Palestra e trurit

Me shume sesa fjalekryqet te ben mire nje shetitje ne ajer te paster. Eumlshte me mire te mesosh ti biesh nje instrumenti sesa te luash sudoku. Por nese joga stervit trurin edhe nje gote vere nuk qendron pas. Receta vertet te thjeshta per trajnimin e trurit por pas te cilave qendrojne kerkime te shumta. Nese do te marrim ne konsiderate efektet e ketyre veprimeve permiresohen edhe kapacitet konjektive. Palestra e trurit qe na ndihmon te qendrojme te kthjellet dhe aktive per nje kohe te gjate kalon nga gjashte rruge qe sipas kerkimeve te fundit te bera ne fushen e neuroshkences duken me efektive se te ashtuquajturat brain training games. Keshtu sugjeron revista New Scientist duke sqaruar se nese lojerat permiresojne vetem performancen e atij qe i ben keto aktivitete ndikojne dukshem mbi lenden gri ne tru. Ushtrimet fizike dhe nje diete e ekuilibruar kane nje efekt mbrojtes dhe reduktojne humbjen e performances cerebrale konfirmon Stefano Cappa profesor i neuropsikologjise ne Universitetin San Raffaele te Milanos. Secili duhet te zgjedhe lsquopalestren me te pershtatshme te trurit sipas nevojave te tij. Nje nga fijet e kerkimit me premtues rrotullohet rreth muzikes. Nga gjuha ashtu si nga kujtesa kapaciteti i perqendrimit madje edhe koeficienti i inteligjences mund te nxirren efekte pozitive. Degjimi i muzikes sidomos nese kjo nis qe femije mund te ndikoje per mire te mbajtja e trurit ne gjendje aktive. Keshtu kerkuesit e Universitetit te Ruhrit ne Gjermani kane treguar se truri i atyre qe studiojne piano apo i bien trumbetes eshte me elastik pavaresisht nga mosha. Po ashtu ekspozimi ndaj drites ndikon ne oren biologjike dhe sekrecioni hormonal tashme thellohet sepse ndihmon kapacitetet logjike e ato matematike dhe shkurton kohen e reagimit ndaj stimujve. Mjaftojne pak sekonda ekspozim ne drite ka treguar rezonanca manjetike per te rritur aktivitetin e trurit. Por truri mbahet ne forme edhe me ushqim. Nese pak vite me pare mendohej se burimet kryesore per mireqenien e tij ishin acidet yndyrore Omega 3 tani vemendja eshte spostuar ne nje tjeter grup te perbere nga kimike natyrale flavonoidet e pranishem te boronicat te caji jeshil dhe vera e kuqe. Grupi i udhehequr nga Jeremy Spencer i Universiteti te Reading ne Britanine e Madhe ne disa eksperimente te bera te minjte e laboratorit ka verifikuar se nje diete qe parashikon konsumin e rregullt te ketyre produkteve permireson kujtesen dhe mbron kunder degjenerimit te saj. Keto elemente kane efekte mbi sistemin qarkullues dhe permiresojne performancat mendore. Perberesit qe rrjedhin nga ushqimi mund te perdoren ne te ardhmen per te krijuar ilacet sugjeron Spencer. Premtues jane edhe efektet e magnezit qe thuhet se ndihmon kujtesen. Nje studim i bere nga Mit ka treguar se magnezi favorizon prodhimin e neuroneve te reja ne tru. Edhe aktiviteti fizik ngadaleson plakjen cerebrale. Kerkuesit e Universitetit te Illinoisit kane ecur me tej duke treguar se nje shetitje ne ajer te paster ne dite ka efekte pozitive mbi mendimet. Joga eshte nje tjeter rruge qe duhet ndjekur per te mbajtur mendjen ne forme te pakten 20 minuta ne dite per te permiresuar memorien vizive. Truri mund te stimulohet edhe me impulse te lehta elektrike duke perdorur nje teknike jo invazive qe ndihmon disa zona te tij te punojne me shpejt. Kerkuesit e Universitetit te Oksfordit te udhehequr nga Cohen Kadosh kane demonstruar se keto impulse permiresojne kapacitetet matematike sepse rrisin punen e neuroneve dhe bejne qe te punojne me shpejt disa zona te trurit.

Studime te ndryshme sugjerojne se loja ka rolin thelbesor ne kapjen e shpejte nga cdo moshe me ane te lojerave mund te mesohesh me rregullat emocionet idete e mendimet si dhe me drejtimin e situatave te paparashikueshme. Filozofi Johan Huizinga tregon se njeriu eshte nje kafshe qe eshte krijuar per te luajtur dhe se bota e njerezve eshte shume ekspresive dhe e gjalle. Ndersa shkrimtari gjerman Jean Paul ne aformizmen e njohur tregon loja eshte dicka shume serioze madje jashtezakonisht serioze. Me ane te lojerave vihet ne levizje gjithe truri keshtu qe nese ushtrohet si duhet qendron gjithmone i stervitur dhe ne forme. Historia e lojerave logjike eshte e cuditshme. Jane ideuar fillimisht nga nje arkitekt i dale ne pension ne vitin 1979 dhe me pas jane publikuar edhe te disa revista italiane ne vitet lsquo80 ne te cilat eshte anashkaluar dhe nuk i eshte dhene asnjehere rendesia e duhur por kjo ndodhi deri ne vitin e kaluar. Keshtu qe keto lojera sudoku te cilat jane te bazuara ne logjiken e paster jane duke konkurruar fjalekryqet klasike. A mjaftojne keto lojera per te mbajtur trurin ne forme Sipas eksperteve nuk jane te mjaftueshme.

Ne trurin tone eshte pothuajse nje bote e tere qe transformohet dita-dites. Ne jemi ata qe vendosim nese ky transformim do te behet per mire ose per keq. Ne kete pike lind natyrshem nje pyetje nese truri eshte kaq fleksibel eshte e mundur qe ta mbash te trajnuar ashtu sic behet me trupin duke e bere ate me efikas dhe duke shmangur ne kete menyre plakjen e motorit kryesor te jetes Dihet per shembull se kujtesa arrin eficencen e saj maksimale rreth moshes 20 - 25-vjecare e me pas fillon te reduktohet. Se bashku me kujtesen me kalimin e kohes reduktohet e ashtuquajtura inteligjence fluide qe nenkupton aftesine per te krijuar strategji te reja dhe perballjen me eksperienca te reja.