Halimi: Pushimi i hetimit, nga gjykata jo nga prokuroria

Duhet të ndryshojë Kodi i Procedurës Penale për të evituar selektivitetin

Kritikat e fundit t institucioneve t pavarura pr prokurorin bjn t nevojshm ndryshimin e Kodit t Procedurs Penale. Kshtu pohon pr “standard” deputeti demokrat, antar i Komisionit t Ligjeve, Eduard Halimi. Sipas tij, duhet t ndryshoj ajo pjes e ligjit q i jep t drejt prokuroris t pushoj hetime t ndryshme dhe t’i kalohet kjo kompetenc gjykats. Qndrimi i tij vjen pas kritikave t Kontrollit t Lart t Shtetit, Komisionit Qendror t Zgjedhjeve, por dhe Inspektoratit t Lart t Deklarimit dhe Kontrollit t Pasurive, ndaj organit t akuzs. N kuadr t ktyre ndryshimeve, Halimi flet dhe pr nevojn e pjesmarrjes s opozits, pa t ciln nuk mund t votohen projektligje apo ndryshime n kode t ndryshme. Gjithsesi, ai shton se mosmiratimi i ktyre ndryshimeve n ligje t ndryshme nuk bllokon punn pr aq koh sa ka nj baz ligjore, mbi t ciln institucionet funksionojn. N kuadr t ndryshimeve, Halimi komenton dhe Kodin Zgjedhor, i cili krkon patjetr prezencn e opozits pr t
ndryshimet e duhura sipas rekomandimeve t OSBE/ODIHR-it. Gjithsesi, ai shton se nse opozita nuk do t jet e pranishme, n zgjedhjet lokale do t shkohet me kt kod zgjedhor.

Zoti Halimi, nj sr institucionesh t pavarura q kan raportuar tashm n Kuvend kan kritikuar punn e prokuroris. Kto kritika, ojn n nevojn pr ndryshime t reja n ligjin e prokuroris? Ku ka aluar puna?

sht hert ende q ne t flasim pr ndryshime n ligjin e prokuroris. Ajo q sht normale sht zhvillimi i procedurave t qarta n lidhje me seancat dgjimore. Ne jemi duke zhvilluar seanca dgjimore me institucionet q varen nga Parlamenti, kshtu q do t jet shum logjike q t gjith kritikat q kan
institucionet e pavarura ndaj prokuroris ne t’i evidentojm dhe n diskutimet q do bhen me prokuroren e Prgjithshme. Pra, ne na duhet t dgjojm patjetr dhe reagimin, dhe jo vetm reagimin, por edhe opinionin e Prokuroris s Prgjithshme. Deri tani kemi dgjuar opinionin e njrs pal, q sht ILDKP-ja, KLSH-ja apo institucione t tjera. Ne duhet t dgjojm dhe institucionin e prokuroris dhe pasi t dgjojm dhe at, do t jet Komisioni i Ligjeve q n rezolutn q do hartoj pr seancn dgjimore me prokuroren e Prgjithshme, do na duhet t japim rekomandime nse do ndryshohet dika apo jo. Megjithat, ndryshimet e ligjit t prokuroris nuk ka shum koh q jan br. Impakti i nj ligji nuk ndihet pr nj muaj. Nuk sht shtje ndryshimesh ligjore te ligji i prokuroris. Mund t jet shtje ligjore pr ndryshime n Kodin e Procedurs Penale, nj ide q ka qen q kur un isha zvendsministr, por pr shkak t mungess s votave ne nuk e kemi br. Pra, shtjen e vendimit t pushimeve nuk duhet ta marr prokuroria, por gjykata. Por gjithsesi sht hert, duhet t dgjojm reagimin e zonjs Rama, q do t jet jo reagim mediatik, si ka ndodhur tani, por reagim ligjor n Komisionin e Ligjeve. Prve ksaj, sht e rndsishme q me ndryshimet ligjore q jan
para nj viti apo nj viti e gjysm sht parashikuar q prve raportimit q bn Prokuroria e Prgjithshme, sht parashikuar q nj raportim t ngjashm do t bj dhe ministri i Drejtsis n lidhje me punn e prokuroris. Pra nj lloj oponence q ministri do bj pr punn e prokuroris n vitin 2009. Pasi t bjm dhe gjith vlersimin e deklarimeve, Komisioni i Ligjeve do bj dhe rekomandimet prkatse.

Sa e efektshme sht kjo procedur e re q po ndjek Kuvendi, q raportet vjetore t mos jen thjesht seanca dgjimore, por diskutimesh n komisionet prkatse dhe sa ndikon pozitivisht apo negativisht mungesa e opozits?

Miratimi i rezolutave deri vjet ka qen procedur shum e rndomt, dilte prokurori i Prgjithshm, dilte kryetari i KLSH-s, mbante nj raport nj or dhe miratohej nj cop letr. Kjo procedur q po ndjekim ne tani sht shum e efektshme, sepse sht nj procedur q sht jo vetm nj seanc dgjimore, por dhe nj seanc debati. E gjith beteja ndrmjet institucioneve t pavarura zhvillohet n nj seanc transparence para medias, pra zhvillohet nj betej, nj debat, ndrkoh q m par nuk bhej. N kt aspekt nuk ka ndikim nse sht apo jo opozita, sepse ato jan institucione q zgjidhen me shumic t thjesht votash, nuk kan si pasoj ndonj reduktim apo shkarkim, kan pasoj vetm nj orientim apo inkurajim q Parlamenti u jep institucioneve pr luftn kundr kriminalitetit. Kjo metod sht m e mir, pra metoda e debatit n Komisionin e Ligjeve, Siguris, Ekonomis etj. Opozita mund t kishte nj kndvshtrim tjetr, sht i nevojshm mendimi i saj, por jo i domosdoshm.

