Për lindjen e Lolës!

100 vjet nga dita e lindjes së pianistes Lola Gjoka. Me emrin e saj çmohet nesër kënga më e mirë popullore në edicionin VI të konkursit ndërkombëtar të zërave lirikë Jorgjie Truja, mbajtur më 22-25 maj.

Fotoja e botuar ka t shnuar disa emra, nj grup elitar q pozon n nj dit t ftoht prpara “Kafes s madhe” n Shkodr. Data q njihet sht 21 shkurt 1938. Mbahet mend, sepse n kt dit sopranoja e famshme, Tefta Tashko Koo, s bashku me pianisten e vlersuar “me duar t mrekullueshme”, Lola Gjoka, sapo kan mbaruar koncertin, duke mbetur n histori, ashtu sikurse dhe n foton q shohim.

N koncertin e tyre jan mbledhur personalitetet e letrave shqiptare, Ernest Koliqi me vllain, kardinalin Mikel Koliqin, sht poeti Lasgush Poradeci dhe Asdreni i ardhur enkas pr at mbrmje; Koo Tashko, i cili ndonse njihet si komunist, sht dnuar m pas nga ai sistem; menaxheri i koncertit t Tefta Tashkos dhe Lola Gjoks, n gjith Shqiprin, Sotir Kozma. Kjo memorie rikthehet n 100-vjetorin e lindjes s pianistes Lola Gjoka, q legjendat ashtu si sopranon Tefta Tashkon e hodhn npr baltrat e Myzeqes, n koncertet q ato organizuan n vitin 1936. "Kur erdhi Tefta, n fillim u hutova fare, pasi krkesat pr kng popullore shtoheshin gjithnj e m shum. Qen dashuria q kisha pr kngn popullore e vullneti im i madh q m dhan forc ta prballoj kt krkes e t bj dika. Askush nuk i kishte shkruar m par kngt popullore, ndaj fiksimi i tyre n flet pentagrami paraqiste pr mua mjaft vshtirsi. Bra shum prpjekje pr t'i shkruar ato; mora disa her n shtpi saze popullore pr t msuar nga ata... shkoja shpesh edhe n dasma q t familjarizohesha sa m shum me ato kng", - kto jan disa fjal q n t gjall Lola Gjoka ka kujtuar nga puna e saj t hershme.

M 22 maj sht dita e lindjes s pianistes. Ky prvjetor prkon dhe me ditn q nis konkursi VI mbarkombtar i zrave lirike, “Jorgjie Truja”, q mbahet deri m 25 maj n salln “Tefta Tashko” n Ministrin e Kulturs dhe Teatrin e Opers dhe Baletit. E veanta e edicionit t ktij viti sht nderimi q i bjn n 100-vjetorin e lindjes pianistes Lola Gjoka (19010-2010). Pr kt arsye, organizatort kan menduar se homazhi pr kt artiste t mbetur n memorie si e jashtzakonshme, e cila pa kurrfar hezitimi mund t quhet ndr iniciatoret e klass pianistike shqiptare, do t jepet edhe mimi special “Lola Gjoka” pr interpretimin m t mir t kngs artistike popullore. Pr kt pianiste pothuaj sht thn gjithka. Jan botuar t plota partiturat e 52 kngve t saj, t mbledhura dhe prshtatura nga vet pianistja, q konsiderohet nj almanak kulturor pr kngtart e rinj. Prmbledhja e partiturave e njeh von botimin, n raport me vitin kur u nda nga jeta, 1985-n. Kjo ka ndodhur vetm dy vite m par, nn kujdesjen e Ministris s Kulturs, ku doln n drit disa kng t njohura pr publikun si: “Dashnor tu bana”, “Dola n'penxhere”, “Karajfilat q ka Shkodra”, “Knga e Emines”, “Knga e Rexhs”, “Kjo dashnia qoft mallkue”, “Kroi i fshatit ton”, “Pranvera filloi me ardh”, “Shamia e beqarit”. Kng kan pasur kulmin e njohjes prej shqiptarve t viteve ’30-t, t cilat kndoheshin n t gjith vendin. Pr kt album mjeshtri i dirigjimit, Zhani Ciko sht shprehur: “Kto kng jan, ve t tjerash, nj repertor i pazvendsueshm dhe unikal pr kngtart e rinj, nxns dhe student, t cilt do ta transmetojn m tej kt trashgimi t kulturs muzikore me vlera t paprsritshme. Nj tjetr botim q pasurin bibliografin e pianistes sht ai vitit 2002, pr t ciln shkruan muzikologia Hamide Stringa. Libri sht “Nj jet mbi tastier”.

Lola Gjoka lindi n Sevastopol t Rusis m 22 maj t vitit 1910. Studimet e para pr piano i kreu n qytetin e lindjes. N vitin 1932 vjen n Kor, ku s bashku me nj grup artistsh jep koncertin e par profesionist dhe sht koncert-maestre n koncerte me kngtart Tefta Tashko Koo, Marije Kraja, Kristaq Antoniu, Mihal Ciko etj. N vitin 1933 merr pjes n nj konkurs pianistik n Vjen ku vlersohet me mim. Po at vit emrohet msuese e pianos dhe valles n Institutin Femror "Nna Mbretresh" n Tiran. Prfundon n vitin 1936 studimet e larta n Konservatorin e Athins (Greqi) pr degn e pianos si koncert-maestr me rezultate t shklqyera.

N vitin 1938 s bashku me zrin e mirnjohur t muziks shqiptare, Tefta Tashko Koo do t prfaqsonte Shqiprin n “Panairin e Francs” n Paris (Franc). sht nga t parat msuese t Liceut Artistik “Jordan Misja” e m tej pedagoge e Institutit t Lart t Arteve. sht koncert-maestrja e Par n Filarmonin e Shtetit dhe m von n Teatrin Kombtar t Opers dhe Baletit. Ndaj pr nder t saj, mimit t par t festivalit muzikor “Pianisti i Ri” i sht dhn emri mimi i madh “Lola Gjoka”.