Qeveria propozon ndryshim të plotë të diplomave

Berisha: Nevojshmëri ndryshimet në arsimin e lartë

Reforma e diplomave n arsimin e lart mori dje miratimin e Kshillit t Ministrave, duke kaluar tashm n Kuvend, ku do t merret dhe miratimi prfundimtar. Ndryshimet e prcaktuara n projektligjin e miratuar dje, parashikojn heqjen e Masterit t Nivelit t Dyt, riemrtimin e t gjitha diplomave, me prjashtim t doktoraturs dhe prcaktimin e degve q kan t drejt t ken studime t integruara t nivelit t dyt dhe specializime afatgjata.

Berisha: Domosdoshmri, Tafaj “sqarohet” sot

Diploma e Nivelit t Par do t quhet pas ktyre ndryshimeve “Bachelor”, ka ka marr kritika n mbledhjen e djeshme t qeveris, nga kryeministri Berisha. Kryeministri theksoi se prcaktimet e reja ligjore synojn kristalizimin e disa elementve thelbsore t reforms s arsimit t lart, si sht kristalizimi prfundimtar i sistemit “bachelor”, i cili do t jet n tre vitet e para, term pr t cilin Kryeministri krkoi q n bashkpunim me gjuhtart, t gjendet fjala prgjegjse n gjuhn shqipe.

Krahas ktij sistemi, - vijoi Kryeministri, - do t vendoset sistemi master i dyllojshm, master i shkencs q zvendson Diplomat e Nivelit t Dyt, master i profesionit, q zvendson Masterin e Nivelit t Par. Pr sa i prket termit “master”, Kryeministri u shpreh se ai do t vazhdoj t njihet i till edhe n gjuhn shqipe, duke qen se tashm ka nj prdorim ndrkombtar. Ajo ka mbetet pr t’u sqaruar sht konvertimi i Masterit t Nivelit t Dyt, q do t hiqet trsisht nga ligji dhe q ende nuk sht sqaruar se far do t ndodh me ata q kan nj diplom t till apo studiojn n nj program t till. Sot, ministri Tafaj do t sqaroj n nj konferenc pr shtyp kt konvertim. Pr Kryeministrin Berisha, m e rndsishmja nga t gjitha ishte lehtsimi i procedurs s masterit, pr t ciln ai bri thirrje q t mundsohet kalimi n master me deg tjetr nga ajo q i diplomuari ka prfunduar n studimet e ciklit t par. “Zoti ministr i Arsimit, sapo takuam studentt dhe ajo ka m bri prshtypje n kt takim, ishte se kur u thash studentve se me kto ndryshime, ndr t tjera, ju do t keni mundsi t ndiqni edhe pasionet tuaja, vura re se reagimi tyre ishte m i shklqyeri. Pra tek masteri, le t shohim mundsin e dhnies s nj shansi t dyt, mbi bazn e merits, pra duke mos e cenuar aspak meritn. Kshtu mendoj se nj “Bachelor” pr ekonomi, mund t drejtohet pr nj master n drejtsi, duke plotsuar ato kredite q i nevojiten”, – tha Berisha.

Ndryshimet e plota

Pr t vijuar doktoraturn, tashm ekziston vetm nj mnyr, marrja e diploms “Master i Shkencave”, q sht emri i ri i vendosur nga ligji pr Diplomat e Nivelit t Dyt. Projektligji ka ndryshuar gjithashtu edhe emrat e diplomave. N kt mnyr, Diplomat e Nivelit t Par do t quhen diploma universitare “Bachelor”, Diplomat e Nivelit t Dyt “Master i Shkencave”, ndrsa “Masterat e Nivelit t Par, thjesht “Master”. Projektligji i ri parashikon q ata t cilt prfundojn “Bachelor”-in (ish-DNP-n) mund t vijojn studimet n “Masterin” njvjear ose n “Masterin e Shkencave” dyvjear, q kan zn vendet e diplomave t deritanishme. Ndrkoh, pr t vijuar doktoraturn, duhet q t kesh medoemos “Masterin e Shkencave”. Ata q diplomohen kt vit n “Master t Nivelit t Par” do t marrin diplom universitare “Master” dhe me t mund t vijojn studimet “Master i Shkencave”, duke konvertuar nj pjes t programit q kan zhvilluar gjat vitit t studimit t tyre. Masteri i Nivelit t Dyt nuk prfshihet m n sistemin ton arsimor, sipas projektligjit t ri, duke hequr nj nga hallkat m t debatuara t sistemit arsimor universitar.

