Nj kndvshtrim politik n fillim t 2007-s
Jemi n fillim t vitit 2007, vit gjat t cilit Kosova do t kaloj npr sfida t rndsishme t zhvillimeve aktuale politike . N prgjithsi kto zhvillime mund t klasifikohen n 4 etapa kryesore:
1.- Gjendja aktuale politike n Kosov karakterizohet me zhvillimet e fundit q kan trazuar LDK-n si parti politike m e madhe n Kosov edhe pas prfundimit t punimeve t kuvendit zgjedhor. Edhe pse n shikim t par prarja q ndodhi n LDK-n u komentua nga analistt e shumt politik, si konflikt i dy ideve apo fraksioneve t kundrta brenda partis, ai i krahut t Nexhat Dacit si vazhdimsi e politiks postrugoviane n njrn an, si dhe krahu i Fatmir Sejdiut si reformues i politiks postrugoviane. Kto zhvillime aktuale brenda LDK-s kan nj karakter tjetr kundrthns politik brenda vet subjektit politik.. Zhvillimet n LDK duhen par si konflikt apo prballje t dy blloqeve brenda LDK-s me konotacion m t gjer ndrkombtar. Krahu i Dacit prezantohet si vazhdimsi e politiks ballkaniko-europiane, q si promotor dhe ideator i ksaj ka qen udhheqsi i ndjer i LDK-s Ibrahim Rugova, si dhe krahu i Sejdiut prezantohet si ndjeks i kursit t ri politik brenda LDK-s, atij bllokut ballkaniko-amerikan , nj koncept i ri reformues brenda LDK-s.
SHBA-ja n prag t prcaktimit t statusit politik t Kosovs do q edhe partin politike m t madhe t Kosov, LDK-n, ta ket nn ombrelln e saj, krahas partive opozitare PDK-s dhe ORS.
Krahu i Dacit do t duhej t ishte shum i kujdesshm dhe i matur gjat veprimit t mtejshm t tij politik, pr t, m mir do t kishte qen t vazhdoj s vepruari si fraksion brenda LDK-s, se sa t formonte partin e re Lidhjen Demokratike. Me kt e prgjysmoi LDK-n e cila mund t v n rrezik edhe qeverin. Prmbysja eventuale e qeveris aktuale nga ana e Dacit, i jep gjasa reale formimit t qeveris s re t koalicionit t mundshm LDK-PDK-ORA apo edhe m e skajshmja , formimin e qeveris teknike n prag t prcaktimit t statusit politik t Kosovs, e cila ktyre ditve prflitet si nj opsion i ri i mundshm n Kosov, dhe n krye t s cils do t vij nj kryeministr jopartiak, dhe sipas t gjitha gjasave ky do t jet rektori aktual i Universitetit t Prishtins dr. Enver Hasani, q prflitet n te kuluaren politike. Kto lvizje eventuale t mundshme politike mund t sjellintrmet n skenn politike kosovare si dhe prishjen eventuale t gjendjes s siguris dhe stabilitetin e brisht politik n Kosov n prag t pritjes s shpalosjes s planit t presidentit Ahtisari pr statusin Kosovs pas 21 janarit 2007.
2.- N zhvillimet e ardhshme politike n Kosov rol ky n prcaktimin e statusit t Kosovs do t luaj superfuqia aktuale botrore, SHBA-ja, n drejtim t prcaktimit t kaheve t zhvillimeve politike n Kosov. Presioni amerikan ndaj aleatve t vet brenda NATO-s, bri, q Serbia s bashku me BeH dhe Malin e Zi t pranohen pa kurrfar procedure t mtejme n Partneritetin pr Paqe. A thua e bri kt SHBA-ja pr ti shprblyer ato subjekte politike me programe t avancimit demokratik t Serbis drejt integrimeve euroatlantike t saj, karshi pranimit t pavarsis s Kosovs, apo q t ngrihen ato forca konservatore dhe radikale q jan kundr pavarsis s Kosovs n Serbi, n prag t zgjidhjeve parlamentare q do t mbahen me 21 janar 2006 n Serbi.
