Pasiguri frustrim dhe riformim i qeverise- Situate jo e mire ne Qipro
Me 11 korrik pati nje shperthim ne bazen ushtarake te marines ne Qipro ku si pasoje u shkaterruan municionet e ndryshme qe ndodheshin aty. Nga ky shperthim humben jeten 13 njerez dhe u demtuan shume rende rrjeti me i madh i furnizimit me energji elektrike dhe nje impiant i kripes se detit. Qysh atehere cdo dite demonstrojne mijera njerez kunder presidentit Dimitris Christofias dhe kerkojne doreheqjen e tij si pergjegjes per situaten katasrofike te vendit. Presidenti megjithate i ka hedhur poshte akuzat ndersa te enjten e kaluar 28.07 shkarkoi qeverine. Por edhe me kete opozita nuk eshte e kenaqur. Kete e deklaroi kryetari i partise opozitare socialdemokrate Giannakis Omirou ne televizionin qipriot duke iu drejtuar presidentit dhe qeverise.
Qiproja nje hap para rrenimit ekonomik
bdquoAta e shohin dhe nuk e kuptojne qe permes veprimeve te tyre dhe puneve te pakryera e kane cuar kete vend ne nje krize te papare. Ata nuk e kuptojne ende qe Qiproja ndodhet nje hap para rrenimit ekonomik.Bildunterschrift Groszligansicht des Bildes mit der Bildunterschrift Presidenti i Qipros Dimitris Christofias
Ky supozim nuk eshte krejtesisht i gabuar por si shume gjera ne Qipro ai eshte jo i plote. Aktualisht vendi eshte ne rrezikdhe mund ti duhet te kerkoje nje pakete shpetimi nga BE-ja. Kjo megjithate nuk ka te beje shume me neglizhencat e shtetit me 61 per qind te borxhit shteteror dhe te nje borxhi te ri prej 53 per qind situata e vendit ne krahasim me vendet e tjera anetare te BE-se nuk eshte aq dramatike. Por ngjashem si ne rastin e Irlandes problemi kryesor qendron tek bankat qipriote. Ato mbajne ende bonot e shtetit grek ne vlere prej gati 20 miliarde euro. Nese do te kishte nje shtyrje teborxhit grek atehere bankat qipriote do te humbisnin shume para - fjala eshte per disa miliarda. Per nje vend me nje buxhet vetem 17 miliarde euro do te ishte nje barre shume e madhe per ta mbajtur.
Renie e rritjes ekonomike aparati administrativ i fryre
Por kjo nuk eshte arsyeja e vetme pse agjencite e vleresimit fundjaven e kaluar ia kane ulur aftesine per kredi Qipros. Ata kane marre parasysh edhe qezhvillimi ekonomik i vendit nga mesatarisht kater per qind vitin e kaluar ka rene kete vit ne vetem dy per qind. Arsyeja Rritja ekonomike e Qipros bazohet para se gjithash tek konsumi bumi i ndertimit dhe kredite e lira.Por qysh kur keta faktore nuk perparojne me dalin ne pah defektet e shtetit nje aparat zyrtar administrativ teper ifryre dhe shume i shtrenjte si dhe nje bilanc tregtar negativ. Por per deficitet themelore nuk eshte vetem qeveria aktuale fajtore. Zedhenesi i qeverise Stefanos Stefanou e hodhi poshte kerkesen e opozites qe per shkak te shperthimit te bazes ushtarake te marines presidenti duhet te jape doreheqjen.
bdquoOpozita perpiqet qe pergjegjesine per mangesite qe ishin ne sistem dhe qe cuan ne tragjedine e bazes ushtarake ti personalizojne domethene qe presidentin ta bejne peronalishtpergjegjes per ate qe ndodhi.
Bildunterschrift Groszligansicht des Bildes mit der Bildunterschrift Kalimi kufitar i Qipros Cfare mangesish sistematikekonstatohen ketu do duhej te perktheheshin me deficite te demokracise. Edhe pse presidenti dhe parlamenti jane zgjedhur rregullisht te dyja institucionet funksionojne ose me shume pushtet ose me pak pushtet.
Edhe qeveria e re ne pikepyetje per permiresimin e situates
Pozicioni i presidentit eshte aq i forte sa qe ai nuk ka nevoje per nje shumice ne parlament per te qeverisur. Ne qofte se ai ka per te diskutuar me forcat e tjera politike dicka atehere kjo zakonisht ndodh ne Keshillin Kombetar ne te cilin marrin pjese kryetaret e te gjitha partive te perfaqesuara ne parlament.Ketu bihet dakord ne takime te fshehta se cfare eshte per tu bere dhe me pas cfare duhet te vendose parlamenti.Opinioni eshte larg se diskutuari mbi ceshtjet themelore si pershembull negociatat per ribashkmin e Qipros. Me transparencen kjo ka te beje shume pak.
Jo transparence ne proceset vendimtare politike dhe koncentrimi i madh i pushtetit jane arsyet kryesore qe paralajmerimet e shumta per crregullimet nga e kaluara u injoruan dhe keto cuan ne fatkeqesi te tilla si ne bazen ushtarake te marines. Dhe kur njerezit ne Qipro dalin tani neper rruge per te protestuar atehere kjo eshte shprehje edhe efrustrimit edhe e situates se tille ne vend si dhe e frikes per vendet e punes. Ne ditet e ardheshme presidenti do te parqese qeverine e re. Por qe tani vihet ne medyshjenese ajo do te mund te gjeje zgjidhje per problemet themelore te Qipros.
Autor Panajotis Kuparanis / M. Kelmendi
Redaktoi Esat Ahmeti