SHBA Si zgjidhen kandidatet presidenciale
Kandidatet qe marrin pjese ne garen presidenciale ketu ne Shtetet e Bashkuara me pare bejne fushate ne secilin shtet per te fituar mbeshtetjen e partive perkatese. Ne materialin ne vazhdim njihemi me menyren se si funksionon perzgjedhja e delegateve per ne konventat kombetare te partive ne Shtetet e Bashkuara dhe se si kryhet me tej votimi per te zgjedhur kandidatin perfundimtar.
Per te marre pjese si kandidat per president i Shteteve te Bashkuara ne nentor rivalet duhet te fitojne garen brenda partise se tyre. Vendimi merret nga delegatet e partive.
Votimet per zgjedhjet paraprake faktikisht perzgjedhin delegatet qe mbeshtesin njerin prej kandidateve ne gare. Konkurrenti qe merr shumicen e votes se delegateve ne konventen partiake merr dhe kandididimin e partise se tij.
Kur konventa republikane te zhvillohet ne Tampa te Florides ne 27 gusht te ketij viti aty duhet te jene te pranishem 2268 delegate. Per nje kandidat do te duhen 1144 delagate qe te marre kandidimin republikan per garen presidenciale te nentorit.
Konventa demokrate hapet ne 3 shtator ne Sharlot te Karolines se Veriut ku duhet te jene pjesmarres 5554 delegate. Do te duhen 2778 delegate per te kandiduar per here te dyte zotin Obama per president i cili nuk ka rivale brenda partise.
Dy partite kane formula te ndryshme per ndarjen dhe angazhimin e delegateve per kandidatet presidenciale. Procesi i partise demokratike shpjegohet nga sekretarja per shtypin e Komisionit Kombetar Demokrat Melanie Rousell.
Perfaqesia e partise demokrate ne cdo shtet organizon ose zgjedhjet paraprake qeveritare ose partiake ose zgjedhje per te percaktuar se sa delegate do te perzgjidhen nga shteti per nje kandidat qe do te marre pjese ne konvente.
Zonja Rousell thote se ne te tera shtetet delegatet lejohen te kandidojne proporcionalisht. Nese dikush merr 35 te votave ne zgjedhjet paraprake te nje shteti kandidati do te marre 35 te delegateve qe ka ky shtet.
Keta delegate jane te angazhuar qe te votojne per kandidatin qe eshte perzgjedhur nga shteti ne konventen kombetare. Por jo te 5554 delegatet ne Konventen e Partise Demokratike jane te detyruar te votojne per nje kandidat ne vecanti. 727 prej tyre te quajtur superdelegatet jane zyrtare te partise ne shtetet apo ne rang kombetar si guvernatore senatore apo anetare te Dhomes se Perfaqesuesve. Keta 727 delegate mund te mbeshtesin cilin kandidat qe duan.
Ne partine Republikane disa shtete i ndajne delegatet ne menyre proporcionale sic ndodh edhe me partine demokrate. Por ne shtetet e tjera votohet bazuar ne parimin fituesi i merr te gjitha. Kjo ka te beje me kohen e zhvillimit te zgjedhjeve.
Ne kemi nje sistem ne baze te te cilit nese zgjedhjet paraprake mbahen perpara ose gjate muajit mars pra perpara 1 prillit - ne keto shtete perzgjedhja e delegateve behet me sistemin proporcional. Kjo garanton qe kandidati te mos kete fitore te shpejta dhe me ane te tyre te siguroje kandidimin.
Delegatet jane te detyruar te votojne kandidatin e perzgjedhur ne shtetin e tyre ne raundin e pare te votimeve ne konvente. Por nese njeri nga kandidatet nuk arrin kuorumin e nevojshem konventa zhvillon ate qe quhet votim i ndermjetem ku dy fraksione bashkohen per te nxjerre kandidatin presidencial. Por kjo nuk ka ndodhur qe nga viti 1952.