Shqiperia, 600 pallate te pahipotekuara
Ne gjithe territorin e Shqiperise numerohen rreth 600 pallate pa hipotekuar, pjesa me e madhe e tyre pa leje shfrytezimi. Arsyeja kryesore e mos marrjes se kesaj lejeje eshte ndonje shtese e bere. Shpesh here per legalizimin e nje shtese pallati mbeten peng banoret e te gjithe pallatit. Edhe pse shtesa mund te jete vetem disa metra katrore.
Te hipotekuara 60 pallate me leje shfrytezimi
Deri tani jane rreth 60 pallate te hipotekuar. Nderkohe, 20 pallate kane marre hipoteken ne muajin maj 2008, 20 e moren ne qershor, ndersa 20 ne korrik. Hipotekimi i pallateve ka filluar me nenshkrimin e marreveshjes se bashkepunimit mes Zyrave te Regjistrimit te Pasurive te Paluajtshme dhe Shoqates se Ndertuesve. Shoqata e Ndertuesve perzgjedh cdo muaj 20 firma, te cilat do te hipotekohen. Deri me sot, jane hipotekuar vetem pallatet qe kane leje shfrytezimi. Nga maji i vitit te kaluar kane marre certifikaten e pronesise 60 pallate te perfunduara. Sipas burimeve nga Zyra e Regjistrimit te Pasurive te Paluajtshme, deri tani jane hipotekuar pallatet, qe jane ndertuar nga viti 2003. Ndersa pallatet e rinj do te hipotekohen menjehere pas mbarimit te marrjes se certifikates se pronesise per te gjithe pallatet e prapambetura. Ne kete menyre eshte menduar qe te hipotekohen 255 pallate.
Sipas marreveshjes se nenshkruar, dy vite me pare nga Shoqata e Ndertuesve dhe Zyra e Regjistrimit te Pasurive te Paluajtshme, cdo muaj do te hipotekohen 20 pallate. Shoqata e Ndertuesve cdo muaj ben perzgjedhjen e 20 pallateve, te cilat do te marrin certifikaten e pronesise. Shoqata e Ndertuesve perzgjedh ato firma te cilat kane aplikuar te parat, si dhe nuk kane probleme me dokumentacionet. Zyra e Regjistrimeve dorezon prane shoqates mangesite ne dokumentacion qe kane keto firma. Shoqata e Ndertuesve iu ben firmave te ditur keto dokumente. Gjithashtu, 2 here ne jave prane Zyres se Regjistrimit paraqiten firmat qe kane problem ne dokumentacionin. Me plotesimin e dokumentacioneve, keto firma marrin certifikaten e pronesise.
Taksa mbi pronen
Cdo apartament perpara se te hipotekohet do te jete i detyruar fillimisht qe te paguaje taksen mbi pronen. Detyrimi per derdhjen e kesaj takse, percaktohet qarte me ligj dhe eshte ne masen 10 per qind te cmimit te deklaruar. Vetem nje vit me pare, pas percaktimit te cmimeve te references, per here te pare te gjithe jane te detyruar ta paguajne ate me ligj. Ne te kundert, te besh hipotekimin e nje trualli apo ndertese eshte e pamundur. Pas verifikimit dhe te gjitha matjeve te tjera ne terren nga ana e eksperteve te kolaudimit, nese cdo gje ka rezultuar brenda parametrave te projektit dhe brenda kushteve te duhura inxhinierike, atehere ekspertet japin "ok" e tyre per kolaudimin. Ne kete moment, specialistet vendosin firmen e tyre duke e quajtur edhe godinen te gatshme per banim, ose ndryshe vendosin zyrtarisht lejen e banimit. Per sa i takon takses mbi kalimin e pronesise, ne rastet e shitjes se