Regjistrimi i popullsisë, ndryshon pyetësori, merr përparësikombësia

Instituti i Statistikave ka përcaktuar formularin përfundimtar që do të plotësohet në prill të vitit të ardhshëm. Ndryshimi: Nuk radhiten më fetë dhe kombësitë, duhet të plotësohen me dorë

Instituti i Statistikave ka publikuar n faqen e saj zyrtare pyetsorin prfundimtar pr regjistrimin e popullsis q do t zhvillohet n prill 2011, duke
disa ndryshime, n “pikn e nxeht” t ktij pyetsori q ka t bj me deklarimin e kombsis, gjuhs amtare dhe fes.

Ndryshimet

N pyetsorin prfundimtar alternativat e dhna pr kombsin jan “shqiptare” dhe “tjetr”, q do t thot se antart e pakicave kombtare duhet t plotsojn me shkrim dore kombsin e tyre. N pyetsorin e par q solli jo pak polemika, ishin nj sr alternativash, ku pas “shqiptare” vinin zgjedhjet: “greke”, “maqedonase”, “vllehe”, “rom”, “egjiptian”, “malazeze”, “tjetr” dhe “nuk preferoj t prgjigjem”. Duket se pas ankesave t shumta q u bn pr kt formular, Instituti i Statistikave dhe Komisioni Qendror pr Regjistrimin e Popullsis kan vendosur ta thjeshtzojn kt procedur, duke ln si mundsi vetm kombsin “shqiptare”, ndrsa pakicat kombtare q jetojn n Shqipri do t mund ta shkruajn kombsin e tyre vemas n formular.

I njjti ndryshim sht vendosur edhe pr gjuhn, ku n variantin fillestar ekzistonin mundsit e gjuhve kombtare t kombsive t siprprmendura, ndrsa n variantin e ri ajo sht zvendsuar me dy mundsi przgjedhjeje: “shqip” dhe “tjetr”, duke
q ata q nuk kan gjuh amtare shqipen, t duhet ta shkruajn at me dor, pa e pasur n listn e przgjedhjes.

Ndryshim tjetr ka t bj me fen. N variantin e par ishte nj list e gjat alternativash pr besimin e t intervistuarit. Kshtu, n formularin paraprak t prezantuar nga Instituti i Statistikave ishin alternativat: mysliman sunit, bektashi, i krishter-ortodoks, i krishter-katolik, asnj besim fetar, besime t tjera apo dhe alternativa ku qytetari nuk preferon t prgjigjet rreth besimit t tij. Kjo dukej se kishte
t pamundur q t deklaroheshin qart ateistt/agnostikt dhe personat q jan afetar, duke besuar n Zot.

Pr kt arsye, n variantin prfundimtar pyetja pr besimin fetar sht ndar m dysh. Pyetja e par “e nxjerr” sht: “A besoni ju n Zot?”, ku alternativat e mundshme jan “po”, “jo”, por edhe “nuk preferoj t prgjigjem”, pasi nj pyetje e till nuk sht e detyrueshme.

Pyetja e dyt q sht prfshir pr fen sht: “A i prkisni ju ndonj besimi fetar”, ku nse i intervistuari prgjigjet “po”, duhet t specifikoj fen e tij, ndrkaq mund t prgjigjet “jo” ose t refuzoj t prgjigjet pr kt pyetje.

Pyetsort

Nj grup i rndsishm pyetjesh jan ato pr arsimin, t cilat synojn t japin nj performanc pr nivelin arsimor t popullsis sipas niveleve t prcaktuara nga ISCED 1997. Po ashtu, edhe pyetjet pr punsimin jan t nj rndsie t veant, sipas INSTAT-it. Analiza e ktyre pyetjeve sht kryesore pr t trajtuar vshtirsit aktuale dhe pr t parashikuar ndryshime t ardhshme. “Pyetje t vendosura pr her t par jan edhe pyetja mbi aftsit e kufizuara, pyetje t lidhura me nj grup t veant t popullsis, t cilt duhet t jen pjes e ktij projekti t madh. Po ashtu nj risi sht edhe pyetja mbi burimin e t ardhurave. Kjo pyetje nuk ka t bj me shumn e t ardhurave q nj individ siguron, por synon vetm burimin e ktyre t ardhurave”, - bn t ditur INSTAT.

