuar jam e si i a bëra mat filanit .
Nëse bëhet pun렠e vërtetë shkencore për kriminalitetin a konfliktet civile , natyra , llojet , tendecat , shpërndarja , të dhënat për personat e implikuar , format , m렠nyrën e ndëshkimit a zgjidhjen e tyre e plot të tjera, mjafton të dihet se që nga viti 2008 në Shqipëri nuk del statistika e përqëndruar në shkallë vendi sepse specialisti i vetëm që paguhet për at렠 pun렠vërtet렠 ulet n렠karrige por bën punë të një sektori tjetër me organikë të bollëshme e të plotësuar. Se si mund t렠studiohet sëmundja pa analizat e të dhënat e nevojëshme këtë e dinë vetëm. xherahët .
Kur u njoha me deklaratën e të nderuarit nënkryetar të K.L.D, z. Kreshnik Spahiu, se dy janë problemet më madhore me të cilat përballet sistemi i drejtësisë: vonesat në afatet e gjykimit dhe nepotizmi (Gazeta Shqip dt 19.4.20) më erdh për të qeshur sepse tablloja reale e Drejtësisë tonë na nxjerr të dhëna e probleme tejet të rënda para të cilave vonesat e proceseve jan렠pesë me hiç e që padyshim nuk i hasim jo në Europën perëndimore por as në vendet e tjera të Ballkanit , sikurse del nga statistikat zyrtare të Ministris렠tonë të Drejtësisë për aq sa janë publikuar në vëllime të posaçme e në internet deri më 2008 ( për 3 vjetët e fundit duhet të ketë shkrirë shërbimin e saj statistikor ndryshe nga Gjykata e Lartë që ka korrektese të dukëshme edhe për vitin 2010.)
Pa dyshuar në aftësitë profesionale e ndershmërinë e shumicës së juristëve , gjyq ta rëve , prokurorëve e avokatëve, përmasat e të dhënave negative statistikore duket se nuk njihen nga dinjitarët tanë të Drejtësise përderisa nuk mund të them se mby llin sytë.
Të marrim cilësinë e vendimeve të gjykatave të rretheve gjyqësore që na japin mundësinë të zbulojmë simptomat e dy nga semundjet kryesore të Drejtësisë . që për mua janë paaftësia profesionale në shkallë e përmasa shqetësese dhe korrupsioni .
Më 2008 gjykatat e Apelit kanë cënuar 29 % te vendimeve penale të shqyrtuara me rekordet e Apelit Shkodër 53 %, Korç렠44 % . Vlorë 58 % Fier dhe Apeli i Krimeve të rënda 45 % etj, ndërsa nga gjykatat e rretheve gjyqësorë, Tepelena 50%. Fieri 60 % , Lezha 73%, Kukësi 75 % . etj
Tabllo të tillë në penalet kemi edhe për vitet e mëparëshme , më 2007 gjithsej cënuar 28 % e çështjeve të shqyrtuara në gjykatat e Apelit, me 2006 mbi 50 % më 2005 rreth 65 % etj..
E till렠është tablloja edhe për çështjet civile : me 2008 cënuar 32 % më 2007 28 %. më 2006 afro 50 % me 2005 mbi 30 % etj.
Nga sondazhet e njëjta punë edhe me 2009. Gjykatës së Tiranës i janë cënuar gjithsej rreth 25 % e vendimeve ndërsa asaj të Shkodrës 24 % etj
Duke lënë mënjanë domethënien e këtyre të dhënave për cilësinë e punës dhe shkallën e drejtësisë reale, vetëm në aspektin ekonomik këto të thonë se përgjithësisht 30 % e buxhetit të Drejtësisë vete dëm ndërkohë që në fushë të biznesit , rëndimi i kostos së prodhimit në përmasa t렠tilla ka vetëm një përfundim: Faliment!
Por çflas ! Një të të gjashtës s렠palëve u ështe bërë padrejtësi ndërsa një të gjashtës tjetër u janë njohur të drejta ne kundërshtim me ligjin .
E shikuar me dylbitë e Komitetit Shqiptar të të drejtave të njeriut me 2008 rezultojnë afro 30 mijë çështje civile me palë kundështare dhe duke pranuar se në të palët jan렠vetëm me nga nj렠person dalin 60 mij렠dhe me një të tretën 20 mij렠të dëmtuar ose të favorizuar padrejtësisht që kanë pasoja në gjithë familjet përkatëse q렠ndaj mezatares familjare prej tre vetash japin 60 mijë të dëmtuar apo të favorizuar.
Ndërkohë kemi afro 31 mijë çështje me palë të vetme q렠përfaqësojn렠90 mijë familiare që japin 30 mijë të dëmtuar apo të favorizuar . Gjithsej të tillë në proceset civile ,100 mijë veta. U duhen shtuar këtyre dëmtimet nga preceset gjyqësore penale dhe demtimet nga e çështjet e hetimore të pushuara por të rifi lluara .
Dhe n렠të gjitha këto nuk përshihet gjithë rrethi i të dëmtuarve apo përfituesve padrejtësisht sepse kryesisht në gjykimet civile me palë e kundërshtare mund t렠kemi edhe 10 a 20 persona e më shum렠që përben렠palet në seicilin krah sidomos në çështje të tilla si kthim pronash , pjestim pasurie , apo konflikte trashëgimie sikurse mund të kemi edhe në gjykimet me palë të vetme por me shum렠 pretendues siç ndodh rëndom n렠 vertetimet e fakteve juridike etj .
Nuk do ishte pa buk렠të thuhen dy fjalë edhe për cilësinë e vendimeve të Gjykatave te Apelit e pse jo edhe të Gjykatës së Lartë por as është vëndi e as i lejoj vehtes të bëhem monoton, ndaj për të gjitha gjykatat e bashkë me to , këtë radhë edhe për Prokurorinë, Ministrinë e Drejtësisë e atë të Brëndëshme,do them nja dy fjalë që kanë brënda komedinë e tragjedin렠profesionale .
Është fjala per çështjen Almir Rrapo:
Me datën 2.7.2010 në përgjigje të një kërkese amerikane për ekstradimin e tij , me mbështetje të Ministrisë së Drejtësis렠 e Prokurorisë , është arrestuar Almir Rrapo
Gjykata me datë 30.09.2010 ka,pranuar kërkesën e Prokurorisë për ekstradimin e tij në Sh.B.A., vendim të cilin Gjykata e Apelit Tiran렠me datë 01.11.2010, e ka lënë në fuqi .
Me menjëherë pas kësaj , Gjykata e Strasburgut kërkoi pezullimim e ekstradimit për më kot .Me datën 25 nëndor 2010 realizohet ekstradimi i tij .