Qytetarët e BE-së duhet të punojnë më gjatë

N BE, mosha e pensionit sht
nj tem e vazhdueshme. Kjo, edhe pr faktin se disa shtete nuk ia lejojn dot m vetes financiarisht daljen n pension t qytetarve sapo kalojn t gjashtdhjetat. Problemi i nj popullsie n plakje prball nj numri gjithnj e m t vogl t punsuarish sht i njohur prej kohsh. Si pjes t zgjidhjes, Komisioni Evropian kshillon shprehimisht rritjen e moshs s pensionit hap pas hapi pr t arritur kufirin 70 vje deri n vitin 2060. E shumta nj e treta e jets s nj t rrituri do t mund t kalohet n t ardhmen n pension.

BE, larg objektivit pr moshn e pensionit, prcaktuar n strategjin ekonomiko-sociale 2020

Zgjatja e viteve t puns sht edhe nj nga objektivat zyrtar t strategjis ekonomiko-sociale 2020 t BE-s. Gjat prezantimit kt pranver t strategjis, presidenti i komisionit Jose Manuel Barroso, prmendi edhe shifra: “75 pr qind e popullsis n BE mes 18 dhe 64 vje duhet t jen n pun”. Ky sht objektivi q duhet arritur deri n vitin 2020. Aktualisht BE-ja sht shum larg tij. Nj qytetar mesatar n BE del n pension pak mbi moshn 60 vje, shum m hert se n pjes t tjera t bots.

Kriza greke nxjerr n pah dallimet n Evrop

Mosha e daljes n pension u b vrtet tem e prbashkt veanrisht me shprthimin e krizs financiare n Greqi. Papritur u krahasuan shifrat e vendeve t ndryshme. Ministri suedez i Financave, Anders Borg, nuk i kurseu fjalt e ashpra kur msoi se far privilegjesh pensioni prfitonin t punsuarit n sektorin publik n Greqi. "sht e qart se taksapaguesit tan nuk jan t gatshm t paguajn pr grekt t cilt dalin n pension me 40 ose 50 vje. Kjo as q nuk diskutohet". Por situata nuk sht shum m e mir n Franc. Aktualisht nj burr francez del n pension mesatarisht me 59 vje. Presidenti francez, Nicolas Sarkozy, synon ta rris moshn zyrtare t daljes n pension nga 60 aktualisht n 62 dhe e ka shpallur kt synim "nnn e t gjitha reformave". Franca sht pra shum larg situats n Gjermani, ku kufiri i pensionit do t rritet nga 65 vje aktualisht, n 67. Edhe Spanja ka kt numr si objektiv. N Britanin e Madhe qeveria planifikon nj rritje t ndjeshme t moshs s pensionit para s gjithash pr grat, t cilat pas disa vitesh duhet t punojn deri n moshn 65 vje, pra aq sa punojn sot burrat.

Evropa Lindore ka nevoj urgjente pr reformim t moshs s pensionit

Situata vazhdon t paraqitet e keqe n pjesn m t madhe t antarve t rinj t pjess lindore t BE-s. Qysh tri vjet m par, Arup Banerji, nga Banka Botrore, krkoi reforma urgjente. "Zgjidhja sht e njohur. Mosha e daljes n pension n kto vende sht shum e ult n krahasim me pjes t tjera t Evrops dhe jetgjatsia duke filluar nga mosha 50 vje nuk ndryshon shum nga mesatarja evropiane. Pr kt arsye, 20 vitet e ardhshme duhet rritur mosha e daljes n pension, kshtu q 40-vjeart e sotm t mos dalin n pension me 60 vje, por t jen m gjat produktiv n pun". Edhe n Evropn Lindore gjrat po lvizin. Por problemi sht se vende t pasura si Franca mund t'i lejojn vetes nj jet m t shkurtr pune se vendet e varfra n Lindje.

Krkohet harmonizim n Eurozon n prcaktimin e moshs s pensionit

Nj ide radikale pr temn e pensioneve n BE shprehu pak koh m par Joseph Daul, kryetari i grupit parlamentar t Partis Popullor n Parlamentin Evropian. Konteksti ishte nevoja e prshkruar shpesh, pr koordinimin m t mir t politiks ekonomiko-financiare n Eurozon: "A sht sot ende e drejt q vendet antare t prcaktojn secili pr vete moshn e pensioni, me pasojat prkatse pr arkat publike? Nuk duhet t kemi frik t flasim pr kt. Un nuk them q 27 vendet antare duhet t vendosin s bashku n Bruksel moshn e pensionit, por them q kemi nevoj pr nj koordinim e madje harmonizim, nse duam t jetojm n eurozon". Por edhe pse shum vende t BE-s aktualisht po ecin drejt rritjes s moshs s pensionit, asnj qeveri nuk flet pr nj harmonizim t vrtet. Asnj vend nuk do t pranoj t heq dor nga e drejta pr t vendosur i pavarur nga t tjert moshn ligjore t pensionit.