Rritja e pensioneve, më e ulëta në katër vjet
Pensionet e 1 korrikut 2010 konsiderohen me rritjen m t ult n katr vitet e fundit. Statistikat zyrtare t Institutit t Sigurimeve Shoqrore tregojn se, pr pensionet e qytetit, rritja m e madhe ishte n vitin 2006, ndrsa n fshat u regjistrua n vitin 2007.
Duke par pensionet e fshatit, sipas t dhnave t Institutit t Sigurimeve Shoqrore, n vitin 2005, niveli i tyre ishte 3610, kurse sot, jan 7870 lek n muaj, me nj rritje prej rreth 118 pr qind. Pr pensionet e qytetit, rritja m e madhe ka qen n vitin 2006, me rreth 1650 lek n muaj, kurse pr fshatin ka qen viti 2009, me 1144 lek n muaj. Praktikisht, duke i krahasuar me vitet e kaluara, pr fshatin pensioni i ktij viti ka psuar rritjen m t vogl, prej 636 leksh, kurse pr qytetin rritja m e vogl ishte n vitin 2007, me 410 lek, ndrsa kt vit kemi nj rritje prej 614 leksh, q qndron m i ult se n vitet 2008-2009.
Mjafton t shikohet fatura financiare e rritjes, q sht rreth 2 miliard lek, m e vogl se kostot e ndrmarra nga buxheti n vitet e kaluara. Ndryshe nga vitet e mparshme, Ministria e Financave, nisur nga mungesat e shumta t t ardhurave n buxhet, vendosi t’i rriste pensionet afr nivelit t inflacionit, rreth 3.4 pr qind, e m pas bri shtesa, ku pr disa kategori rritja ishte 10 pr qind. Ekspertt e Institutit t Sigurimeve Shoqrore shpjegojn se prve indeksimit t inflacionit, qeveria merr prsipr t bj nj rritje pensioni m tepr se 4 pr qind. Ali Emini, zvendsdrejtori i prgjithshm i ISSH-s, i cili mbulon pjesn e financave, thot se, tendenca e rritjes s pensioneve ka qen m e lart se masa e inflacionit vjetor. Por ndryshe nga vitet e kaluara, kur pensionistt merrnin mesatarisht nj rritje q shkonte n 1 mij lek t reja, kt vit, rritja nuk e kalon 700 lek, q gjithsesi qndron lart inflacionit.
Q prej vitit 2005, kur qeverisja demokrate mori prsipr t’i rriste pensionet deri me 80 pr qind, shifrat aktuale tregojn t kundrtn. Referuar statistikave zyrtare, pensionet mesatare n qytet n vitin 2005 ishin 8350 lek n muaj, kurse sot me rritjen e re bhen 12840 lek n muaj, pra me nj rritje prej rreth 35 prqindsh, ose 4490 lek. Por ISSH tregon se nga llogaritjet e bra ndryshe, del nj rritje pensioni prej 53.81 prqindsh n katr vitet e fundit. Kjo pasi diferenca prej 4490 leksh e dal nga t ardhurat (shtesa nga dritat, buka etj.) t pensionit t qytetit sht krahasuar me diferencn vetm t pensionit pa shtesa, q sht 2840 lek. Pra, ISSH bn krahasime duke i pasur pensionet e qytetit n katr vitet e fundit dhe t ardhurat minimale pr pension, ku futen masat e kompensimit.
Nga llogaritjet e bra nga ISSH-ja rezulton se nga rritja e pensioneve prfituan rreth 540 mij pensionist, n masn 4-10 pr qind. Prfituesit m t mdhenj jan ata q do t marrin pension t rritur 6 pr qind dhe 4 pr qind. Referuar llogaritjeve, pensionet minimale n qytet, pensionet e invaliditetit dhe pensionet familjare po n qytet do t ken rritje me 6 pr qind. Me t njjtin nivel rritjeje, prfituan gati gjysma e pensionistve, rreth 290.400, ku 193.200 jan n qytet, 46.100 invalid dhe 51.100 familje (pension familjar) po n qytet. Sa i takon rritjes 4 pr qind, prfituan 114.240 pensionist, ku 89.600 jan pensione pleqrie n qytet dhe 24.640 programe speciale (ushtarak, minator, punonjs t ish-industris ushtarake, polic etj.). Rritjen maksimale me 10 pr qind, e gzuan 160 mij pensionist, me t ardhura m t pakta.
#