3.- Faktori tjetr i rndsishm dhe me pesh shum t madhe n zhvillimet e mtejme politike t Kosovs pa dyshim q sht edhe blloku ruso-europian. Rusia n krye me presidentin e saj karizmatik Putin, prve zhvillimit ekonomik megaloman t saj, duke falnderuar rritje enorme t mimeve t nafts dhe t gazit, si furnizues kryesor i Evrops dhe Azis, e cila n kohn e fundit fal mimit t lart n bursa botrore t nafts dhe gazit, arriti t shlyej t gjitha borxhet ndaj kreditorve t jashtm ndrkombtar, fal shums prej afro 200-250 miliard dollar t ardhurave vjetore vetm nga eksporti i nafts dhe gazit rus.
Rusia dshiron q t riktheje prsri pozitn e vet t saj t mkmbur n arenn politike globale botrore. Ajo haptas doli kundr pavarsis s Kosovs, duke u krcnuar me veto n Kshillin e Sigurimit, n rast se nuk arrihet nj kompromis i pranueshm pr t dyja palt, si pr Beogradin ashtu edhe pr Prishtinn. Prball Rusis asnj shtet tjetr akoma nuk doli me qndrim t hapur pro pavarsis s plot t Kosovs, prve Zvicrs,e cila sht pr pavarsin e plot t Kosovs. Ktu nuk duhet harruar edhe shtetet tjera evropiane n Grupin e Kontaktit dhe n Unionin Evropian, sikurse jan Franca, Italia, Spanja, Greqia, Qiproja, Sllovakia, Rumania, te cilat jan t lkundur n pozitat e veta, apo jan kundr pavarsis s Kosovs.
4.- Faktori tjetr i rndsishm por jo edhe me pesh aq t madhe, n zhvillimet politike t Kosovs, sht edhe Kina, si antare fuqiplot dhe me t drejt vetoje n Kshillin e Sigurimit t OKB-s. Kina mund t shprehet kundr pavarsis s Kosovs, edhe pse gjer m tani akoma nuk e kemi t shprehur ndonj opsion t saj pro apo kundr pavarsis s Kosovs, por duke marr parasysh pr baz ishullin e vet t ndar Tajvanin de facto, por de jure i papranuar n Kombet e Bashkuara, q pa dyshim mund t sjell Kosovn n pozitn e till ndaj Serbis, sikurse q sht Tajvani ndaj Kins, nj gj e till mund t jet e pritshme dhe reale nga ana e saj. Edhe pse nuk mund t bjm kurrfar krahasimi n mes Kins dhe Tajvanit n njrn an, si dhe Serbis e Kosovs n tjetrn an, duke marr parasysh se Kina dhe Tajvani jan t banuar nga i njjti popull kinez autokton, t ndar ne mes vete n vitin 1949, pas fitores s revolucionit kinez, si dhe kemi t bjm me t njjtn gjuh, fe dhe kultur. I vetmi ndryshim n mes tyre jan sistemet aktuale politike q jan prezent n Kin dhe Tajvan. N ann tjetr dallimet n mes Serbis dhe Kosovs jan aq t mdha dhe se pothuaj kurrgj nuk e kemi t prbashkt prve se sistemit aktual politik q sht n fuqi. Populli shqiptar dhe serb dallohen si pr nga prkatsia kombtare, n njrn an kombi serbe sht me prejardhje sllave, n ann tjetr kombi shqiptar sht me prejardhje ilire, n njrn an sht gjuha serbe, prball saj sht gjuha shqipe, n njrn an sht feja krishtere(riti ortodoks), n ann tjera sht feja islame si shumic e prkatsis shqiptare n Kosov, n njrn an Serbia gjat gjith kohs s ekzistimit t saj, plani nacional i saj ka qen zgjerimi dhe pushtimi i trojeve t huaja, prball jemi ne shqiptart gjat gjith kohs s ekzistimit t strukur dhe t ngushtuar n trojet e veta etnike.
N fund t ksaj mund t thuhet q pr ne n Kosov do t jet jetike prcaktimi i SHBA-ve ndaj statusit prfundimtar t Kosovs. A thua SHBA-ja do t njoh pavarsin e Kosovs dhe do t sakrifikoj partneritetin e vet, n politikn aktuale globale botrore, prball Rusis dhe Kins, pr hir t 2 milion shqiptarve t Kosovs, mbetet t besojm dhe t shpresojm n vitin 2007, vit i cili n dasht Zoti do t duhej t shnohej me shkronja t arta n historin m t re t shqiptarve n prgjithsi e t Kosovs n veanti.