tokes bujqesore nga nje person fizik paguhet 0.5 per qind e cmimit te kontrates, ndersa ne rastet e shitjes se tokes bujqesore nga nje person juridik aplikohet taksa prej 2 per qind e cmimit te kontrates. Ne rastet e shitjes se truallit dhe/ose nderteses nga nje person fizik paguhet 0.5 per qind e cmimit te kontrates per vleren deri ne 2 milion leke, 1 per qind e cmimit te kontrates per vlere 2 milion deri ne 4 000 001, 2 per qind e cmimit te kontrates per vlere 4 000 001 deri ne 6 milion leke dhe 3 per qind e cmimit te kontrates per vlere me te madhe se 6 milion leke. Nderkohe, regjistrimi fillestar per pallatet e paperfunduara behet per efekt kredie. Zyra e Regjistrimit te Pasurive te Paluajtshme leshon certifikatat provizore per regjistrimin e karabinase. Regjistrimi fillestar per pallatet e paperfunduara behet per efekt kredie. Cdo qytetar qe nuk ka certifikaten e pronesise te nje apartamenti nuk mund te kryeje asnje procedure me sistemin bankar. ZRPP-ja ka bere publike ne faqen e saj zyrtare dokumentet qe duhet te plotesohen per raste te tilla. Ne kete faqe gjenden afatet dhe procedura, por edhe sanksionet qe aplikohen nese nuk zbatohen rregullat.
Taksat mbi pronen, i paguan ai qe shet
Taksa mbi pronen eshte nje detyrim qe paguhet nga individi qe kalon te drejten e pronesise, ose ndryshe shet nje prone, toke apo ndertese qofte. Ne rastet kur nje individ shet nje apartament apo nje shtepi, detyrimi per te paguar 10 per qind te vleres se ketij objekti eshte i individit qe shet. E njejta procedure ndodh edhe ne rastet kur shitesi eshte nje kompani ndertimi. Para se te hipotekohet nje pallat, detyrimisht taksa duhet te paguhet nga ana e atij qe shet. Perjashtimi, sipas burimeve zyrtare, ndodh vetem ne rastet kur ne nje kontrate mes paleve, percaktohet qarte se kush merr persiper te paguaje taksen mbi pronen.
Niveli i takses, kur toka bujqesore dhurohet
Ne rastet e dhurimit te tokes bujqesore paguhet 0.5 per qind e vleres, sipas aktit te vleresimit. Ne rastet e dhurimit te truallit dhe/ose nderteses taksa eshte 0.5 per qind e vleres, sipas aktit te vleresimit per vleren deri ne 2 milion leke, 1 per qind e vleres, sipas aktit te vleresimit per vlere 2 000 001 deri ne 4 milion leke, 2 per qind e vleres, sipas aktit te vleresimit per vlere 4 000 001 deri ne 6 milion leke dhe 3 per qind e vleres, sipas aktit te vleresimit per vlere me te madhe se 6 milion leke.
Veprime te paaplikueshme
Gjashte jane veprimet mbi te cilat nuk aplikohen taksa mbi kalimin e pronesise ne hipoteke. Ato jane, sipas specialisteve, heqja dore nga trashegimia, kembimi i truallit dhe i nderteses, kembimi per toke bujqesore. Mes te tjerash perfshihen edhe disa vendime qe jane marre nga organet e drejtesise, per te cilat nuk mund te behet asnje regjistrimin ne hipoteke. Keshtu, taksa eshte e paaplikueshme edhe per sherbime si regjistrimi i vendimit te gjykates per fitim pronesie, regjistrimi i trashegimise, si dhe regjistrimi i vendimit te permbaruesit gjyqesor.
