Nishani: Në qershor nis nga puna përmbarimi privat

Ministri i Drejtësisë shpjegon funksionimin e këtij shërbimi të ri, sa licenca do të jepen

N Ministrin e Drejtsis u zhvillua dje konkurrimi pr prmbarues privat, nga ku 65 kandidat iu nnshtruan testimit me shkrim. Por, jo t gjith fituesit do t marrin licenc, pasi dhnia e licencave do t bhet n baz t popullsis, nevojave q ka pr prmbarues privat, ashtu sikundr ndodh edhe me konkurrimin pr noter. Ajo q e bn t ndryshm kt shrbim nga prmbarimi publik sht pavarsia, pra nuk do t ket varsi nga institucionet, por vetm nga zbatimi i ligjit dhe procedurat. Pritet q funksionimi i ktij shrbimi t filloj n qershor t ktij viti, ndrkoh q prmbaruesit privat do t gjejn vet ambientet ku do t sistemohen pr t ushtruar profesionin, ashtu sikundr veprojn edhe avokatt dhe notert. Megjithat, paralelisht me dhnien e licencave do t prcaktohen nga bashkpunimi i Ministris s Drejtsis dhe asaj t Financave tabela e tarifave pr shrbimet q do ofrojn prmbaruesit privat. Pr funksionimin e ktij shrbimi t ri, tarifat me t cilat do t procedojn apo dhe shtjet q do t ekzekutojn, kreu i Ministris s Drejtsis, Bujar Nishani, jep disa shpjegime pr median. Madje, n intervistn e tij, ministri Nishani thekson se prmbaruesit privat nuk do ken varsi nga institucioni q drejton apo nga ndonj institucion tjetr, por do t jen trsisht t pavarur. Ministri v n dukje se nga ana e Ministris s Drejtsis sht duke u prgatitur nj database dhe nj hart, me qllim q pr shtjet pr ekzekutim t mos ket prplasje mes prmbaruesve. Sipas ministrit, n database do t ket shtjen, kush e relaton, tarifa dhe si sht zgjidhur. Kjo do evitoj q prmbaruesit privat dhe publik t ken prplasje mes tyre. Nga ana e qeveris sht dhn 50 milion lek pr ngritjen e ktij database, ndrkoh q edhe nga BE-ja sht dhn nj shum e konsiderueshme eurosh.

Sot zhvillohet konkursi i prmbaruesve privat. Sa persona kan konkurruar?

S pari, dshiroj t’u jap nj informacion mbi nisjen e procedurs 30 dit m par. Ministria e Drejtsis bri njoftimin, qoft n median e shkruar dhe n faqen zyrtare t Ministris s Drejtsis, ku jan shpallur edhe krkesat pr gjithsecilin nga kandidatt q duhej t dorzonte, si dhe dokumentacioni q duhet t plotsonte. N Ministrin e Drejtsis, prve nj urdhri t ministrit t Drejtsis, sht krijuar edhe nj komision i posam pr mbledhjen dhe verifikimin e dokumentacionit, n parashikim t ligjit. Nga informacionet q kam, di q jan regjistruar 72 krkesa, nga t cilat jan przgjedhur vetm 25 pr shkak t korrektsis dhe plotsimit t dokumentacioneve. Pr t’u dhn nj shans t dyt t gjith personave t tjer, neve aplikuam pjesn e apelimit dhe pas mundsis s apelimit, edhe 60 persona t tjer u kualifikuan. Pra, sot, nga informacionet e mia rezulton se jan 65 persona nga 72 persona q kan aplikuar q u sht dhn e drejta pr t hyr n konkurrim. Tashm sht nj komision i prbr nga prfaqsues t Ministris s Drejtsis, prfaqsues t Shkolls s Magjistraturs dhe Shrbimit Prmbarimor, t cilt pasi do t prfundoj provimi, do t hapet zarfi me prgjigjet e sekretuara, t cilat jan prgatitur si pyetje dhe prgjigje ditn e sotme, prpara fillimit t provimit dhe jan thirrur specialistt pr t formuluar pyetjet, t cilat jan sekretuar dhe pas sekretimit t tyre ka filluar provimi. M pas procedura natyrisht q do t filloj, q n baz t krkesave dhe n baz t parashikimeve q ka ligji prkats do t prcaktohet se cili do t jet numri i atyre, t cilt do t licencohen m pas nga nj tjetr komision i posam, por natyrisht q rezultatet e provimit do t jen ato q do t prcaktojn t drejtn e gjithsecilit pr t prfituar nj licenc pr prmbarues privat.

Pasi t prfitojn licencn pr prmbarues, si do funksionoj prmbarimi privat?

Shrbimi Prmbarimor Privat ka t gjitha t drejtat dhe atributet q ka pasur deri m sot shrbimi prmbarimor publik. Pra, nuk ka asnj diferencim apo dallim nga t drejtat, detyrimet dhe procedurat q shrbimi do t funksionoj. Arsyeja e qeveris shqiptare apo ligjvnsit q miratoi kt iniciativ t qeveris, q gjykojm q sht nj hap i rndsishm n reformn e sistemit t drejtsis, ishte fakti q krahas shrbimit prmbarimor publik, t’u ofrojm qytetarve shqiptar edhe nj alternativ tjetr, alternativn e shrbimit prmbarimor privat. Nisur nga ankesat q ka pasur vazhdimisht n Ministrin e Drejtsis, por edhe n institucionet e tjera qeveritare, q shpeshher ekzekutimi i vendimeve gjyqsore, sepse mjaft her debitore jan institucionet publike, besoj se sht nj gjetje e drejt q tashm po krijohet nj trup privat jasht shrbimit prmbarimor publik dhe t shikojm se sa eficent do t jet. Nse rezulton se vrtet shrbimi prmbarimor privat do t jet shum her m eficent sesa ai shtetror, pse jo do t kalojm n nj t ardhme trsisht n nj sistem prmbarimor privat. Por, modeli q ne sot po aplikojm sht nj model i cili ekziston edhe n disa nga vendet e Bashkimit Evropian.

