Pensionet e ushtarakëve, ja cilat kategori përfitojnë
Hyn në fuqi vendimi i Gjykatës Kushtetuese
Hyn n fuqi vendimi i Gjykats Kushtetuese, e cila shton prfitimet pr ushtarakt. N baz t vendimit t marr nga Kushtetuesja sht rrzuar krkesa e ushtarakve pr rillogaritjen e pensioneve suplementare, por ndrkoh jan pranuar dy krkesa themelore, t cilat shmangin diferencimin n masn e pensionit midis atyre q kan qen t dnuar si dhe rishqyrtimin e mass s pensionit. N lidhje me kt t fundit, Gjykata Kushtetuese ka theksuar se lejohet rishqyrtimi i mass s pensionit t ushtarakve vetm n rastet kur prfundimi do t jet pozitiv. Pikat, sipas gjykats, paraqesin probleme n raport me Kushtetutn jan neni 14/2 dhe neni 27. Pika e 2 e nenit 14 parashikon se pensioni i parakohshm pr vjetrsi shrbimi kufizohet pr personat q nuk kan paguar kontribute suplementare n dyfishin e pensionit baz. Ndrkoh, neni 27 prjashton nga prfitimi i pensionit suplementar t ushtarakve q jan nxjerr n lirim, pr shkak se jan dnuar me burg pr krime t kryera me dashje.
Vendimi
Ka hyr n fuqi vendimi i Gjykats Kushtetuese, i cili pranon vetm nj pjes t krkesave t ish-ushtarakve lidhur me prfitimin e pensioneve suplementare t tyre. Pas krkess s
nga Shoqata Kombtare e Ushtarakve n Rezerv, Avokati i Popullit, Sindikata e Punonjsve t Policis s Shtetit dhe shoqata “Organizata e Punonjsve t Policis s Shtetit n Lirim”, Kushtetuesja ka marr n shqyrtim ligjin ligjit nr. 10142, dat 15.5.2009, "Pr sigurimin shoqror suplementar t ushtarakve t Forcave t Armatosura, t punonjsve t Policis s Shtetit, t Gards s Republiks, t Shrbimit Informativ t Shtetit, t Policis s Burgjeve, t Policis s Mbrojtjes nga Zjarri dhe t shptimit e t punonjsve t shrbimit t kontrollit t brendshm n Republikn e Shqipris". Gjat shqyrtimit t pretendimeve gjykata arriti n prfundimin se me rregullimin e ri t
nga pika 2 e nenit 14 vendoset nj kufizim n masn e pensionit t parakohshm pr vjetrsi shrbimi, duke u vendosur nj tavan maksimal. Sipas saj, vendosja e ktij kufizimi sjell si pasoj uljen e mass s pensionit t parakohshm pr nj kategori prfituesish. “Nisur nga funksioni dhe rndsia e pensionit t parakohshm pr vjetrsi shrbimi, zvoglimi i mass s tij ose kufizimi nga neni 14/2 e ligjit, objekt gjykimi i shums maksimale q mund t prfitohet nuk jan veprime q mund t prligjen me interesin e rndsishm publik. Pr kt arsye gjykata mon se dispozitat e nenit 14/2 t ligjit objekt gjykimi jan n kundrshtim me parimin e siguris juridike dhe t shtetit t s drejts”, - thuhet n vendimin e gjykats. Pr sa i prket rregullimit q sjell neni 27 i ligjit objekt gjykimi, pra prjashtimi nga prfitimet i ushtarakve q jan nxjerr n lirim pr shkak se jan dnuar me vendim gjyqsor, t forms s prer me burgim, pr krime t kryera me dashje, gjykata vlersoi se ky nen sht i barabart me nj ridnim pr t njjtn vepr dhe pr pasoj bie ndesh me dispozitn kushtetuese. N nenin 34 t Kushtetuts parashikohet se: Askush nuk mund t dnohet m shum se nj her pr t njjtn vepr penale. Kjo dispozit kushtetuese sanksionon parimin se personi nuk mund t dnohet m shum se nj her pr t njjtn shkelje t ligjit. Pikrisht ky prjashtim nga prfitimet suplementare t prfituesve, q jan dnuar nga gjykata pr kryerjen e nj krimi me dashje, sht i barabart me nj ridnim pr t njjtn vepr dhe pr pasoj bie ndesh me dispozitn kushtetuese t lartprmendur", - citohet n vendim. Nj pik tjetr pr t ciln gjykata ka marr nj vendim t ndrmjetm n dukje, por q n zbatim favorizon ushtarakt, ka t bj me nenin 29 t ligjit. N t parashikohet rillogaritja e pensioneve edhe nse ato jan prfituar me vendim gjykatash. N kt rast, Kushtetuesja nuk e ka hedhur trsisht posht kt nen, por ka vendosur kushtin e zbatimit t tij, pra rillogaritjen s pensioneve vetm nse bhet fjal pr rritje. “Gjykata thekson se nuk mund t mohohen interesa dhe pritshmri t ligjshme t qytetarve nga ndryshimet n legjislacion dhe shteti duhet t synoj t ndryshoj nj situat t rregulluar m par vetm nse ndryshimi sjell pasoja pozitive, konkretisht trajtim m t mir financiar pr subjektet prfituese”, - vijon argumentimi i gjykats. Ndrkoh, n vendimin e marr me shumic votash, Kushtetuesja ka hedhur posht pretendimet e tjera t ushtarakve dhe punonjsve t policis q kan t bjn me zvoglimin q u bhet t ardhurave t tyre n rast t zbatimit t ktij ligji.