Dokumentacioni per hipotekim
Plot 34 eshte numri i dokumenteve qe duhet te plotesoje cdo firme ndertimi per hipotekimin e pallatit. Dokumenti i pare eshte vertetimi i pronesise. Gjithashtu duhet te paraqitet gent-plani i prones ose pasurise. Dokument tjeter eshte dhe kontrata e shitblerjes dhe vertetim gjykate, si dhe kopje e nxjerre nga arkiva e noterit. Ne plotesimin e dosjes kerkohet planimetria, leja e ndertimit e nxjerre nga arkivi i Urbanistikes dhe deri te vertetimi i pronesise per truallin. Nese dosja e objektit nuk eshte e sakte, pra i mungon ndonje dokument, atehere specialistet e Zyres se Regjistrimit te Pasurive te Paluajtshme e njoftojne ndertuesin per dokumentacionin qe mungon.
Shalsi: Legalizimet duhet te kishin perfunduar
"Vetem disa muaj me pare kemi qene deshmitare te propozimeve absurde dhe abuzive te qeverise Berisha per disa ndryshime dhe shtesa ne ligjin e legalizimeve. ishte Gjykata Kushtetuese qe i shpalli si te papajtueshme me Kushtetuten e Republikes se Shqiperise dhe Karten Evropiane te Autonomise Vendore, nenet e propozuara, nderkohe qe Sali Berisha e rimerr dhe e rifut ne ligj, pikerisht ate qe ishte rrezuar vetem pak dite me pare", deklaron nenkryetari i Bashkise se Tiranes Eduart Shalsi. Nderkohe Shalsi i pergjigjet deklarimit te kreut te legalizimeve Shaban Memise. "Procesi i legalizimit duhet te ishte perfunduar prej kohesh dhe ai qe ka shkelur me te dy kembet afatet e premtuara, eshte pikerisht Sali Berisha, i cili ne vend te kerkoje ndjese publike per vonesat e pajustifikueshme ne procesin e legalizimit, ne vend qe t'i jape pergjigje dhjetera e dhjetera qytetareve qe presin me padurim, vazhdon te ndryshoje ligjin dhe te prodhoje konflikte institucionale qe e pengojne dhe bllokojne procesin e legalizimeve", deklaroi Shalsi. Sipas tij, qeveria Berisha kujtohet per legalizimet, sa here qe vijne fushatat elektorale.
Memia: Bashkia e Tiranes ne nje vit e gjysme nuk kreu asnje legalizim, megjithese kishte ligjin dhe dokumentat
Te hipotekuara 60 pallate me leje shfrytezimi
Deri tani jane rreth 60 pallate te hipotekuar. Nderkohe, 20 pallate kane marre hipoteken ne muajin maj 2008, 20 e moren ne qershor, ndersa 20 ne korrik. Hipotekimi i pallateve ka filluar me nenshkrimin e marreveshjes se bashkepunimit mes Zyrave te Regjistrimit te Pasurive te Paluajtshme dhe Shoqates se Ndertuesve. Shoqata e Ndertuesve perzgjedh cdo muaj 20 firma, te cilat do te hipotekohen. Deri me sot, jane hipotekuar vetem pallatet qe kane leje shfrytezimi. Nga maji i vitit te kaluar kane marre certifikaten e pronesise 60 pallate te perfunduara. Sipas burimeve nga Zyra e Regjistrimit te Pasurive te Paluajtshme, deri tani jane hipotekuar pallatet, qe jane ndertuar nga viti 2003. Ndersa pallatet e rinj do te hipotekohen menjehere pas mbarimit te marrjes se certifikates se pronesise per te gjithe pallatet e prapambetura. Ne kete menyre eshte menduar qe te hipotekohen 255 pallate.
Sipas marreveshjes se nenshkruar, dy vite me pare nga Shoqata e Ndertuesve dhe Zyra e Regjistrimit te Pasurive te Paluajtshme, cdo muaj do te hipotekohen 20 pallate. Shoqata e Ndertuesve cdo muaj ben perzgjedhjen e 20 pallateve, te cilat do te marrin certifikaten e pronesise. Shoqata e Ndertuesve perzgjedh ato firma te cilat kane aplikuar te parat, si dhe nuk kane probleme me dokumentacionet. Zyra e Regjistrimeve dorezon prane shoqates mangesite ne dokumentacion qe kane keto firma. Shoqata e Ndertuesve iu ben firmave te ditur keto dokumente. Gjithashtu, 2 here ne jave prane Zyres se Regjistrimit paraqiten firmat qe kane problem ne dokumentacionin. Me plotesimin e dokumentacioneve, keto firma marrin certifikaten e pronesise.
