Shkrirja e akullit të Arktikut mund të “transformojë” rrugët e transportit me shpenzimet e Rusisë, zbulon studimi

Nivelet e akullit të detit mund të jenë aq të ulëta deri në vitin 2065 saqë lundrueshmëria e Arktikut do të rritet në mënyrë dramatike, duke hapur rrugë të reja tregtare dhe duke liruar kontrollin e Rusisë në tregtinë në rajon, sugjeron hulumtimi i botuar në The Independent.

Një studim i ri nga shkencëtarët amerikanë të klimës në Universitetin Brown dhe Shkollën Juridike të Maine zbuloi se pjesë të Oqeanit Arktik të mbuluara më parë me akull gjatë gjithë vitit ka të ngjarë të bëhen “pa akull të besueshëm për muaj me radhë” gjatë dy dekadave të ardhshme.

Ndërsa ata paralajmëruan se klima me ngrohje të shpejtë do të shkaktonte katastrofë për specie të panumërta në Arktik, potenciali për rrugë më të shkurtra tregtare detare do të zgjerohej, duke lejuar transportin “më miqësor ndaj mjedisit”.

Kjo mund të sigurojë gjithashtu rrugë të reja tregtare që anashkalojnë Rrugën e Detit Verior të kontrolluar nga Rusia.

“Nuk ka asnjë skenar në të cilin shkrirja e akullit në Arktik është një lajm i mirë,” tha Amanda Lynch, autorja kryesore e studimit dhe një profesore e Tokës, shkencave mjedisore dhe planetare në Universitetin Brown.

“Por realiteti fatkeq është se akulli tashmë po tërhiqet, këto rrugë po hapen dhe ne duhet të fillojmë të mendojmë në mënyrë kritike për implikimet ligjore, mjedisore dhe gjeopolitike.”

Ekipi hulumtues modeloi katër skenarë lundrimi bazuar në katër rezultate të mundshme të përpjekjeve globale për të ndaluar përkeqësimin e krizës klimatike.

Parashikimet e tyre zbuluan se nëse udhëheqësit globalë nuk e kufizojnë me sukses ngrohjen në 1.5C gjatë 43 viteve të ardhshme, ndikimet e një bote me ngrohje të shpejtë ka të ngjarë të hapin disa rrugë të reja nëpër ujërat ndërkombëtare nga mesi i këtij shekulli.

Bashkautori i studimit, Charles Norchi, drejtor i Qendrës për Oqeanet dhe Ligjin Bregdetar në Maine Law, tha se këto ndryshime mund të kenë implikime të mëdha për tregtinë botërore dhe politikën globale.

Ai tha që që nga viti 1982, Konventa e Kombeve të Bashkuara për Ligjin e Detit u ka dhënë shteteve bregdetare të Arktikut autoritet të zgjeruar mbi rrugët kryesore të transportit. Neni 234 i konventës thotë se në emër të “parandalimit, zvogëlimit dhe kontrollit të ndotjes detare nga anijet”, vendet, vijat bregdetare të të cilave janë pranë rrugëve detare të Arktikut, mund të rregullojnë trafikun detar të itinerarit, për sa kohë që zona mbetet e mbuluar me akull. pjesën më të madhe të vitit.

Profesor Norchi tha se për dekada, Rusia ka përdorur nenin 234 për interesat e veta ekonomike dhe gjeopolitike.

Ai vuri në dukje se një ligj rus kërkon që të gjitha anijet që kalojnë nëpër Rrugën e Detit të Veriut të pilotohen nga rusët. Vendi gjithashtu kërkon që anijet kaluese të paguajnë tarifa dhe të japin njoftim paraprak për planet e tyre për të përdorur itinerarin.

Rruga shumë e rregulluar është një nga arsyet e shumta pse kompanitë e mëdha të transportit detar shpesh zgjedhin të anashkalojnë rregulloret dhe kostot e larta dhe në vend të kësaj të përdorin kanalet e Suezit dhe Panamasë, të cilët janë rrugë tregtare më të gjata, por në shumë raste më të lira dhe më të lehta.

Por ndërsa akulli pranë bregut verior të Rusisë fillon të shkrihet, tha profesor Norchi, kështu do të jetë edhe kontrolli i vendit për transportin përmes Oqeanit Arktik.

“Rusët, jam i sigurt, do të vazhdojnë të përdorin nenin 234, të cilin ata do të përpiqen ta mbështesin me fuqinë e tyre,” tha profesor Norchi.

“Por ato do të sfidohen nga komuniteti ndërkombëtar sepse neni 234 do të pushojë së zbatuari nëse nuk ka zonë të mbuluar me akull për pjesën më të madhe të vitit. Jo vetëm kaq, por me shkrirjen e akullit, transporti detar do të lëvizë jashtë ujërave territoriale ruse dhe në ujërat ndërkombëtare. Nëse kjo ndodh, Rusia nuk mund të bëjë shumë, sepse rezultati drejtohet nga ndryshimet klimatike dhe ekonomia e transportit.

Studimet e mëparshme kanë treguar se rrugët e Arktikut janë 30 deri në 50 për qind më të shkurtra se rrugët e kanalit të Suezit dhe Panamasë, me kohën e transportit të reduktuar me rreth 14 deri në 20 ditë.

Studiuesit thanë se kjo do të thotë se nëse ujërat ndërkombëtare të Arktikut ngrohen mjaftueshëm për të hapur shtigje të reja, kompanitë e transportit detar mund të reduktojnë emetimet e tyre të gazit serrë me rreth 24 për qind, duke kursyer gjithashtu para dhe kohë.

“Këto rrugë të reja potenciale të Arktikut janë një gjë e dobishme për t’u marrë parasysh kur kujton momentin kur anija Ever Given u bllokua në Kanalin e Suezit, duke bllokuar një rrugë të rëndësishme detare për disa javë,” tha profesor Lynch.

“Diversifikimi i rrugëve tregtare, veçanërisht duke marrë parasysh rrugët e reja që nuk mund të bllokohen, sepse ato nuk janë kanale, i jep infrastrukturës globale të transportit shumë më tepër elasticitet.”

Hulumtimi është publikuar në Proceedings of the National Academy of Sciences. (Sipas The Independent)