Megjithat, prania e saj bhet e domosdoshme kur mund t rekomandohen ndryshime n ligje t rndsishme, si sht ndryshimi i Kodit t Procedurs Penale?

Sigurisht kto jan shtje q i prkasin gjith pakets s reforms. Me reform n drejtsi, ne kuptojm dhe impaktin q ka te prokurori dhe impaktin q ka n gjyqsor, n ILDK etj. Pra, reforma n drejtsi dhe lufta kundr korrupsionit prfshin t gjitha aspektet. Kjo sht nj nga piketat e reforms n drejtsi, nj ndryshim i kuadrit ligjor pr sa u prket kompetencave t gjykatave. Gjykata duhet t marr vendim pr pushimin e shtjeve dhe jo prokuroria. Pse ndodh kjo, sepse kur prokuroria pushon nj shtje, si deklaroi dy dit m par kreu i ILDKP-s, ather ai e nxjerr X person si t pafajshm. Prezumimi i pafajsis, neni 13 i Kushtetuts, thot se nj njeri quhet i pafajshm derisa nuk sht deklaruar nga nj vendim i gjykats i forms s prer. Pra un jam i pafajshm vetm nse thot gjykata, jo nse thot prokurori. At q thoshte Llalla ishte se X apo Y i ka deklaruar t pafajshm prokuroria, gj q nuk ka sens, bie n kundrshtim me Kushtetutn. Pra, duhet nj ndryshim n Kodin e Procedurs Penale dhe kjo nuk ka lindur si nevoj dje, kur e tha zoti Llalla, por q para 4 vjetsh. Pra ne kemi
nj gabim n vitin 1995 kur e kemi parashikuar kt dispozit. Duket q nga debatet dhe m par me KLSH-n dhe kur ka qen Rakipi dhe kur ka qen Sollaku, domethn pushohen shtjet, kjo ka qen thembra e Akilit. Faji sht dhe i ndryshimeve ligjore q duhet t bhen. Ky pushtet duhet t’i jepet gjykats, jo prokurorit, se ai abuzon ose si thot zoti Llalla, sht selektiv. Ndrsa gjykata nuk mund t jet selektive, sepse sht nj institucion m gjithprfshirs, nuk sht sistem unik, nuk varet vetm n dorn e nj njeriu si sht prokurori i Prgjithshm, por sht i madh, mund t ket 365 gjyqtar.

Zoti Halimi, por t gjitha kto ligje t rndsishme q jan pjes e pakets s reforms n drejtsi duan shumic t cilsuar. Opozita sht n Parlament, por jo n votim, si mund t zgjidhet ky ngr?

Mosmiratimi i tyre nuk sht se sjell nj kriz institucionale, nuk do t thot se nuk funksionon prokuroria, nuk do thot se nuk funksionon gjykata po nuk u miratua ky ligj. Miratimi i ktyre ligjeve, si pr shembull ai i Gjykats Administrative, e bn m t efektshm, m pozitiv, m pak problematik sistemin. Nuk sht se nuk gjykohen shtje administrative, gjykohen edhe sot n Gjykatn e Tirans, Vlors etj., por sot gjykimi i nj shtjeje administrative zgjat nj vit, ndrsa me Gjykat Administrative zgjat 3 muaj. Pra kto ligje prmirsojn situatn dhe jo se mosmiratimi i tyre sjell “blackout”, pra po mos erdhi opozita, po mos u miratuan ato, i gjith shteti nuk funksionon. Miratimi i tyre prmirson jetn juridike dhe sistemin e drejtsis.

Nj tjetr ligj i rndsishm, pr t ciln mazhorancs i duhen votat e opozits, jan ndryshimet n Kodin Zgjedhor pr t zbatuar rekomandimet e OSBE-s. Nse opozita nuk do t jet pjes e ktij procesi, n zgjedhjet lokale t 2011 do t shkohet me kt kod?

Un nuk besoj se mazhoranca do doj t ndryshoj nj Kod Zgjedhor pr aq koh sa nuk ka vrejtje ndaj ktij kodi. Ka shtje teknike q duhen prmirsuar. Pr shembull n vrejtjet e OSBE/ODIHR-it thuhet se numrimi nuk sht n ditn e tij m t mir. T gjith shqiptart e din se ndenjm 4 dit pr t nxjerr rezultatin, ndrkoh q vendet e tjera e nxjerrin pr katr or. Pse ne na duhen 4 dit, kto jan shtje teknike q do prmirsohen. Ndrsa shtjet politike i prkasin sistemit, do mbajm kt sistem apo do vendosim nj tjetr. shtje politike sht t themi nse zoti Rama nuk ka besim n 20 mij komisionert