Taksa mbi pronen
Cdo apartament perpara se te hipotekohet do te jete i detyruar fillimisht qe te paguaje taksen mbi pronen. Detyrimi per derdhjen e kesaj takse, percaktohet qarte me ligj dhe eshte ne masen 10 per qind te cmimit te deklaruar. Vetem nje vit me pare, pas percaktimit te cmimeve te references, per here te pare te gjithe jane te detyruar ta paguajne ate me ligj. Ne te kundert, te besh hipotekimin e nje trualli apo ndertese eshte e pamundur. Pas verifikimit dhe te gjitha matjeve te tjera ne terren nga ana e eksperteve te kolaudimit, nese cdo gje ka rezultuar brenda parametrave te projektit dhe brenda kushteve te duhura inxhinierike, atehere ekspertet japin "ok" e tyre per kolaudimin. Ne kete moment, specialistet vendosin firmen e tyre duke e quajtur edhe godinen te gatshme per banim, ose ndryshe vendosin zyrtarisht lejen e banimit. Per sa i takon takses mbi kalimin e pronesise, ne rastet e shitjes se tokes bujqesore nga nje person fizik paguhet 0.5 per qind e cmimit te kontrates, ndersa ne rastet e shitjes se tokes bujqesore nga nje person juridik aplikohet taksa prej 2 per qind e cmimit te kontrates. Ne rastet e shitjes se truallit dhe/ose nderteses nga nje person fizik paguhet 0.5 per qind e cmimit te kontrates per vleren deri ne 2 milion leke, 1 per qind e cmimit te kontrates per vlere 2 milion deri ne 4 000 001, 2 per qind e cmimit te kontrates per vlere 4 000 001 deri ne 6 milion leke dhe 3 per qind e cmimit te kontrates per vlere me te madhe se 6 milion leke. Nderkohe, regjistrimi fillestar per pallatet e paperfunduara behet per efekt kredie. Zyra e Regjistrimit te Pasurive te Paluajtshme leshon certifikatat provizore per regjistrimin e karabinase. Regjistrimi fillestar per pallatet e paperfunduara behet per efekt kredie. Cdo qytetar qe nuk ka certifikaten e pronesise te nje apartamenti nuk mund te kryeje asnje procedure me sistemin bankar. ZRPP-ja ka bere publike ne faqen e saj zyrtare dokumentet qe duhet te plotesohen per raste te tilla. Ne kete faqe gjenden afatet dhe procedura, por edhe sanksionet qe aplikohen nese nuk zbatohen rregullat.
Taksat mbi pronen, i paguan ai qe shet
Taksa mbi pronen eshte nje detyrim qe paguhet nga individi qe kalon te drejten e pronesise, ose ndryshe shet nje prone, toke apo ndertese qofte. Ne rastet kur nje individ shet nje apartament apo nje shtepi, detyrimi per te paguar 10 per qind te vleres se ketij objekti eshte i individit qe shet. E njejta procedure ndodh edhe ne rastet kur shitesi eshte nje kompani ndertimi. Para se te hipotekohet nje pallat, detyrimisht taksa duhet te paguhet nga ana e atij qe shet. Perjashtimi, sipas burimeve zyrtare, ndodh vetem ne rastet kur ne nje kontrate mes paleve, percaktohet qarte se kush merr persiper te paguaje taksen mbi pronen.
