Punë e papërfunduar në Ballkan*
Pas dy luftrave shkatrruese n kontinentin evropian, SHBA-t dhe aleatt e tyre transatlantik patn nj angazhim t vshtir, por t fort - at t ndrtimit t nj Evrope n liri dhe n paqe.
Kjo, natyrisht, nuk sht e leht, do prpjekje t jashtzakonshme dhe me kosto t madhe. Edhe pse SHBA-t kan
nj progres t dukshm n 60 vjett e fundit, kjo pun ende nuk ka mbaruar.
U bn 15 vjet q Bosnja nuk ka luft dhe 10 vjet q kur bombat e NATO-s nuk bien mbi Beograd. Rajoni ka ecur para, duke u larguar nga historia e tij e trazuar.
Megjithat, kjo koh mbetet shum e ndjeshme pr Ballkanin dhe askush nga mbshtetsit e rajonit nuk guxon ta heq vmendjen apo t’i zvogloj angazhimet.
Situata n Bosnj mbetet nj shqetsim serioz. Pr t’u larguar nga e shkuara, Bosnja ka nevoj q t marr hapa t rndsishm politik dhe t zhvilloj reformn kushtetuese.
Prve Bosnjs, situata mes Serbis e Kosovs mbetet nj pik shprthyese pr rajonin. Nuk ka dyshim se ndrra pr nj Evrop t bashkuar nuk mund t arrihet pa nj rol udhheqs t Serbis n rajon.
sht merit e drejtuesve t Serbis q kan dshmuar angazhim ndaj institucioneve evropiane. Megjithat, dallimet rreth Kosovs mbeten nj penges e fuqishme n prparimin e mtejshm.
Derisa Prishtina e Beogradi kan mosmarrveshje, sht thellsisht jorealiste t shpresosh pr nj zgjidhje krijuese, pragmatike e t qndrueshme, q m s miri do t mbronte dhe do t prmirsonte jetn e t gjitha grupeve etnike n rajon.
Nj kontribut ky i Aleancs transatlantike sht vazhdimsia e siguris n rajon. Q nga viti 1999, trupat e NATO-s n Kosov kan luajtur nj rol t plot n qndrueshmrin e siguris.
Udhheqsit e Ballkanit perndimor, pa prjashtim, jan shprehur se situata mbetet shum e paqart pr forcn, q t trhiqet apo t reduktohet.
Bota ka nevoj pr forca paqeje shtes, por tani nuk sht koha pr t rrezikuar at q sht fituar me vshtirsi n Evropn Juglindore.
Jasht rajonit, Brukseli do t vijoj t luaj rol n muajt dhe vitet q vijn. Evropa dhe Amerika kan mundsin q t’i ndihmojn vendet e Evrops Juglindore q t’i realizojn ndrrat e veta.
Edhe m e rndsishme sht q t realizohet vizioni amerikan pr nj Evrop t bashkuar e n paqe. Nuk sht koha q t anashkalohet pa vmendje ky qllim. (A. .)
*Autor t shkrimit jan senatort Jeanne Shaheen dhe George Voinovich