Konvertimi?

Por, ndrkoh q n kt projektligj sht parashikuar se DNP-t shndrrohen n “Bachelor”, DND-t n Master t Shkencave dhe Masterat e Nivelit t Par n Master, pritet q vetm sot, gjat nj konference pr shtyp t organizuar n Ministrin e Arsimit dhe t Shkencs, t sqarohet nga ministri Tafaj se far do t bhet me Masterin e Nivelit t Dyt. Nj tjetr konvertim q bn projektligji, ka t bj me Diplomat e Integruara t Nivelit t Dyt. Bhet fjal pr ato deg, q kan studime universitare 5-vjeare, n prfundim t t cilave tashm studentt do t marrin drejtprdrejt “Master t Shkencave”, pa marr diploma t tjera.

Tri deg t integruara!

N ndryshim nga ligji n fuqi, ky projektligj parashikon q vetm 3 deg do t ken studime t integruara t ciklit t dyt dhe nuk e ka ln n dor t universiteteve t prcaktojn se cilat deg duhet t ken studime m shum se 3-vjeare. “Institucionet e arsimit t lart n fushat e mjeksis, veterinaris dhe arkitekturs ofrojn programe t integruara t studimeve t ciklit t par dhe t dyt s bashku”, - prcakton projektligji, duke ln n kt mnyr vetm degt e mjeksis, stomatologjis, veterinaris dhe arkitekturs me studime t integruara t nivelit t dyt dhe t gjitha t tjerat t ndara n “Bachelor” dhe master.

Specializimet

Projektligji ka kufizuar gjithashtu edhe fushat ku mund t kryhen specializimet. “Programet e studimeve specializuese afatgjata jan programe t studimeve t ciklit t tret, profesionalisht t orientuara, q ofrojn njohuri pr profesione specifike n fushat e mjeksis, stomatologjis, veterinaris dhe drejtsis. Kto programe t studimeve prfshijn studime teorike t kombinuara me aplikime praktike dhe trajnime profesionale. Mund t prfshihen n to dhe veprimtari krkimore, nse nevojitet”, - prcakton projektligji, duke ln n fuqi vetm specializimet n mjeksi dhe magjistraturn n drejtsi. Gjithashtu, sht prcaktuar se vetm “n fushn e mjeksis, programet e studimeve t doktorats mund t ofrohen t integruara me studimet specializuese afatgjata”, duke prjashtuar n kt mnyr t gjitha degt e tjera nga specializimet afatgjata si pjes e ciklit t tret t studimeve.

“Diplom profesionale”

Nj tjetr diplom do t’i bashkngjitet tashm sistemit ton arsimor. Kjo sht diplom jouniversitare, por q sht mbi arsimin e mesm. Projektligji parashikon se institucionet e arsimit t lart kan t drejt t ofrojn edhe programe t studimeve profesionale, pas arsimit t mesm, jouniversitare, me jo m pak se 120 kredite. “Zgjatja normale e ktyre programeve sht jo m pak se 2 vite akademike dhe n prfundim t tyre lshohet diplom profesionale “Diplom profesionale n...” Nj pjes e krediteve t studimeve pas arsimit t mesm mund t transferohen n studimet e ciklit t par, n prputhje me kriteret q vendosin IAL”, - prcaktohet n ndryshimet e propozuara q i bhen nenit 26 t ligjit t arsimit t lart.