1.- Gjendja aktuale politike n Kosov karakterizohet me zhvillimet e fundit q kan trazuar LDK-n si parti politike m e madhe n Kosov edhe pas prfundimit t punimeve t kuvendit zgjedhor. Edhe pse n shikim t par prarja q ndodhi n LDK-n u komentua nga analistt e shumt politik, si konflikt i dy ideve apo fraksioneve t kundrta brenda partis, ai i krahut t Nexhat Dacit si vazhdimsi e politiks postrugoviane n njrn an, si dhe krahu i Fatmir Sejdiut si reformues i politiks postrugoviane. Kto zhvillime aktuale brenda LDK-s kan nj karakter tjetr kundrthns politik brenda vet subjektit politik.. Zhvillimet n LDK duhen par si konflikt apo prballje t dy blloqeve brenda LDK-s me konotacion m t gjer ndrkombtar. Krahu i Dacit prezantohet si vazhdimsi e politiks ballkaniko-europiane, q si promotor dhe ideator i ksaj ka qen udhheqsi i ndjer i LDK-s Ibrahim Rugova, si dhe krahu i Sejdiut prezantohet si ndjeks i kursit t ri politik brenda LDK-s, atij bllokut ballkaniko-amerikan , nj koncept i ri reformues brenda LDK-s.
SHBA-ja n prag t prcaktimit t statusit politik t Kosovs do q edhe partin politike m t madhe t Kosov, LDK-n, ta ket nn ombrelln e saj, krahas partive opozitare PDK-s dhe ORS.
Krahu i Dacit do t duhej t ishte shum i kujdesshm dhe i matur gjat veprimit t mtejshm t tij politik, pr t, m mir do t kishte qen t vazhdoj s vepruari si fraksion brenda LDK-s, se sa t formonte partin e re Lidhjen Demokratike. Me kt e prgjysmoi LDK-n e cila mund t v n rrezik edhe qeverin. Prmbysja eventuale e qeveris aktuale nga ana e Dacit, i jep gjasa reale formimit t qeveris s re t koalicionit t mundshm LDK-PDK-ORA apo edhe m e skajshmja , formimin e qeveris teknike n prag t prcaktimit t statusit politik t Kosovs, e cila ktyre ditve prflitet si nj opsion i ri i mundshm n Kosov, dhe n krye t s cils do t vij nj kryeministr jopartiak, dhe sipas t gjitha gjasave ky do t jet rektori aktual i Universitetit t Prishtins dr. Enver Hasani, q prflitet n te kuluaren politike. Kto lvizje eventuale t mundshme politike mund t sjellintrmet n skenn politike kosovare si dhe prishjen eventuale t gjendjes s siguris dhe stabilitetin e brisht politik n Kosov n prag t pritjes s shpalosjes s planit t presidentit Ahtisari pr statusin Kosovs pas 21 janarit 2007.
2.- N zhvillimet e ardhshme politike n Kosov rol ky n prcaktimin e statusit t Kosovs do t luaj superfuqia aktuale botrore, SHBA-ja, n drejtim t prcaktimit t kaheve t zhvillimeve politike n Kosov. Presioni amerikan ndaj aleatve t vet brenda NATO-s, bri, q Serbia s bashku me BeH dhe Malin e Zi t pranohen pa kurrfar procedure t mtejme n Partneritetin pr Paqe. A thua e bri kt SHBA-ja pr ti shprblyer ato subjekte politike me programe t avancimit demokratik t Serbis drejt integrimeve euroatlantike t saj, karshi pranimit t pavarsis s Kosovs, apo q t ngrihen ato forca konservatore dhe radikale q jan kundr pavarsis s Kosovs n Serbi, n prag t zgjidhjeve parlamentare q do t mbahen me 21 janar 2006 n Serbi.
