Nxitje e tregtise se lire dhe konkurrences - Heqja e barrierave doganore ne kuader te CEFTA-s
Heqja e plote e tarifave doganore per produktet bujqesore qe hyjne ne tregjet e Shqiperise nga vendet e rajonit qe aspirojne integrimin evropian eshte pjese e zbatimit te Marreveshjeve te Tregetise se Lire me keto vende. Qe nga viti 2006 kur Shqiperia nenshkroi kete Marrveshje te njohur me inicialet CEFTA tarifat doganore per produktet bujqesore nga vendet e rajonit kane ardhur duke u reduktuar deri ne heqjen e tyre te plote ne veren e sivjetme. Qellimi ecja drejt krijimit te nje tregu unik rajonal si paradhome e tregut te BE ku Shqiperia dhe vendet e tjera te Ballkanit Perendimor aspirojne te anetaresohen nje dite.
Bildunterschrift Groszligansicht des Bildes mit der Bildunterschrift Roland Laroshi drejtor per Politikat Bujqesore ne Ministrine e Bujqesise. Roland Laroshi ekspert Drejtor per Politikat Bujqesore ne Ministrine e Bujqesise thote per DW se ky vendim do te rrise me teper volumin e import ndash eksporteve te produkteve bujqesore mes Shqiperise dhe vendeve te rajonit qe kane hyre tanime ne proceset integruese evropiane.
Eksportet e produkteve bujqesore nga Shqiperia ne tregjet e vendeve te rajonit si Maqedoni Mali i Zi Serbi Kosove Bosnje- Hercegovine me te cilat Shqiperia ka nenshkruar marreveshjet e tregtise se lire jane rritur me 21 ne vitin 2010 ne krahasim me vitin 2009. Ne kete rritje ka ndikuar edhe ulja e barrierave dhe tarifave doganore dhe heqja dore nga politikat proteksioniste nga keto vende te rajonit ne kuader te kesaj marreveshjeje thote Roland Laroshi.
Kjo pasi Shqiperia ka avantazh ne prodhimin e perimeve te fresketa te hershme ne krahasim me vendet e rajonit me te cilat ka nenshkruar Marreveshjen e Tregtise se Lire.
Tregjet e Ballkanit Perendimor por edhe ato te Evropes Qendrore dhe Juglindore jane destinacione te njohura tanime te eksporteve nga Shqiperia te produkteve te hershme te fresketa bujqesore dhe sidomos te atyre bostanore. Jane krijuar partneritete mes eksportuesve shqiptare dhe importuesve te ketyre vendeve - thote Roland Laroshi.
Bildunterschrift Groszligansicht des Bildes mit der Bildunterschrift CEFTA - Nxitje e konkurrences dhe afrim me standartet e BE-se. Heqja e tarifave doganore dhe aftesia konkurruese
Heqja e tarifave doganore per produktet bujqesore nuk krijon premisa vetem per rritjen e eksportit te ketyre produkteve nga Shqiperia drejt vendeve te rajonit dhe te importeve nga keto vende. Ky vendim nxjerr ne rend te dites cilesine dhe standartet e produkteve bujqesore qe qarkullojne ne baze te marreveshjeve te tregetise se lire. Fiton tregjet rajonale produkti bujqesor me cilesi me te larte dhe me kosto me te ulet prodhimi. Por si mund te mbeten ne tregjet ballkanike produktet bujqesore shqiptare ne kushtet e heqjes se tarifave doganore dhe vershimit ne tregjet vendase te prodhiimeve bujqesore maqedonase apo serbe
Gjithe sekreti eshte konkurrenca. Fermeret shqiptare duhet te jene gjithmone konkurrues ne tregje - thote Roland Laroshi.
Per te arritur kete qellim qeveria e Tiranes u jep subvencione 4 vjecare fermereve per te aplikuar mekaniken e perparuar dhe inovacionet ne fushen e bujqesise.
Test per integrimin ne BE
Zbatimi me sukses i Marreveshjeve shumepaleshe te tregetise se lire mes vendeve te Ballkanit Perendimor qe kane hyre ne procesin e integrimit europian konsiderohet nje test per te matur sesa te te afta jane keto vende per tiu bashkuar ekonomise se BE.
Marreveshjet e Tregetise se Lire CEFTA jane si nje lloj ushtrimi testi parapergatitor drejt integrimit ne BE. Nese vendet e Ballkanit Perendimor jane te afta te zhvillojne tregtine e lire ne rajon dine te krijojne nje treg unik rajonal mbeshtetur ne ngjashmerite mes tyre atehere jane te afta edhje per te qene pjese integrale e tregut te BE. Nga ana eshte edhe nje nxitje per te rritur standartet. P.sh. nese Maqedonia apo Serbia ka standarte me te larta ne cilesine e produkteve bujqesore edhe vendet e tjera te rajonit jane te detyruara ta arrijne ate standart. Importet te mesojne dhe fermeri shqiptar do te thote shiko se cfare standarti ka fermeri maqedonas apo malazes p.sh. thote Z. Laroshi.
Nderkohe ka edhe nje shans tjeter per fermeret e Shqiperise statusi i vendit kandidat per anetaresim. Shqiperia pritet te perserise aplikimin per kete status ne shtator. Nese e fiton atehere BE ka programe te fuqishme subvencionimi per fermeret shqiptare per te arritur standartet europiane te produkteve bujqesore.
Autore Ani Ruci / Tirane
Redaktoi E. Xhani