Pse gjyqet ndaj Trump-it kanë më shumë mundësi t’i japin kredite politike se sa ta fundosin atë

Nga Eric Posner/Për shumë amerikanë, problemet ligjore në rritje të Donald Trump konfirmojnë karakterin thellësisht të korruptuar dhe të neveritshëm të këtij njeriu.

Por ekziston një rrezik i madh që gjyqet do ta ndihmojnë Trumpin në vend që ta godasin atë.

Si kontestimi mes qeverisë dhe një grupi opozitar të fuqishëm, ato mund të shihen si gjyqe politike – dhe do të luhen politikisht nga Trump dhe aleatët e tij.

Megjithëse Trump është ish-presidenti i parë i SHBA-së që akuzohet, gjyqet politike – gjyqe në të cilat procedurat ligjore përdoren për të hequr kundërshtarët politikë nga pushteti ose për t’i penguar ata që të vijnë në pushtet– kanë një histori të gjatë të kundërpërdorimit ndaj autorëve të tyre.

Charles I i Anglisë dhe Louis (Luigji) XVI i Francës humbën kokën e tyre pas sprovave të tilla, por pasardhësit e tyre (për Louis XVI, nëpërmjet vëllezërve të tij) vazhduan të trashëgojnë fronin pas periudhave të trazirave.

Gjyqet që supozohej të justifikonin sundimin e revolucionarëve duke publikuar sjelljen e neveritshme të mbretërve, në fund të fundit gjeneruan simpati për ta dhe ekspozuan pretekstin e dyshimtë ligjor për ekzekutimet e tyre.

Demokracia duhej të siguronte një sistem më të rregullt të trashëgimisë. Por themeluesit e SHBA-së e kuptuan se një qeveri demokratike mund të abuzonte me sistemin ligjor për të shtypur kundërshtarët e saj, kështu që ata krijuan të drejta kushtetuese, një gjyqësor të pavarur dhe barriera të tjera institucionale për të mbrojtur konkurrencën politike.

Sistemi funksionoi mjaft mirë, duke frustruar disa nga përpjekjet e vetë themeluesve për të ndjekur penalisht kundërshtarët politikë.

Përfundimisht, u krijua një normë politike për të siguruar që figurat kryesore politike të mbroheshin nga akuzat e rreme ligjore.

Administratat e mëvonshme madje patën vështirësi në ndjekjen penale të kundërshtarëve më pak të njohur që shkelën ligjin në raste të ngjyrosura politikisht (këta ishin kryesisht kritikë të përfshirjes së SHBA në luftëra të ndryshme, veçanërisht në Vietnam). Këta të pandehur ndonjëherë fitonin çështje që dukeshin të pashpresë duke i kthyer tavolinat prokurorëve dhe duke e bërë qeverinë të duket si pala fajtore.

Trump dhe aleatët e tij e kanë miratuar qartë këtë strategji. Historia që ata tregojnë është se Trump ishte një president i shkëlqyer por njerëzit e fuqishëm në hije donin ta ndalonin atë, dhe kështu krijuan një zgjedhje mashtruese për ta hequr atë nga detyra.

E njëjta gjë na thuhet tani se po përdor zbatimin e ligjit dhe gjykatat për ta penguar atë që të rimarrë Shtëpinë e Bardhë.

Siç thotë Trump, “Nëse nuk mund ta mposhtësh, e persekuton ose e ndjek penalisht”.

Në terma juridikë konvencionale, kjo strategji nuk mund të fitojë, sepse asnjë nga ligjet sipas të cilave u padit Trump (ose ndonjë ligj tjetër) nuk të jep mbrojtje.

Megjithatë, një strategji e tillë mund të jetë mjaft efektive si praktikisht ashtu edhe politikisht. Në fund të fundit, mbrojtja kushtetuese e SHBA-ve për të pandehurit u krijua pikërisht për të zbutur mosbesimin popullor ndaj autoritetit të qeverisë dhe frikën se qeveria e re amerikane pas Luftës së Pavarësisë do të përsëriste abuzimet e autoriteteve koloniale britanike duke zbatuar ligjin penal kundër kundërshtarëve të saj politikë.

Prandaj, të pandehurit gëzojnë një sërë mbrojtjesh të pafundme procedurale, jo më pak kërkesat e jurisë.

Juritë në gjyqet e Trump do të duhet të marrin vendime unanime për ta dënuar atë, dhe madje edhe juristët që nuk janë tifozë të guximshëm të Trump mund të hezitojnë përpara se t’u besojnë prokurorëve me gjithë zemër. Avokatët e Trump do t’u kenë kujtuar atyre vazhdimisht se prokuroria përfaqëson një administratë, udhëheqësi i së cilës do të përfitojë më shumë se kushdo tjetër nga rënia politike e Trump.

Duke e ditur këtë, prokurorët do të përkulen për të treguar drejtësi procedurale, pasi çdo qëndrim do të luajë në narrativën e një qeverie shtypëse që shkatërron kundërshtarët e saj.

Dhe gjyqtarët do të këmbëngulin që prokurorët të vendosin pikat mbi “i” dhe t’i kryqëzojnë ato, që të mos akuzohen edhe ata për paragjykime partiake.

Avokatët e Trump do të përfitojnë nga këto skrupuj duke paraqitur kundërshtime për çdo lëvizje të prokurorisë dhe duke i kujtuar gjykatës barrën e mbrojtjes kundër ndjekjeve të shumta penale./Përshtatur nga Project Syndicate/

/rtsh.al/