Pragmatizem jo ideologji - 90 vjetori i Partise Komuniste te Kines
Ndjenjat per Kinen ne Perendim jane te perziera nga admirimi deri tek frika. Vendi i udhehequr nga Partia Komuniste ka renditur suksese te shumta ekonomike. Prej vitit 1980 prodhimi bruto eshte trefishuar. Kina ka tani ekonomine e dyte me te madhe ne bote. FMN-ja llogarit qe Kina deri ne vitin 2020 do tia kaloje edhe SHBA-se. Qeveria ne Pekin ka rezerva te devizave ne vlere prej tre bilione dollaresh. Shuma eshte ne rritje. Firmat kineze po blejne me mbeshtetjen e qeverise shume sipermarrje te huaja. Qeveria investon miliarda per hulumtime dhe zhvillim. Kina ka futur ekonomine e tregut. Atje tani jetojne gati 400.000 milionere. Me shume ka vetem ne SHBA Japoni dhe Gjermani.
Bildunterschrift Ideologu i partise Mao Ce Dun ne vitin 1966 duke notuar ne lumin Jangtse
Motoja Lejohet ajo qe sjell suksesin
Prej viteve 80-te pragmatizmi ka zevendesuar ideologjine. Te gjitha qe sjellin sukses jane te lejuara pohon eksperti Joseph Cheng. bdquoUdheheqesia kineze nuk beson ne ndonje formule te vecante per reforma ekonomike. Edhe sot shume projekte fillojne si eksperimente ne rajone te ndryshme thote ai.
Partia e dikurshme e punetoreve dhe fshatareve eshte shnderruar tani ne nje parti elitare. Nga 80 milione anetaret e partise vetem 7 milione jane punetore qe do te thote me pak se 10 . Prej vitit 2002 anetare partie mund te jene edhe sipermarresit. Per tu bere anetar duhet te kalosh teste te veshtira. Vetem kandidatet me te afte mund te anetaresohen.
Me Maon Leninin dhe Marksin ne koke drejt rekordeve ekonomike
Masat me te cilat Partia Komuniste qeveris vendin nuk perputhen me zhvillimet ekonomike. Sipermarrjet e shtetit edhe me tej dominojne ekonomine shpesh ne dem te kapitalit privat. Ne Kine nuk mund te jesh pronar i tokave dhe trojeve por vetem mund ti marresh me qira. Edhe me tej jane ne fuqi planet pesevjecare te hartuara nga qarqet politike dhe ekonomike. Shkollat edhe me tej dominohen nga ideologjia marksiste leniniste dhe maoiste.
Bildunterschrift Hapja e Kines Vizita e Richard Nixonit ne Pekin. Kreu i Partise Mao Ce Dun bisedon me presidentin Nixon ne 21 shkurt 1972. Majtas kryeministri i atehershem u En Lai.
Njekohesisht vendi po thyen te gjitha rekordet. Cdo vit ekonomia rritet me 10 . Por megjithe zhvillimin nuk duhen harruar problemet e jashtezakonshme thote Eberhard Sandschneider drejtor i Shoqates Gjermane per Politiken e Jashtme. bdquoMund te permendim vetem nje prej tyre Partia Komuniste nuk ka mundur te vendos barazine sociale ne vend. Dallimi mes te varferve dhe te pasurve eshte rritur ne menyre dramatike vitet e fundit.
Bildunterschrift Groszligansicht des Bildes mit der Bildunterschrift Pamje nga nje kongres popullor kinez. Ne qender presidenti aktual Hu Jintao
Kina eksperimentale
Ekonomisht Kina eshte fleksibel por jo edhe politikisht. Organet juridike ende jane nen ndikimin e ushtrise dhe Partise. Mediat jane te cenzuruara. Ai qe konteston Partine rrezikon te burgoset. Megjithate Partia nuk ka shume frike nga destabilizimi politik mendon Eberhard Sandschneider.
Partia Komuniste e Kines ka nisur eksperimentin me te madh politik dhe social te shekullit 21. Modeli kinez me nje ekonomi kapitaliste dhe sistem autoritar politik shihet prej shume vendeve ne transformim si nje alternative e demokracise perendimore. Por edhe shume pushtetmbajtes ne Pekin e kane te qarte se ketij modeli shume shpejt mund ti vije fundi.
Autor Christoph Ricking/Bahri Cani
Redaktoi Lindita Arapi