Rruge e lire per ribashkimin e Gjermanise - Marreveshja 2-4 dhe politika e jashtme

Njekohesisht me kete ndodhi edhe nje reduktim i konsiderueshem i numrit te trupave keshtu qe u be nje hap i rendesishem ne drejtim te paqetimit te Evropes Qendrore te vendit dhe hapesires ne te cilen deri tani kishte ndodhur perqendrimi me i larte i trupave dhe armeve.

Lothar de Maiziere-it kryeministrit te RDGJ i dallohet qarte lehtesimi per nenshkrimet nen Marreveshjen 2-4. Para nenshkrimit pati kater raunde negociatash. Ne to qe diskutuar per te drejtat si fuqi pushtuese te Frances Anglise te SHBA dhe te BS mbi te dyja pjeset e Gjermanise. Shperberja e ketyre te drejtave qe parakusht per sovranitetin e Gjermanise se ribashkuar.Bildunterschrift Groszligansicht des Bildes mit der Bildunterschrift 05.05.1990 Raundi i pare i negociatave per Marreveshjen 2-4ne Bonn Eduard Schewardnaxe BRSS Roland Dumas France Markus Meckel RDGJ Hans-Dietrich Genscher RFGJ Douglas Hurd Britania e Madhe und James Baker SHBA

Probleme para nenshkrimit te Marreveshjes

Per ministrin e Jashtem te Gjermanise Perendimore Hans Dietrich Genscher Marreveshja 2-4 eshte nje pike kulmore e karrieres se tij te gjate politike. Se bashku me homologun e tij nga RDGJ Markus Meckel ai arriti qe te pastroje terrenin nga te gjitha komplikimet. Por ne mbremje para nenshkrimit u krijuan probleme te paparashikuara me kryeministren britanike Margaret Thatcher

Sepse zonja Thatcher kishte kerkesa te tjera. Behej fjale per ceshtjen nese trupat aleate do te lejoheshin te kryenin manovra ne ish -RDGJ apo nese kjo do tu ndalohej atyre. Dhe pasi ish-Bashkimi Sovjetik qe shprehur dakord qe e gjithe Gjermania te behej anetare e NATO-s ne thame se nje kerkese e tille shtese - e formuluar edhe ne minuten e fundit - ishte krejtesisht absurde dhe gjetem per kete shyqyr Zotit mbeshtetjen e kolegeve tane franceze dhe te kolegeve tane amerikane keshtu qe ketu nuk u desh ti rinisim edhe njehere negociatat.

Bildunterschrift Groszligansicht des Bildes mit der Bildunterschrift Ish-kryeministrja britanike Margaret Thatcher tetor 1992Pranohet kufiri i debatuar Oder-Neie

Me Marreveshjen 2-4 njihen te gjithe kufijte evropiane pra edhe ata midis Gjermanise se ribashkuar dhe Polonise. Per kete Kufi-Oder-Neie ne RFGJ ka pasur grindje per dekada te tera. Sepse per nje pale ky kufi ishte rezultat i Luftes se Dyte Boterore per te tjeret ai ishte dorezim vullnetar i ish-rajoneve lindore gjermane ne lindje te ketij kufiri te cilat tani u bene perfundimisht pjese te Polonise.

Vec kesaj Gjermania e ribashkuar heq dore nga posedimi i armeve te shkaterrimit ne mase ABC dhe e redukton ushtrine e saj ne 370.000 vete. Trupat sovjetike u vendos te terhiqen deri ne fund te vitit 1994 nga Gjermania Lindore dhe rregullimet e kryera me reformen e tokes ne RDGJ u fiksuan njehere e pergjithmone. Ne dallim nga kjo ndryshojne te drejtat e aleateve ne Gjermani. Bashkimi Sovjetik humbet pjese te ndikimit te tij ne Evropen Qendrore.

Marreveshja e paqes nuk konsiderohet e nevojshme

Me nenshkrimet nen Marreveshjen 2-4 krijohen kushtet ne politiken e jashtme dhe hapet rruga per ribashkimin e Gjermanise. Vec kesaj u sqarua edhe ceshtja e nje marreveshjeje paqeje e cila do ta perfundonte edhe formalisht Luften e Dyte Boterore. Sepse nenshkruesit e Marreveshjes nisen nga fakti qe kjo Marreveshje e zevendeson nje marreveshje paqeje dhe perjashton kerkesa per reparacion te aleateve. Ministri i atehershem i Jashtem i RFGJ Hans Dietrich Genscher e argumenton kete pikepamjeBildunterschrift Groszligansicht des Bildes mit der Bildunterschrift Zonat e pushtimit ne Gjermani dhe korridori ajror per Berlinin

Te dyja shtetet gjermane ishin anetare te OKB-se ne ishim anetare te Komunitetit Evropian me hyrjen e RDGJ ne RFGJ edhe kjo pjese e Gjermanise u be anetare e Komunitetit Evropian. Ne patem dhene kontribut shume aktiv ne Konferencen per Siguri dhe Bashkepunim ne Evrope KSBE sepse na hapi rrugen per bashkimin e Gjermanise. Duhet ta dime keto qene te gjitha vendime te veshtira per tu pranuar ne Gjermani.

Me pak se tri jave pas nenshkrimeve ne Moske ne Berlin u ndezen fishekzjarre. 29 vjet pas ndertimit te Murit gjermanet kremtonin ribashkimin shteteror dhe kapercimin e percarjes ne Evrope.

Autor Matthias von Hellfeld/ Auron Dodi

Redaktoi Elert Ajazaj