3.- Faktori tjetr i rndsishm dhe me pesh shum t madhe n zhvillimet e mtejme politike t Kosovs pa dyshim q sht edhe blloku ruso-europian. Rusia n krye me presidentin e saj karizmatik Putin, prve zhvillimit ekonomik megaloman t saj, duke falnderuar rritje enorme t mimeve t nafts dhe t gazit, si furnizues kryesor i Evrops dhe Azis, e cila n kohn e fundit fal mimit t lart n bursa botrore t nafts dhe gazit, arriti t shlyej t gjitha borxhet ndaj kreditorve t jashtm ndrkombtar, fal shums prej afro 200-250 miliard dollar t ardhurave vjetore vetm nga eksporti i nafts dhe gazit rus.
Rusia dshiron q t riktheje prsri pozitn e vet t saj t mkmbur n arenn politike globale botrore. Ajo haptas doli kundr pavarsis s Kosovs, duke u krcnuar me veto n Kshillin e Sigurimit, n rast se nuk arrihet nj kompromis i pranueshm pr t dyja palt, si pr Beogradin ashtu edhe pr Prishtinn. Prball Rusis asnj shtet tjetr akoma nuk doli me qndrim t hapur pro pavarsis s plot t Kosovs, prve Zvicrs,e cila sht pr pavarsin e plot t Kosovs. Ktu nuk duhet harruar edhe shtetet tjera evropiane n Grupin e Kontaktit dhe n Unionin Evropian, sikurse jan Franca, Italia, Spanja, Greqia, Qiproja, Sllovakia, Rumania, te cilat jan t lkundur n pozitat e veta, apo jan kundr pavarsis s Kosovs.
4.- Faktori tjetr i rndsishm por jo edhe me pesh aq t madhe, n zhvillimet politike t Kosovs, sht edhe Kina, si antare fuqiplot dhe me t drejt vetoje n Kshillin e Sigurimit t OKB-s. Kina mund t shprehet kundr pavarsis s Kosovs, edhe pse gjer m tani akoma nuk e kemi t shprehur ndonj opsion t saj pro apo kundr pavarsis s Kosovs, por duke marr parasysh pr baz ishullin e vet t ndar Tajvanin de facto, por de jure i papranuar n Kombet e Bashkuara, q pa dyshim mund t sjell Kosovn n pozitn e till ndaj Serbis, sikurse q sht Tajvani ndaj Kins, nj gj e till mund t jet e pritshme dhe reale nga ana e saj. Edhe pse nuk mund t bjm kurrfar krahasimi n mes Kins dhe Tajvanit n njrn an, si dhe Serbis e Kosovs n tjetrn an, duke marr parasysh se Kina dhe Tajvani jan t banuar nga i njjti popull kinez autokton, t ndar ne mes vete n vitin 1949, pas fitores s revolucionit kinez, si dhe kemi t bjm me t njjtn gjuh, fe dhe kultur. I vetmi ndryshim n mes tyre jan sistemet aktuale politike q jan prezent n Kin dhe Tajvan. N ann tjetr dallimet n mes Serbis dhe Kosovs jan aq t mdha dhe se pothuaj kurrgj nuk e kemi t prbashkt prve se sistemit aktual politik q sht n fuqi. Populli shqiptar dhe serb dallohen si pr nga prkatsia kombtare, n njrn an kombi serbe sht me prejardhje sllave, n ann tjetr kombi shqiptar sht me prejardhje ilire, n njrn an sht gjuha serbe, prball saj sht gjuha shqipe, n njrn an sht feja krishtere(riti ortodoks), n ann tjera sht feja islame si shumic e prkatsis shqiptare n Kosov, n njrn an Serbia gjat gjith kohs s ekzistimit t saj, plani nacional i saj ka qen zgjerimi dhe pushtimi i trojeve t huaja, prball jemi ne shqiptart gjat gjith kohs s ekzistimit t strukur dhe t ngushtuar n trojet e veta etnike.
N fund t ksaj mund t thuhet q pr ne n Kosov do t jet jetike prcaktimi i SHBA-ve ndaj statusit prfundimtar t Kosovs. A thua SHBA-ja do t njoh pavarsin e Kosovs dhe do t sakrifikoj partneritetin e vet, n politikn aktuale globale botrore, prball Rusis dhe Kins, pr hir t 2 milion shqiptarve t Kosovs, mbetet t besojm dhe t shpresojm n vitin 2007, vit i cili n dasht Zoti do t duhej t shnohej me shkronja t arta n historin m t re t shqiptarve n prgjithsi e t Kosovs n veanti.