Niveli i takses, kur toka bujqesore dhurohet
Ne rastet e dhurimit te tokes bujqesore paguhet 0.5 per qind e vleres, sipas aktit te vleresimit. Ne rastet e dhurimit te truallit dhe/ose nderteses taksa eshte 0.5 per qind e vleres, sipas aktit te vleresimit per vleren deri ne 2 milion leke, 1 per qind e vleres, sipas aktit te vleresimit per vlere 2 000 001 deri ne 4 milion leke, 2 per qind e vleres, sipas aktit te vleresimit per vlere 4 000 001 deri ne 6 milion leke dhe 3 per qind e vleres, sipas aktit te vleresimit per vlere me te madhe se 6 milion leke.
Veprime te paaplikueshme
Gjashte jane veprimet mbi te cilat nuk aplikohen taksa mbi kalimin e pronesise ne hipoteke. Ato jane, sipas specialisteve, heqja dore nga trashegimia, kembimi i truallit dhe i nderteses, kembimi per toke bujqesore. Mes te tjerash perfshihen edhe disa vendime qe jane marre nga organet e drejtesise, per te cilat nuk mund te behet asnje regjistrimin ne hipoteke. Keshtu, taksa eshte e paaplikueshme edhe per sherbime si regjistrimi i vendimit te gjykates per fitim pronesie, regjistrimi i trashegimise, si dhe regjistrimi i vendimit te permbaruesit gjyqesor.
Dokumentacioni per hipotekim
Plot 34 eshte numri i dokumenteve qe duhet te plotesoje cdo firme ndertimi per hipotekimin e pallatit. Dokumenti i pare eshte vertetimi i pronesise. Gjithashtu duhet te paraqitet gent-plani i prones ose pasurise. Dokument tjeter eshte dhe kontrata e shitblerjes dhe vertetim gjykate, si dhe kopje e nxjerre nga arkiva e noterit. Ne plotesimin e dosjes kerkohet planimetria, leja e ndertimit e nxjerre nga arkivi i Urbanistikes dhe deri te vertetimi i pronesise per truallin. Nese dosja e objektit nuk eshte e sakte, pra i mungon ndonje dokument, atehere specialistet e Zyres se Regjistrimit te Pasurive te Paluajtshme e njoftojne ndertuesin per dokumentacionin qe mungon.
Shalsi: Legalizimet duhet te kishin perfunduar
"Vetem disa muaj me pare kemi qene deshmitare te propozimeve absurde dhe abuzive te qeverise Berisha per disa ndryshime dhe shtesa ne ligjin e legalizimeve. ishte Gjykata Kushtetuese qe i shpalli si te papajtueshme me Kushtetuten e Republikes se Shqiperise dhe Karten Evropiane te Autonomise Vendore, nenet e propozuara, nderkohe qe Sali Berisha e rimerr dhe e rifut ne ligj, pikerisht ate qe ishte rrezuar vetem pak dite me pare", deklaron nenkryetari i Bashkise se Tiranes Eduart Shalsi. Nderkohe Shalsi i pergjigjet deklarimit te kreut te legalizimeve Shaban Memise. "Procesi i legalizimit duhet te ishte perfunduar prej kohesh dhe ai qe ka shkelur me te dy kembet afatet e premtuara, eshte pikerisht Sali Berisha, i cili ne vend te kerkoje ndjese publike per vonesat e pajustifikueshme ne procesin e legalizimit, ne vend qe t'i jape pergjigje dhjetera e dhjetera qytetareve qe presin me padurim, vazhdon te ndryshoje ligjin dhe te prodhoje konflikte institucionale qe e pengojne dhe bllokojne procesin e legalizimeve", deklaroi Shalsi. Sipas tij, qeveria Berisha kujtohet per legalizimet, sa here qe vijne fushatat elektorale.
Memia: Bashkia e Tiranes ne nje vit e gjysme nuk kreu asnje legalizim, megjithese kishte ligjin dhe dokumentat