Nenet q jan shfuqizuar
Neni 14
Masa e prfitimit t pensionit t parakohshm pr vjetrsi shrbimi
2. Masa e pensionit t parakohshm, e llogaritur sipas piks 1 t ktij neni, n astin q lind e drejta pr prfitim:
a) pr personat, q nuk kan paguar kontribute suplementare, nuk mund t jet m e madhe se dyfishi i pensionit baz, t prcaktuar nga Kshilli i Ministrave, n prputhje me ligjin nr. 7703, dat 11.5.1993, "Pr sigurimet shoqrore n Republikn e Shqipris", t ndryshuar;
b) pr personat, q kan paguar kontribute suplementare, nuk mund t jet m e madhe se dyfishi i pensionit baz, t prcaktuar nga Kshilli i Ministrave, n prputhje me ligjin nr. 7703, dat 11.5.1993, "Pr sigurimet shoqrore n Republikn e Shqipris", t ndryshuar, shtuar me 2 pr qind t pags mesatare referuese, pr do vit sigurimi suplementar.
N kt rast, shuma e pensionit mujor t parakohshm nuk mund t jet m e madhe se dyfishi i pensionit baz t pleqris, plus 20 pr qind t pags referuese t muajit t fundit t puns.
Neni 27
Prjashtimi nga prfitimi
Nga ky ligj nuk prfitojn ushtarakt e nxjerr n lirim, pr shkak se jan dnuar me vendim gjyqsor t forms s prer me burgim, pr krime t kryera me dashje.
Neni i ndryshuar
Neni 29
Rillogaritja e t drejtave t njohura
1. Dispozitat e ligjeve nr. 8087, dat 13.3.1996, "Pr sigurimin shoqror suplementar t ushtarakve t Forcave t Armatosura t Republiks s Shqipris", t ndryshuar dhe nr. 8661, dat 18.9.2000, "Pr sigurimin suplementar t punonjsve t Policis s Shtetit" zbatohen deri n datn e hyrjes n fuqi t ktij ligji.
2. Pensionet e parakohshme pr vjetrsi shrbimi dhe pensionet suplementare, t caktuara n prputhje me ligjet nr. 8087, dat 13.3.1996 "Pr sigurimin shoqror suplementar t ushtarakve t Forcave t Armatosura t Republiks s Shqipris", t ndryshuar dhe nr. 8661, dat 18.9.2000 "Pr sigurimin suplementar t punonjsve t Policis s Shtetit", si edhe ato t caktuara me vendime t gjykatave, pavarsisht nga mosha e vjetrsia n pun, n astin e fillimit t s drejts, do t rillogariten.
Rillogaritja bhet sipas rregullave t prcaktuara n kt ligj dhe n baz t pagave referuese, n astin q i ka lindur e drejta pr prfitim. Mbi kt mas prfitimi t rivlersuar zbatohen koeficientet e rritjes apo t indeksimit t pensionit, sipas vendimeve t veanta t Kshillit t Ministrave, nga asti i lindjes s t drejts dhe deri n datn e hyrjes n fuqi t ktij ligji.
Masa e pensionit, e rivlersuar si m lart, n datn e hyrjes n fuqi t ktij ligji, vlersohet si shum prfundimtare e pensionit t parakohshm pr vjetrsi shrbimi ose e pensionit suplementar.
3. Pensionet pr vjetrsi shrbimi, kur plotsohen kriteret e nenit 11 t ligjit nr. 8087, dat 13.3.1996, "Pr sigurimin shoqror suplementar t ushtarakve t Forcave t Armatosura t Republiks s Shqipris", t ndryshuar dhe kur e drejta pr prfitim ka lindur n harkun kohor l. 1.1999 deri n datn e hyrjes n fuqi t ktij ligji, por nuk sht caktuar, llogariten sipas kritereve t ktij ligji.