Semundjet qe sherohen me domate spec qep hudher dhe majdanoz
Keto perime mund te quhen edhe si antibiotike bimore pasi jane teper te rendesishme per jeten e njeriut me vitaminat A e C
Ne jeten e njeriut perimet luajne rol shume te rendesishem jo vetem si ushqim por edhe si ilac shume efikas ndaj shume semundjeve pasi ato permbajne mbi gjysmen e elementeve te njohura kimike.
Vlerat
Perimet permbajne kripera minerale karbohidrate proteina acide organike fitoncide antibiotike bimore dhe vecanerisht vitamina. Ato nxisin veprimin e gjendrave te tretjes dhe ndikojne drejtpersedrejti ne pervetesimin e ushqimeve qe treten me veshtiresi. Perimet jane te pasura me kripera te kaliumit fosforit kalciumit magnezit hekurit etj. te cilat treten lehtesisht nga organizmi i njeriut. Disa nga perimet jane te pasura me proteina ne sasi te barabarte me mishin si per shembull bishtaja qe quhet mishi i gjelber dhe ne pergjithesi bishtajoret. Sa per vitaminat perimet mbajne vendin e pare. Vitaminat luajne rolin kryesor ne shkembimin e lendes metabolizmit ne organizmin e njeriut pa te cilat jeta do te ishte e pamundur. Jane teper te rendesishme per jeten e njeriut vitaminat A dhe C dhe nevojat e organizmit me vitamina plotesohen duke konsumuar jo sasi por shumellojshmeri perimesh.
Domatja
Domatja shquhet per vetite e saj mbi lekuren zemren dhe reumatizem. Per vlerat e saj ushqyese gjen perdorim te gjere. Eumlshte e pasur me vitamina C dhe A. Gjithashtu me kripera minerale acide organike etj. Nder kriperat vend te rendesishem zene potasi fosfori kaliumi hekuri magnezi raporti i te cilave krijon nje ekuiliber te persosur te ushqimit. Domatja permban edhe antibiotike bimore si tomatina e cila sherben ne sherimin e semundjeve te lekures dhe aparatit tretes. Lengu i domates ushtron ndikim te madh ne sherimin e plageve te infektuara si dhe ulcerave kronike. Vepron gjithashtu mbi semundjet e zemres dhe eneve te gjakut. Domatja ndikon ne kurimin e formave te lehta reumatike. Gjithashtu ka veti kuruese edhe per nefrititin artritin dhe kapsllekun.
Speci
Speci po keshtu ndihmon sherimin nga fruthi dhe dizenteria. Gjen perdorim te gjere i fresket dhe i konservuar si piper ne sallata turshi etj. Ka vlera te medha sepse permban elemente te domosdoshme per organizmin sic jane karbohidratet glukoze e fruktoze proteina dhe yndyra. Sidomos farat e tij qe permbajne mbi 25 yndyre. Speci eshte i pasur me potas. Lengu i tij permban kripera te hekurit qe pasurojne hemoglobinen e gjakut. Speci permban vitamine C me shume se gjitha perimet e tjera madje me shume se limoni e portokalli. Per te siguruar nevojat ditore per vitamine C duhet konsumuar 50 gr speca te fresket. Edhe vlerat kurative jane te medha. Speci aktivizon gypin tretes hap oreksin dhe ndihmon per sherimin e dispepsise fruthit dizenterise rrufes etj. Ne spec eshte zbuluar edhe vitamina P1 qe lufton semundjet e eneve te gjakut.
Qepa
Qepa eshte ilac per plaget e vogla dhe nervat. Ka vlera te larta ushqyese e kurative. Eumlshte e pasur me kripera minerale. Gjethet e njoma jane te pasura me proteina. Permban edhe sheqer vitamina A dhe C. Era karakteristike e qepes i detyrohet vajit eterik qe ka permbajtje squfuri. Qepa ndihmon shume tretjen pasi ndikon te lirohet acidi klorhidrik ne stomak. Prania e ketij acidi luan rol ne zhdukjen e baktereve te demshme qe hyjne ne stomak bashke me ushqimin. Vaji eterik i qepes shkaterron sekrecionet helmuese te baktereve. Qepa lufton gripin dhe ndikon pozitivisht ne zgjerimin e venave te gjakut. Kuron me sukses gervishtjet e fresketa ose plage te shkaktuara nga shpime duke vendosur mbi vendin e demtuar cipen e holle te saj. Ne mungese te antibiotikeve momentalisht menjanon infeksionet. Perdorimi i qepes se gjalle pastron sistemin e frymemarrjes. Ka veti kuruese per astmen si dhe ben mire te perdoret nga ata qe vuajne nga sistemi nervor melankoli nevrasteni.
Hudhra
Edhe kjo kuron arterosklerozen dhe sinusitin. Hudhra e thate perdoret per te permiresuar shijen e gjelleve ruajtjen e konservave dhe te turshive. Qe ne kohe te lashta popujt kane njohur vetite e saj dezinfektuese. Mjekesia moderne i ka njohur edhe aftesine per te kuruar arterosklerozen tensionin e rritur te gjakut dhe crregullimet e qarkullimit te gjakut. Eumlshte e pasur me vitamina karbohidrate e vitamine C. Hudhra e thate permban rreth 58 insuline. Nje kg hudher jep 1300 kalori. Ajo eshte e pasur ne kripera te kalciumit jodit e squfurit. Veprimi i forte baktericid i detyrohet fitoncideve te cilat vrasin bakteret e tuberkulozit tifos paratifos dizenterise koleres gripit sinusitit etj. Veprimi baktericid i hudhrave perdoret ne industrine e konservave per te zhdukur mikroorganizmat qe kalbin lenden organike. Perdorimi i hudhres ndikon ne zgjatjen e jetes. Preparatet farmaceutike qe prodhohen prej saj kane efekte me te medha se penicilina.
Majdanozi
Ndersa majdanozi eshte antiseptik dhe pastrues i mushkerive. Bime aromatike qe njihet dhe perdoret si erez por eshte nje nga perimet me vlera te pallogaritshme ushqimore e sheruese per disa lloje semundjesh. Prandaj eshte e keshillueshme qe majdanozi te perdoret sa me gjeresisht ne te gjitha format ne gjelle ne sallata sidomos i fresket. Eumlshte nga bimet me te pasura me proteina dhe ne vitamine C e sheqerna. Eumlshte nga ilacet e mira per uljen e tensionit te gjakut hap oreksin eshte diuretik dhe antiseptik shume i mire i gjakut. Vepron ne semundjet e mushkerive. Eumlshte e keshillueshme qe femijet e vegjel te konsumojne sa me shume majdanoz gjate dites te lare.