Pjesa tjetr e pyetsorve nuk ka psuar ndryshime thelbsore. N kt mnyr pyetsori i par do t jet pyetsori i baness. Ky pyetsor ndahet n dy pjes, ku n pjesn e par pyetjet kan t bjn me ndrtesn, ndrsa n pjesn e dyt jan pyetjet e baness. Pyetjet pr ndrtesn jan 5 dhe i referohen: llojit t ndrtess, vitit t ndrtimit, numri i kateve t ndrtess si dhe lloji i materialeve t ndrtimit t ndrtess. Gjithashtu, n kt pyetsor pyetet nse ndrtesa ka t instaluar rrjet interneti. Pyetjet pr banesn jan 6 dhe lidhen me llojin e baness, statusin e banimit, sistemin e furnizimit me uj, tualetin, kuzhinn, pajisjet e banjo-dushit etj. Gjithashtu, INSTAT shikon t arsyeshme t prfshij n kt pyetsor edhe disa pyetje pr pajisjet elektrike.

Pyetsori i dyt ka t bj me individt, pjestar t familjes. Prbhet nga 3 tabela tek e para prfshihen antart e Ekonomive Familjare q jetojn n kt banes gjat periudhs s vazhdueshme pr m s paku 12 muaj para Dits s Regjistrimit ose personat, t cilt jan t vendosur n banes gjat 12 muajve para dits s regjistrimit me synimin q t qndrojn aty pr m gjat se nj vit. N tabeln e dyt prfshihen personat prkohsisht prezent dhe n listn e tret prfshihen personat q jetojn jasht shtetit.

Ndrkaq, pyetsori i tret sht ai i Njsive Ekonomike Familjare, i cili prmban nj grup pyetjesh ku mund t veojm pyetjet n lidhje me bujqsin. N kt grup pyetjesh prfshihen ato q kan t bjn me pronsin e toks bujqsore dhe zotrimin e bagtive. Qllimi i pyetjeve sht t ndihmoj n kontrollin e plotshmris s t dhnave t regjistrimit t bujqsis, q INSTAT aktualisht po ndrmerr.

far sht dhe prse shrben

Regjistrimi i Prgjithshm i Popullsis dhe Banesave sht numrimi i plot i t gjith individve, njsive ekonomike familjare dhe banesave, destinacioni i t cilave sht banimi. Ky sht nj vrojtim tejet kompleks, i cili siguron nj informacion t rndsishm jo vetm pr politikbrsit, por edhe pr komunitetin e gjer t prdoruesve dhe t biznesit. Qllimi kryesor i Regjistrimit t Popullsis dhe Banesave sht t jap nj panoram aktuale dhe t sakt t realitetit demografik, ekonomik dhe social n vend. Regjistrimi jep nj fotografim t momentit mbi gjendjen sociale dhe nivelin e jetess s popullsis n nj moment t dhn (momenti kritik i regjistrimit). Vetm regjistrimi mund t siguroj t dhna kaq t plota dhe t detajuara dhe rezultatet e tij jan jetsore pr politikn dhe marrjen e masave. Ai sht nj investim i rndsishm afatgjat n t gjith sistemin statistikor t vendit pr sa i prket kapacitetit dhe ndrtimit institucional.

Kto rezultate jan baza mbi t ciln nj qeveri mund t punoj pr t zbutur pabarazit ekzistuese n zhvillimin ekonomik-shoqror t rajonit t vendit ose pr t ndrtuar politikat e nevojshme, pr t ulur papunsin n ato rajone dhe n ato grupmosha sipas gjinis, pr t cilat papunsia sht problematike, si dhe n degt e ekonomis ku sht prhapur. Nga ana tjetr, angazhimi i burimeve njerzore e financiare, si dhe pjesmarrja n t e tr banorve t vendit i jepnin ksaj veprimtarie rndsin e nj ngjarjeje t jashtzakonshme n jetn e vendit. Projekti synon t sigurohen t dhna n indikatort demografik, social-ekonomik, ky n nivel kombtar dhe lokal. T prmirsohen cilsia dhe qllimi i informacionit. T sigurohet dhe rifreskohet informacioni mbi shtjet q iu prkasin fenomeneve si edukimi, gjendja e tregut t puns, migracioni, si dhe impakti q kan kto shtje n jetn e grave dhe burrave, n problemet e pabarazis dhe t situats s nivelit t jetess. T zhvillohen kapacitetet lokale pr krkimet dhe vzhgimet, pr t prmirsuar burimet njerzore vendore, q merren me politikat sociale dhe shtjet e implementimit t tyre. T informohen rregullisht institucionet e hartimit t politikave dhe aktor t tjer t rndsishm, pr t dhna t caktuara ose rezultate t ndryshme t vzhgimeve, me qllimin e mir pr t sjell politikat publike m pran njerzve.