A ka ndonj numr limit t personave, t paktn n kt faz, sa mund t jet numri i personave q mund t licencohen? Rezultatet mund t jen t mira, mirpo pr sa prmbarues privat ka nevoj Shqipria, apo kush e fiton merr nj licenc?

Nuk sht se do njeri q do fitoj provimin, do t marr licencn, pasi po t’i referohemi ligjit pr Noterin, ky ligj ka nj numr t prcaktuar notersh q i referohen numrit t popullsis t do qyteti. Kjo mbetet nj faz e dyt, ku besoj se nj grup i prbashkt pune, qoft me specialist t fushave t zbatimit t drejtsis, qoft nga Dhoma Kombtare e Avokatis apo Dhoma e Noteris, t cilt kan eksperienca n kt drejtim, apo qoft edhe nga specialist t Shrbimit Prmbarimor aktual, n baz t raporteve me popullsin, do t prcaktohet edhe numri i atyre q do t prfitojn licencn.

Prmbaruesit privat do t jen nn varsin e ktij institucioni, si do t funksionoj, do ken zyra t prbashkta apo do t jen trsisht t pavarur?

Prmbaruesit privat do t jen trsisht t pavarur. Ashtu si sht organizuar sot Dhoma Kombtare e Avokatis apo ajo e Noteris, edhe prmbaruesit privat do t ken Dhomn Kombtare t Prmbaruesve apo n dhoma lokale prmbaruesish. Pra, ata nuk do t ken asnj lloj varsie nga Ministria e Drejtsis dhe nga asnj institucion publik, pasi do t funksionojn trsisht n baz t vetorganizimit dhe t vetrregullimit, por procedura, prgjegjsit dhe t drejtat jan t prcaktuara n ligj. Si kemi sot komunitetin e avokatve q funksionojn n Dhomn Kombtare t Avokatis, apo notert q funksionojn n Dhomn Kombtare t Noteris, ashtu do t funksionojn edhe prmbaruesit e ardhshm privat.

Kur do t nis nga funksionimi prmbarim i privat?

Un besoj q brenda muajit qershor, padyshim q do t kemi nisjen e funksionimit t shrbimit prmbarimor privat.

Sa mund t’i kushtoj nj qytetari marrja e shrbimit nga nj prmbarues privat pr t ekzekutuar nj vendim gjykate?

Natyrisht mbetet pr t’u prcaktuar n tabeln e tarifave, e cila do t jet nj prcaktim i prbashkt midis Ministris s Drejtsis dhe asaj t Financave. Natyrisht q referencat jan, pasi sot kemi nj shrbim prmbarimor q funksionon, ashtu si kemi tarifa t shrbimit t noterve dhe avokatis. Pra, menjher pas prcaktimit t trups q do t shrbej, menjher Ministria e Drejtsis dhe ajo e Financave do t prcaktojn edhe tabeln e tarifave. Por, natyrisht q do t vrtiten rreth ktyre q ne kemi sot.

Konkretisht, ku jan fushat ku e humbi betejn prmbarimi publik?

N trsi jan n ekzekutimin e vendimeve q kan t bjn me fushn civile. Dua t’u sjell n vmendjen tuaj informacionin q jan disa shtje q do t’i mbeten ekskluziv shrbimit prmbarimor publik, si jan e drejta familjare dhe ajo e t miturve. Kto do t mbeten t drejta ekskluzive t shrbimit prmbarimor publik, pasi jan shtje sensitive dhe krkojn nj lloj prkujdesje dhe natyrisht q shrbimi prmbarimor do t’i trajtoj ato pa pagesa, pasi ato do i paguaj shteti. Ndrsa t gjitha shtjet e tjera do t jen n kompetenc t shrbimit prmbarimor privat. Besoj q problematika m e madhe ka qen tek ekzekutimi i shtjeve civile, pasi shpeshher debitort kan mangsi apo munges t resurseve financiare apo ekonomike, pr t cilat mund t veprohet me shrbimin prmbarimor. Gjithsesi, besoj q kjo nuk sht thjesht nj eksperienc, por sht nj praktik q n mjaft vende ka rezultuar me sukses dhe ne po e zgjerojm akoma m shum mnyrn e ushtrimit t s drejts pr qytetart.

far tagri do ket m shum shrbimi prmbarimor privat, ndryshe nga ai publik?

N fakt, shtjet shpeshher jan m komplekse nga sa prcillen. Le t marrim rastin kur nj debitor nuk ka resurse t tilla financiare, ose le t themi q detyrimi sht m i madh nga sa disponon nj debitor. Ideja e krijimit t shrbimit prmbarimor privat, s pari sht pr t rritur realisht transparencn e veprimtaris s ktij shrbimi, q ka t bj me ekzekutimin e vendimeve gjyqsore. S dyti le t shikojm dhe t ofrojm nj mundsi tjetr, nse n t vrtet njerz m t specializuar, pr t gjetur, pr t investiguar mbi burimet financiare t debitorit, t vihen n prov dhe le t ofrojn mundsi m shum. Un mendoj se ofrimi i nj mundsie m tepr pr kt lloj shrbimi, jo vetm pr shkak t transparencs, ju jep mundsin njerzve q e ndiejn veten t aft pr t ofruar kt shrbim.